Milyonlarla insan həyatı təhlükədədir

AzVision.az xəbər verir ki, “The Lancet” jurnalında dərc olunmuş araşdırma materialında belə deyilir.
Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu 2001-ci ildən 2021-ci ilə qədər bütün yaşlardakı insanlar arasında bütün səbəblərdən ölüm hallarına USAİD yardım proqramlarının təsirini qiymətləndirmək üçün aşağı və orta gəlirli ölkələr də daxil olmaqla 133 ölkə və ərazidən məlumatları təhlil edib.
Nəşrin müəllifləri son nəticədə belə qənaətə gəliblər ki, USAİD proqramları 20 ildən artıq müddətdə dünyada 91 milyondan çox ölümün, o cümlədən 30 milyon beş yaşından kiçik uşaqlar arasında ölümün qarşısını almağa kömək edib. Digər məsələlərlə yanaşı, bu cür proqramlar malyariya, diqqətdən kənarda qalan tropik xəstəliklər (NTD), HİV (insanın immun defisiti virusu) infeksiyasının ağırlaşmaları və digər xəstəliklərdən ölüm hallarını azaltmağa kömək edib.
“Bizim qiymətləndirmələrimizə görə, 2025-ci ilin birinci yarısında elan edilmiş və həyata keçirilən kəskin maliyyə ixtisarı ləğv olunmasa, 2030-cu ilə qədər heyrətamiz sayda əslində qarşısı alına bilən ölüm halları baş verəcək”, - araşdırmada deyilir.
USAID minlərlə əməkdaşını ixtisar edir - "NYT" ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyi (USAID) 1961-ci ildə yaradılıb. 2025-ci ildə onun digər ölkələrə yardım üçün büdcəsi 42,8 milyard dollar olmalı idi. Digər məsələlərlə yanaşı, agentlik bütün dünyada humanitar proqramları maliyyələşdirirdi.
ABŞ prezidenti Donald Tramp dövlət xərclərini azaltmaq siyasəti çərçivəsində bu ilin yanvar ayında USAID-in xarici yardımını 90 gün müddətinə dondurdu və qurum Dövlət departamentinin nəzarəti altına keçirildi. ABŞ-nin Dövlət katibi Marko Rubio isə mart ayında Vaşinqtonun USAID proqramlarının 83%-ni ləğv etdiyini bildirib.
Xatırladaq ki, USAİD-in fəlaiyyətinin kəskin şəkildə məhdudlaşdırılmasının əsas səbəbi ilk növbədə bu qurumun “yumşaq güc” siyasəti çərçivəsində daha çox müxtəlif dövlətlərin daxili işlərinə kobud şəkildə müdaxiləsi və hətta bəzi ölkələrdə dövlət çevcrilişlərini təşkilinə cəhdlər göstərməsi olub.
Sahil İsgəndərov
AzVision.az