Milli ağrının və tarixi ədalətin günü ŞƏRH

Hər il 26 fevral tarixi Azərbaycan xalqı üçün dərin hüzn, ehtiram və milli yaddaş günü kimi qeyd olunur. 1992-ci ilin fevral ayının 25-dən 26-na keçən gecə Xocalı şəhərində baş vermiş faciə yalnız bir şəhərin deyil, bütöv bir xalqın tarixində silinməz iz buraxdı. Bu hadisə Azərbaycan tarixinin ən qanlı və faciəli səhifələrindən biri kimi qalır və hər il milli həmrəylik və ədalət çağırışı ilə yad edilir.

Həmin gecə Xocalı şəhəri Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən mühasirəyə alındı və dinc əhaliyə qarşı amansız hücum həyata keçirildi. Şaxtalı qış gecəsində şəhəri tərk etməyə çalışan sakinlər pusquya salındı. Rəsmi məlumatlara görə, 613 nəfər qətlə yetirildi, onların arasında 63 uşaq, 106 qadın və 70 yaşlı insan var idi. 8 ailə tamamilə məhv edildi, yüzlərlə insan yaralandı, 1275 nəfər isə girov götürüldü. Onların bir çoxunun taleyi isə uzun müddət naməlum qaldı.

Xocalı soyqırımı beynəlxalq hüququn prinsiplərinə açıq şəkildə zidd idi. Mülki əhaliyə qarşı yönəlmiş zorakılıq aktları, girov götürülmə, işgəncə və yaşayış məntəqələrinin talan edilməsi bu hadisəni XX əsrin ən ağır insanlıq faciələrindən birinə çevirdi. Şəhərin fiziki dağıdılması ilə yanaşı, burada yaşayan insanların mənəvi və emosional itkiləri də tarixi yaddaşa ağır yük olaraq düşdü.

Bu faciə nəticəsində minlərlə insan doğma torpağından didərgin düşdü və illərlə qaçqın həyatı yaşadı. Bir milyona yaxın insan öz yurd-yuvasından uzaqda müvəqqəti məskunlaşmaq məcburiyyətində qaldı. Şəhərin infrastrukturu – evlər, məktəblər, xəstəxanalar, sosial obyektlər – tamamilə dağıdıldı, tarixi və mədəni irs ağır zərbə aldı. Xocalının xarabalığa çevrilməsi bu faciənin fiziki göstəricisi olsa da, milli yaddaşda yaranan iz daha dərin və sarsılmazdır.

26 fevral günü anım mərasimləri, gül dəstələrinin qoyulması və maarifləndirici tədbirlər vasitəsilə xalqın yaddaşı yaşadılır. Dövlət tərəfindən təşkil olunan tədbirlər milli həmrəyliyi gücləndirir, gələcək nəsillərə tarixi həqiqətlərin çatdırılmasına xidmət edir. Hər bir mərasim və tədbir Xocalının adını və şəhidlərin xatirəsini əbədiləşdirir.

Xocalı yalnız coğrafi məkan deyil, həm də faciənin, ağrının və xalqın sarsılmaz iradəsinin simvoludur. “Xocalıya ədalət!” çağırışı beynəlxalq platformalarda Azərbaycan xalqının haqq səsinin təzahürüdür. Bu gün biz 26 fevralı unutmamalı, şəhidlərin xatirəsini yaşatmalı, gələcəkdə belə faciələrin təkrarlanmaması üçün tarixi həqiqətləri yaymalıyıq.

Xocalı soyqırımı Azərbaycan tarixinin qanlı səhifəsi olmaqla yanaşı, həm də xalqımızın həmrəyliyi və azadlıq uğrunda mübarizəsinin simvoludur. 26 fevral hər bir Azərbaycan vətəndaşı üçün həm hüzn, həm də milli vətənpərvərlik duyğusunu gücləndirən gündür. Bu tarix unudulmayacaq və şəhidlərin xatirəsi daim yaşadılacaq.

Rauf Nəcəfov

YAP Sədərək rayon təşkilatının məsləhətçisi