Meyvə və tərəvəzi uzun müddət təzə saxlamağın üsulları açıqlandı

Amerikalı alimlər meyvə və tərəvəzləri təzə saxlamağın elmi yollarını açıqlayıblar. Araşdırmalara görə, aşağı temperatur, rütubətə nəzarət, etilen qazının ayrılması və vakumlu saxlama üsulları ilə məhsulların ömrü həftələrlə uzadıla bilər.

Milli.Az xəbər verir ki, meyvə və tərəvəzlər yığandan sonra da "canlı" qalır və tənəffüs prosesi zamanı etilen qazı istehsal edirlər. Bu qaz məhsulların yetişməsini sürətləndirir və tez xarab olmasına səbəb olur. Mütəxəssislər bildirir ki, bu prosesi ləngitmək üçün məhsulları soyuq, rütubət tənzimlənən və hava keçirməli mühitdə saxlamaq lazımdır.

ABŞ-də aparılan tədqiqatlar göstərib ki, 1-5 °C temperatur tərəvəz və meyvələrin hüceyrə metabolizmini yavaşladır və xarab olma müddətini uzadır.

Aşağı temperaturda saxlamaq: Məhsulları soyuducuda 1-5 °C arasında saxlamaq həm vitamin itkisinin, həm də mikrobların artmasının qarşısını alır.

Rütubəti tənzimləmək: Soyuducunun tərəvəz siyirməsində düzgün istifadə məhsulların ömrünü iki dəfə uzada bilər. Məsələn, yarpaqlı tərəvəzlər yüksək rütubətdə, alma və armud kimi meyvələr isə aşağı rütubətdə saxlanmalıdır.

Etilen qazı yayan məhsulları ayırmaq: Alma, banan və armud kimi meyvələr etilen qazı yayır və bu qazdan təsirlənən pomidor, xiyar, brokoli kimi tərəvəzlərdən ayrı saxlanmalıdır.

Vakumlu saxlama: Havanın məhsulla təmasını azaltmaq oksidləşməni ləngidir. Evdə istifadə olunan vakum paketləri lobya, kahı, kök kimi məhsulların təzəliyini həftələrlə qoruyur.

Tərəvəzləri 1-2 dəqiqə isti suda saxlayıb dərhal soyutmaq, enzim fəaliyyətini azaldır və dondurucuya qoymadan əvvəl qida dəyərini qoruyur.

Limon suyu, sirkə və ya zeytun yağı ilə nazik təbəqə tətbiqi, meyvənin səthində bakteriyaların əmələ gəlməsini ləngidir və rütubət itkisini azaldır.

Qısa müddətli aşağı intensivlikdə UV-C işığı çiyələk, xiyar və alma kimi məhsullarda bakteriyaları azaldaraq ömrünü uzada bilər.

Amerikalı alimlər "izokorik dondurma" adlı yeni üsulu da inkişaf etdiriblər. Bu metodda məhsullar suyun içində yüksək təzyiq altında dondurulur və buz kristalları əmələ gəlmədən hüceyrə toxuması qorunur. Sınaqlarda dondurulmuş məhsullar əridikdən sonra belə təravətini saxlayıb.

Bundan əlavə, modifikasiyalı atmosfer texnologiyası (paket içində oksigen-karbon dioksid nisbətinin tənzimlənməsi) məhsulların nəfəs alma sürətini azaldır və beləliklə, təzə kəsilmiş göyərtilər və meyvə dilimləri market rəfində günlərlə təzə qala bilir.

Alimlər vurğulayır ki, bütün meyvə və tərəvəzlər eyni şəraitdə saxlanmamalıdır:

Pomidor soyuducuda dadını itirir, amma alma və kök soyuqda uzun müddət qalır.

Soğan və kartof kimi məhsullar isə qaranlıq, sərin və quru yerdə saxlanmalıdır.

Lalə Qüdrətova
Milli.Az