Məktəb avtobusları valideynlərin gündəlik qayğılarını azaldacaq

"Məktəb avtobuslarının tətbiqi Azərbaycan təhsil sistemində sosial ədalət, təhlükəsizlik və keyfiyyət yönümlü islahatların tərkib hissəsi kimi mühüm əhəmiyyət daşıyır".

Bunu Missiya.Az-a açıqlamasında təhsil məsələləri üzrə ekspert Kamran Əsədov deyib. 

O bildirib ki, bu addım şagirdlərin məktəbə əlçatanlığını artırmaqla yanaşı, onların həyat təhlükəsizliyini təmin edəcək, valideynlərin maliyyə yükünü azaldacaq və təhsilin davamlı inkişafına təkan verəcək:

"“Təhsil haqqında” Qanunun 18-ci maddəsində dövlətin təhsil alanların təhlükəsizliyini təmin etmək öhdəliyi xüsusi vurğulanır. Məktəb avtobusları məhz bu hüquqi çərçivənin icrası deməkdir.

Statistik məlumatlar göstərir ki, ölkədə 1,6 milyondan çox şagird təhsil alır və onların 25-30 faizi məktəbdən uzaqda yaşayır. Son illərdə yol-nəqliyyat hadisələri nəticəsində məktəb yaşlı uşaqlar arasında ölüm və xəsarət halları müşahidə olunub. Dövlət Statistika Komitəsinin hesabatına görə, 2023-cü ildə baş verən yol qəzalarında 200-dən artıq azyaşlı zərər çəkib. Bu faktlar təhlükəsiz məktəb nəqliyyatının vacibliyini bir daha sübut edir. Avtobusların istifadəyə verilməsi şagird ölümlərinə səbəb olan qəzaların qarşısını alacaq və uşaqlar məktəbə daha təhlükəsiz şəkildə gedəcəklər".

Ekspert qeyd edib ki, müsbət tərəflərdən biri odur ki, məktəb avtobusları valideynlərin gündəlik qayğılarını azaldacaq:

"Hazırda bir çox valideyn övladını məktəbə gətirmək üçün şəxsi nəqliyyatdan istifadə edir və bu, həm əlavə xərc, həm də vaxt itkisi deməkdir. Avtobus xidmətinin genişləndirilməsi valideynlərin üzərindən bu yükü götürəcək, onların daha az pul xərcləməsinə səbəb olacaq. Bu, xüsusilə kənd yerlərində yaşayan ailələr üçün ciddi dəstəkdir.

Dünya təcrübəsinə nəzər salsaq, ABŞ-də hər gün 25 milyondan çox uşaq məktəb avtobuslarından istifadə edir. Türkiyədə “taşımalı eğitim” modeli ilə yüz minlərlə şagird gündəlik avtobuslarla məktəbə daşınır. Avropa ölkələrində də məktəb nəqliyyatı dövlətin sosial siyasətinin ayrılmaz hissəsi kimi həyata keçirilir. Azərbaycanın bu modelə keçidi ölkəni qlobal təcrübəyə yaxınlaşdırır və təhsil sistemini daha inklüziv edir.

Mənfi tərəf kimi ilkin mərhələdə böyük maliyyə xərcləri göstərilə bilər. Avtobusların alınması, texniki xidməti, yanacaq, sürücülər və müşayiətçi heyətin əməkhaqqı dövlət büdcəsinə əlavə yükdür. Lakin uzunmüddətli perspektivdə bu xərclər özünü doğruldur, çünki məktəbdən yayınma halları azalır, təhsilin əhatəliliyi artır, yol qəzası qurbanlarının sayı aşağı düşür və sosial dividendlər əldə olunur.

Müqayisə göstərir ki, indiyə qədər valideynlər uşaqlarını məktəbə aparmaq üçün şəxsi vasitələrindən və ya ictimai nəqliyyatdan istifadə edirdilər. Bu isə nə yol sıxlığını azaldırdı, nə də təhlükəsizlik təmin edirdi. Yeni sistemdə isə dövlət bu məsuliyyəti öz üzərinə götürür. Bu dəyişiklik həm sosial rifahı artıracaq, həm də təhsil sisteminin dayanıqlılığını gücləndirəcək".

Seyranə Quliyeva
Missiya.Az