Mikrodalğalı soba qidaya əslində nə təsir edir?

...Mikrodalğalı sobada bişirilən qidaların keyfiyyəti ilə bağlı çoxsaylı tədqiqatların təhlili göstərib ki, “ənənəvi şəkildə bişirilən və mikrodalğalı sobada bişirilən qidalar arasında qida dəyərində heç bir əhəmiyyətli fərq yoxdur”.

Lakin bu, mikrodalğalı sobaların bişirdikləri qidanı dəyişdirmədiyi anlamına gəlmir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Popular Science yazır.

Həqiqət budur ki, istənilən istilik müalicəsi qidanı dəyişdirir, bəzi qida maddələrini artırır və digərlərini parçalayır. Məsələn, sadəcə qidanı qızdırmaq zülal molekullarında struktur dəyişikliklərinə səbəb olur ki, bu da onların orqanizm tərəfindən mənimsənilməsini və həzmini yaxşılaşdırır. Qızdırma həmçinin qidadakı əksər patogenləri məhv edir.

Mikrodalğalı sobalar və digər bişirmə üsulları arasındakı əsas fərq onların qida dəyərində deyil, qida molekullarına təsiridir. Mikrodalğalı sobalar qidanı qütb molekullarına - su, şəkər və yağ kimi elektronların qeyri-bərabər paylanması səbəbindən müsbət və mənfi qütblərə malik molekullara təsir edərək qızdırır.

Elektromaqnit sahələri dəyişdikdə, bu molekullar sürətlə fırlanmağa başlayır, əks yüklər əmələ gətirmək üçün özlərini düzəldir və yenidən təşkil edirlər.

Bu proses sürtünmə yolu ilə istilik enerjisinə çevrilən kinetik enerji yaradır və bu enerji qidanın qalan hissəsinə ötürülür və onu qızdırır.

Brokkolini mikrodalğalı sobada bişirən ayrı bir araşdırma, maksimum miqdarda qida maddəsini qorumaq üçün mikrodalğalı sobada qızdırma müddətini azaltmağı və daha az su istifadə etməyi tövsiyə etdi.

Mütəxəssislər digər bişirmə üsulları üçün də oxşar tövsiyələr verirlər.

Məsələn, qaynadarkən nə qədər çox su istifadə olunursa və qida nə qədər uzun müddət bişirilirsə, qidadan bişirmə suyuna bir o qədər çox qida maddəsi köçürülə bilər.

Buna görə də bulyon bu qədər vacibdir. Bəzi mütəxəssislər mikrodalğalı sobaların digər bişirmə üsullarına nisbətən daha aktiv akrilamid əmələ gəlməsini təşviq edə biləcəyini irəli sürdülər.

Bu maddə istilik müalicəsi zamanı əmələ gəlir və suda çox həll olur.

Heyvanlar üzərində aparılan tədqiqatlar göstərir ki, kartof kimi bəzi qidalar bişirildikdə kanserogendir. Lakin, mikrodalğalı sobada qida təhlükəsizliyi ilə bağlı 2024-cü il hesabatına görə, mikrodalğalı sobalar və akrilamid, eləcə də insanlarda akrilamid və xərçəng arasındakı əlaqə barədə daha çox araşdırma aparmaq lazımdır.

Eyni hesabatda ehtiyat tədbiri olaraq, mikrodalğalı sobada bişirməzdən əvvəl kartofu qaynatmaq və ya suda islatmaq olar ki, bu da akrilamidin əmələ gəlməsinin qarşısını alır.

Nazlı Almuradova