Icma.az
close
up
RU
Məktəblərdə psixoloji xidmətlərin sayı artırılmalıdır TƏKLİF

Məktəblərdə psixoloji xidmətlərin sayı artırılmalıdır TƏKLİF

Icma.az, Demokrat.az saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

"Məktəblərdə psixoloq çatışmazlığı və uşaqlarla fərdi işləyə biləcək mütəxəssislərin olmaması təhsil sistemində ciddi boşluqlardan biridir. Təhsil yalnız akademik biliklərin ötürülməsi ilə məhdudlaşmır, şagirdlərin psixoloji sağlamlığı, emosional dayanıqlılığı və sosial adaptasiya qabiliyyətləri də təhsil prosesinin ayrılmaz hissəsidir. Psixoloqların və digər mütəxəssislərin məktəblərdə olması uşaqların bu sahələrdə dəstəklənməsi üçün zəruridir".
Bu sözləri Demokrat.az-a açıqlamasında təhsil məsələləri üzrə ekspert Kamran Əsədov deyib. 
"Azərbaycan Respublikasının “Təhsil haqqında” qanununda hər bir şagirdin sağlam təhsil mühitində təhsil almaq hüququ qeyd olunur. Bu hüquq, yalnız fiziki təhlükəsizliklə deyil, həm də psixoloji rifahla təmin olunmalıdır. 
“Uşaq hüquqları haqqında” Qanunun 15-ci maddəsi də göstərir ki, uşaqların psixi sağlamlığının qorunması və onların tam inkişafı üçün şərait yaradılmalıdır. Lakin praktikada bu tələblər çox vaxt yerinə yetirilmir.
Statistik məlumatlar Azərbaycanda məktəblərdə psixoloqların çatışmazlığının miqyasını aydın şəkildə göstərir. Təhsil müəssisələrində çalışan psixoloqların sayı tələb olunan normadan dəfələrlə azdır. Təhsil Nazirliyinin məlumatlarına əsasən, hazırda bir psixoloq təxminən 600-700 şagirdə xidmət göstərir. Bu rəqəm beynəlxalq standartlardan, məsələn, ABŞ Milli Psixoloqlar Assosiasiyasının tövsiyə etdiyi bir psixoloqa düşən 250 şagird normativindən xeyli yüksəkdir. Bu da o deməkdir ki, mövcud psixoloqların iş yükü həddindən artıq ağırdır və onların effektiv işləmə qabiliyyəti məhdudlaşır".
Ekspert bildirib ki, dünya təcrübəsinə baxdıqda, məktəblərdə psixoloq və digər mütəxəssislərin olması təhsil prosesinə böyük müsbət təsir göstərir:
"Məsələn, Finlandiya və Norveç kimi ölkələrdə hər məktəbdə bir neçə psixoloq və sosial işçi fəaliyyət göstərir. Onlar yalnız problem yaşayan uşaqlarla deyil, həm də normal inkişaf edən şagirdlərlə fərdi və qrup işləri aparır. Bu ölkələrdə psixoloqlar təkcə emosional problemləri həll etmir, həm də uşaqların təhsil motivasiyasını artırır, sosial adaptasiya bacarıqlarını inkişaf etdirir. Məsələn, Finlandiyada psixoloqların iştirakı ilə məktəbdaxili zorakılıq halları 30%-dən çox azalmışdır.
Məktəb psixoloqlarının rolu yalnız şagirdlərin problemlərini həll etməklə məhdudlaşmır. Onlar, həmçinin, müəllimlərə və valideynlərə psixoloji dəstək və məsləhət verir, təhsil prosesində emosional balansın qorunmasına kömək edir. Təcrübə göstərir ki, psixoloji dəstəyi olan məktəblərdə şagirdlərin akademik göstəriciləri və davamiyyəti əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşır".
Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda mövcud problemlərin həlli üçün təhsil sistemində bir sıra fundamental islahatlar aparılmalıdır:
"İlk növbədə, işsiz qalan psixoloqların məktəblərdə işlə təmin olunması üçün xüsusi proqramlar hazırlanmalıdır. Hazırda minlərlə təlim keçmiş psixoloq işsiz qalır, halbuki onların bilik və bacarıqları təhsil sistemində böyük fayda verə bilər. Bu məqsədlə psixoloqların işə qəbul prosedurları təkmilləşdirilməli və məktəblərdə psixoloji xidmətlərin sayı artırılmalıdır.
Eyni zamanda, mövcud psixoloqların peşəkar inkişafı üçün mütəmadi təlimlər və beynəlxalq təcrübəyə əsaslanan proqramlar təşkil edilməlidir. Təhsil Nazirliyi və aidiyyəti qurumlar psixoloji xidmətlərin standartlarını müəyyən etməli və onların keyfiyyətinə nəzarət etməlidir. Məktəblərdə yalnız psixoloqlar deyil, həm də xüsusi pedaqoqlar və sosial işçilər kimi fərdi işləyə biləcək mütəxəssislərin sayı artırılmalıdır".
O qeyd edib ki, psixoloji xidmətlərin təkmilləşdirilməsi üçün maliyyə vəsaitlərinin artırılması da vacibdir:
"Dövlət büdcəsindən bu sahəyə daha çox vəsait ayrılmalı, psixoloqların və digər mütəxəssislərin əməkhaqları onların motivasiyasını təmin edəcək səviyyədə olmalıdır. Bundan əlavə, məktəblərdə müasir diaqnostik vasitələrin tətbiqi təmin edilməlidir ki, psixoloqlar daha dəqiq diaqnozlar qoya bilsin və effektiv müdaxilələr həyata keçirə bilsinlər.
Maarifləndirmə tədbirləri də bu prosesin ayrılmaz hissəsidir. Valideynlər, müəllimlər və ictimaiyyət arasında psixoloji dəstəyin əhəmiyyəti barədə məlumatlandırma kampaniyaları aparılmalıdır. Valideynlərə uşaqların psixoloji sağlamlığının akademik göstəricilər qədər vacib olduğu izah edilməlidir. Çünki bəzi hallarda valideynlər və hətta məktəb rəhbərliyi psixoloji xidmətlərə lazımi diqqət göstərmir və bu xidmətləri prioritet hesab etmir.
Məktəblərdə psixoloji xidmətlərin inkişaf etdirilməsi yalnız fərdi problemlərin həllinə deyil, həm də cəmiyyətin gələcək rifahına töhfə verəcək. Psixoloji dəstəklə təmin olunmuş sağlam bir təhsil mühiti uşaqların emosional dayanıqlığını artıracaq, onların sosial və peşəkar həyatda uğur qazanmasına şərait yaradacaq. Bu istiqamətdə atılacaq hər bir addım cəmiyyətin uzunmüddətli inkişafı üçün mühüm bir investisiya olacaq".
Əfsanə Kamal
Demokrat.az
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:304
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 25 Dekabr 2024 17:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see348

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see346

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see337

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see336

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see320

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see315

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see303

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see301

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see300

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see297

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see287

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see286

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see279

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see269

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see267

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see259

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see254

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see239

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see234

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri