Xüsusi məktəb avtobusları olmalıdır Ekspert

"Şagirdlərin məktəb seçimində düzgün qərar verməməsi, Bakıda tıxacların və ictimai nəqliyyatda sıxlığın əsas səbəblərindən biridir. Xüsusilə valideynlərin hər gün uşaqları məktəbə aparıb-gətirməsi nəqliyyat sisteminə ciddi yük yaradır".

Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov məktəblilərin yerdəyişmə prosesi zamanı əsas diqqət ediləcək məqamlara aydınlıq gətirərkən deyib. 

Onun sözlərinə görə, bu problemi azaltmaq üçün valideynlər aşağıdakı tövsiyələrə diqqət etməlidir:

"İlk növbədə valideynlər övladlarını yaşadıqları əraziyə yaxın olan məktəblərə yazdırmağa üstünlük verməlidirlər. Çox vaxt valideynlər "reytinqi yüksək" hesab edilən məktəbləri seçməyə çalışır, amma bunun nəticəsində məktəbə getmək üçün əlavə yol qət etmək, nəqliyyatdan istifadə etmək və hətta hər səhər uzun tıxaclarda gözləmək lazım gəlir. Halbuki, yaxınlıqdakı məktəblər də keyfiyyətli təhsil verə bilər və uşağın gündəlik rejimi daha rahat tənzimlənə bilər. Digər tərəfdən, valideynlər övladlarını məktəbə təkbaşına gedib-gəlməyə alışdırmalıdırlar. Təhlükəsizlik baxımından narahat olan valideynlər qonşuluqda oxuyan digər şagirdlərlə birlikdə getmələri üçün qruplar təşkil edə bilərlər. Qərb ölkələrində məktəb avtobusları sistemi var. Bu sistemdə uşaqlar müəyyən bir məntəqədə toplaşır və bir neçə valideyn növbə ilə onları məktəbə müşayiət edir. Bu yanaşma həm tıxacı azaldır, həm də uşaqlarda müstəqillik hissini artırır".

Ekspert hesab edir ki, məktəb nəqliyyat xidmətlərinin inkişafı təşviq edilməlidir:

"Dünyanın bir çox ölkəsində xüsusi məktəb avtobusları fəaliyyət göstərir. Bu sistem şagirdlərin məktəbə təhlükəsiz və daha rahat şəkildə çatdırılmasını təmin edir, valideynlərin fərdi avtomobillərdən istifadəsini azaldır və nəqliyyat yükünü yüngülləşdirir. Azərbaycanda bəzi özəl məktəblərdə bu sistem tətbiq edilsə də, dövlət məktəbləri üçün də geniş şəkildə nəzərdən keçirilməlidir. Valideynlər eyni zamanda ictimai nəqliyyatdan istifadəyə üstünlük verməli və fərdi avtomobillərlə uşaqları məktəbə aparmaq vərdişindən imtina etməlidirlər. Bu vərdiş xüsusilə səhər saatlarında yolların həddindən artıq yüklənməsinə səbəb olur. Əgər məktəb yaxın məsafədədirsə, velosiped və ya piyada getmək kimi alternativlər də dəyərləndirilməlidir. Avropa ölkələrində məktəbə piyada getmək və ya velosiped sürmək geniş yayılıb və bu, həm ekoloji, həm də sağlamlıq baxımından faydalıdır". 

Kamran Əsədov daha strateji həllərdən birinin də məktəblərin coğrafi paylanmasının düzgün planlaşdırılması olduğunu vurğulayıb:

"Bakı kimi sıx məskunlaşan şəhərlərdə bəzi rayonlarda məktəb çatışmazlığı var, bu da valideynləri uşaqlarını uzaqda yerləşən məktəblərə göndərməyə məcbur edir. Təhsil siyasəti bu boşluqları aradan qaldırmaq üçün yeni məktəblərin tikintisini və mövcud məktəblərin genişləndirilməsini nəzərdən keçirməlidir. Valideynlər məktəb seçimi zamanı sosial təsir və stereotiplərin təsiri altında qalmamalıdırlar. Çox vaxt "filan məktəb yaxşıdır” fikri valideynləri yaxınlıqdakı məktəblərdən imtina edərək uzaq məsafəyə getməyə vadar edir. Halbuki, məktəb seçimində əsas meyar keyfiyyətli təhsil, yaxşı müəllim kollektivi və şagirdin rahatlığı olmalıdır".

Ekspert tövsiyyə edib ki, valideynlər yaxınlıqdakı məktəblərin imkanlarını araşdırmalı və lazım gələrsə, məktəb rəhbərliyi ilə görüşlər keçirərək onların təhsil səviyyəsi barədə ətraflı məlumat almalıdırlar:

"Əgər valideynlər bu tövsiyələrə əməl etsələr, həm tıxac və ictimai nəqliyyatda sıxlıq azalacaq, həm də uşaqlar üçün daha rahat və stressiz məktəb həyatı təmin olunacaq. Bu problemin həlli üçün həm valideynlər, həm də təhsil və nəqliyyat qurumları birgə işləməlidir”. 

Bahar Rüstəmli