Məktəblərdə qiymət problemi: “Necə olur ki, ilboyu dərs keçmirik, ancaq sualları...”

Məktəblərdə summativ qiymətlədirmə kiçik və böyük olmaqla iki formada aparılır. 

Summativ qiymətləndirmə rəsmi qiymətləndirmədir və nəticələri keçirildiyi tarixdə sinif jurnalında qeyd olunur. 

Kiçik summativ qiymətləndirmə (KSQ) vasitələri fənni tədris edən müəllim, böyük summativ qiymətləndirmə (BSQ) vasitələri isə ümumi təhsil müəssisələri rəhbərliyinin təşkil etdiyi komissiya tərəfindən hazırlanır. 

Qeyd edək ki, böyük summativ qiymətləndirmədə asan və çətinliyindən asılı olmayaraq, proqram öz əksini tapır. Ancaq problem ondan ibarətdir ki, şagirdlər daha çətin sulları cavablandırsalar da, bəzən asan sullara cavab yaza bilmirlər. Bunu isə onunla əlaqələndirirlər ki, məktəbdə tədris olunmur, repetitor isə onları yalnız DİM-in proqramı əsasında hazırlayır. 

Nəticədə isə şagirdlər çox sadə suallara cavab tapmaqda çətinlik çəkirlər. 

Təhsil üzrə ekspert Elmin Nuri “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, böyük summativ qiymətləndirmədə (BSQ) düşən sualların çətinlik dərəcəsi ilə bağlı istər sosial şəbəkələrdə, istər məktəb daxilində, valideynlər arasında, xüsusi qruplarda xeyli narazılıqlar özünü göstərir:

“Onları da bir tərəfdən haqlı, digər tərəfdən haqsız da saymaq olar. Məsələ ondan ibarətdir ki, BSQ-yə salınan suallar Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən təqdim olunan tədris proqramının məzmun standartlarına uyğundur. Yəni hüquqi baxımdan deyə bilmərik ki, niyə bu sual var? Çünki həmin məzmun standartlarını əhatə edir.

Burada problem nədir? BSQ-yə qədər məktəblərdə keçirilən dərslər, onların məzmunu həmin bu məzmun standartları ilə ayaqlaşmır. 

Problem burada yaranır. Məktəblər ETN və onun bazasında olan Təhsil İnstitutunun mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanmış, bütün məktəblər üçün yazılmış məzmun proqramına daha isti yanaşmalıdırlar. 

Müəllimlərdən, pedoqoji heyətdən əsas tələb dərslərin həmin məzmun proqramlarına yaxın şəkildə tədrisidir. Necə olur ki, ilboyu məzmun proqramlarına uyğun dərs keçmirik, ancaq suallar tam məzmun proqramının eynisidir? Elə asan sual var ki, ona cavab verilmir, elə çətin sual var ki, ona cavab verilir”. 

O bildirib ki, Dövlət İmtahan Mərkəzi  (DİM) qəbul imtahanının suallarını orta məktəblərin məzmun standartlarına uyğun hazırlayır: 

“Doğrudur, qəbulda hansısa bir proqram tam əhatə olunmaya bilər. 

Ancaq Təhsil İnstitutunun rəsmi saytında həmun məzmun standartları öz əksini tapır. DİM-in hazırladığı bütün suallar həmin məzmun standartlarına uyğundur. Repetitorlar da uşaqları DİM-in tələb prinsiplərinə uyğun hazırlayırlar. 

Deməli, onlar məzmun şəklinə daha yaxın şəkildə öz işlərini qururlar. Bu səbəbdən də repetitorun məzmun standartına uyğun hazırladığı, izah etdiyi mövzuya aid suala cavab verilir, ancaq imtahana düşməyən mövzular üzrə suallara cavab verilmir. Yenə də ortada bir boşluq yaranır. Burada məsələnin günahkar tərəfi nə DİM, nə də repetitordur. Məsələnin boşluq tərəfi məktəblərimizdir”. 

Ekspert bildirib ki, məktəb məzmun standartları istiqamətində tədrisi təmin etsə, şagird BSQ-də, buraxılış imtahanlarında nə çox çətinliyə düşər, nə də suallardan şikayətçi olar. 

Nigar Abdullayeva 
“Cebheinfo.az”

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin