Icma.az
close
up
RU
Məktəblərdə qanlı faciələrə səbəb nədir? Psixoloq həyəcan siqnalı verir

Məktəblərdə qanlı faciələrə səbəb nədir? Psixoloq həyəcan siqnalı verir

Sherg.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

“Uşaqlar nəzarətsiz qalır, nəticə isə faciədir”

Bakıda “İdrak” liseyi, Türkiyənin Şanlıurfa, Kahramanmaraş bölgələrində müəllim və şagirdlərin ölümü ilə nəticələnən dəhşətli hadisələr baş verib. Bu faciələri törədənlər isə çox vaxt məktəblilər, yeniyetmələrdir. Bığ yeri hələ tərləməmiş uşaqlar əllərinə silah alaraq məktəblərdə qarşılarına çıxan insanları qanına qəltan edirlər. Filmlərdə gördüklərimiz artıq reallığa çevrilir.

Bəli, məhz filmlər… Əvvəl filmlər, sonra kompüter oyunları, smartfonlara yüklənən kriminal oyunlar, daha sonra sosial şəbəkələr və aqressiv məzmunlu paylaşımlar, “TikTok” və digər platformalar. Bu günün uşaqları sosial media, rəqəmsal oyunlar və xüsusən də şiddəti adiləşdirən, hətta şiddət törədənləri qəhrəman kimi təqdim edən məzmunlarla böyüyür, onlara meyil edirlər.

Başqa nə ilə maraqlanacaqlar ki? Baxdıqları budur. Bəzi valideynlərin başı gündəlik məişət qayğılarına qarışıb, bəziləri isə qazanc və işlərlə məşğuldur. Serial sənayesi milyardlar qazanır, “yeraltı dünya” və mafiya mövzulu ekran işləri hər gün yeni formada təqdim olunur. Ekranlardan sanki alov püskürür.

Hər yerdə silah, hər kəsin əlində tapança var. Kim istəsə silah qaldırır, silahlar insanlara tuşlanır. Bu filmlər hansı mesajı verir? “Güclüsənsə qalibsən”, “qarşına çıxanı vur, səndən qorxsunlar”. Nə qədər istəsən misal çəkmək olar. Çoxumuz da bunları həvəslə izləyir, obrazların adını övladlarımıza qoyuruq. Onlara bənzəmələrini istəyirik. Amma bu istəklər içində övladlarımızı hər gün, hər saat, hər dəqiqə itiririk. Qazancımız ötəri həzz, itirdiyimiz isə gələcəyimizdir.

“Ata övladına atəş açmağı öyrədir”

Psixoloq Elmir Əkbər “Sherg.az”a açıqlamasında bildirib ki, Türkiyənin Şanlıurfa bölgəsində məktəbə silahlı hücum edən uşağın atasının ifadəsi yayılıb.

Ata polis zabiti imiş. O deyib:

“Mənim 7 ədəd daşıma icazəli silahım var, əlavə olaraq 2 ov tüfəngim də var. Bunlar hamısı qanuni şəkildə mənim adıma qeydiyyatdadır. Oğlum interaktiv (onlayn) oyunlar oynayırdı, otağına girəndə hər şeyi bağlayırdı. Psixoloq demişdi ki, oğlumun cəmiyyətə uyğunlaşmasında problem ola bilər, bir az nəzarətdə saxlanılmalıdır. Təxminən bir ay əvvəl mənə dedi ki, dostları silahla atəş açır, soruşdu ki, mən onu nə vaxt atışa aparacağam. Bazar ertəsi (hadisədən iki gün əvvəl) polis poliqonuna gedib öz silahımla atəş açdım, oğluma da bir neçə dəfə atəş etdirdim”.

Psixoloq qeyd edir ki, bu atadan daha nə gözləmək olar? Övladına silahın təhlükəsini anlatmaq əvəzinə onu poliqona apararaq atəş açmağı öyrədir. Uşağın 14 yaşı var, hələ yeniyetməlik dövrünü tam yaşamayıb. Amma o, artıq silahla davranmağı öyrənir.

Bu və buna bənzər halların faciə ilə nəticələnəcəyi əvvəlcədən görünən reallıqdır. Valideynlər övladlarına sevgi, mərhəmət və humanist dəyərləri aşılamağın yolunu itiriblər. Dünyada “güc kultu” və “güclü olan qalibdir” düşüncəsi bəşəriyyəti məhvə aparır. Halbuki insanlıq mərhəmət və şəfqət üzərində qurulmalıdır.

Kriminal məzmunlar uşaqları aqressivləşdirir

E. Əkbər bildirir ki, illərdir sosial şəbəkələr insanları mənfi istiqamətə yönəldir. Onun sözlərinə görə, “İdrak” liseyində müəllimi yaralayan şagirdin “TikTok” paylaşımlarında zorakılıq məzmunlu kontentlər və keçmişdə oxşar cinayət törədən şəxslərə maraq olduğu müəyyən edilib.

Psixoloqun fikrincə, uşaqlar və yeniyetmələr sosial şəbəkələrdə gördükləri aqressiv və zorakı məzmunlardan ciddi şəkildə təsirlənirlər. Bu səbəbdən sosial şəbəkələrə nəzarətin gücləndirilməsi və uşaqların internetə çıxışının məhdudlaşdırılması vacibdir.

O qeyd edir ki, uzun müddətdir bu barədə xəbərdarlıq edilir, lakin ciddi tədbir görülmür:

“Problemin miqyası artıq sosial fəlakət səviyyəsinə çatıb. Profilaktik tədbirlər görülmədiyi üçün vəziyyət daha da ağırlaşır”.

Psixoloq bildirir ki, əsas səbəblərdən biri valideyn nəzarətsizliyi və sosial şəbəkələrin sərbəst istifadəsidir. Uşaqlar çox vaxt valideynlərin sənədləri ilə qeydiyyatdan keçərək platformalara daxil olurlar, bu isə yaş məhdudiyyətlərinin effektivliyini azaldır.

“Valideynlər telefonlardan uzaqlaşmalıdır”

Psixoloqun fikrincə, məktəblərə psixoloqların cəlb edilməsi vacib olsa da, bu, təkbaşına kifayət etmir:

Uşaq evdən məktəbə gəlir və yenidən evə qayıdır. Əgər ailədə nəzarət və diqqət yoxdursa, məktəb təkbaşına problemi həll edə bilməz. Kompleks yanaşma lazımdır.

Valideynlər övladlarının tərbiyəsinə daha çox vaxt ayırmalı, onları yalnız maddi təminatla deyil, mənəvi dəyərlərlə böyütməlidirlər. Məktəb isə yalnız dərs deyil, həm də həyat tərbiyəsi verməlidir. Psixoloqlar davranış pozuntularını erkən mərhələdə aşkarlamalıdır.

Eyni zamanda sosial şəbəkələrə yaş məhdudiyyətlərinin ciddi tətbiqi vacibdir. Valideynlər və müəllimlər də telefon istifadəsini minimuma endirməli, uşaqlarla daha çox ünsiyyətdə olmalıdırlar.

Uşaqlar üçün alternativ oyunlar və sosial fəaliyyətlər mövcuddur. Lakin valideynlər “asan yol” seçərək uşaqlara telefon verirlər. Nəticədə isə bu rahatlıq bəzən ağır faciələrlə nəticələnir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:200
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 16 Aprel 2026 19:18 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see378

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see343

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see297

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see273

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see270

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see261

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see250

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see243

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see242

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see229

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see221

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see220

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see216

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see208

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see208

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see202

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see202

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see190
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri