Icma.az
close
up
RU
Milyonlarla insanın gündəlik vərdişi beyinə zərər vurur ARAŞDIRMA

Milyonlarla insanın gündəlik vərdişi beyinə zərər vurur ARAŞDIRMA

Icma.az, Lent az saytına istinadən bildirir.

Uzun müddət oturaq vəziyyətdə qalmaq hətta müntəzəm məşqlərlə belə — beynin atrofiyasına və demensiyanın (ağıl zəifliyinin) inkişafı riskinin artmasına səbəb olur.

Lent.az bu barədə məlumat verir:

Oturaq həyat tərzi: görünməz təhlükə
Hətta hər gün idmanla məşğul olsanız belə, uzun müddət oturmaq bədənə, xüsusilə də beyinə ciddi zərər vura bilər. Araşdırma göstərib ki, oturaq həyat tərzi yaddaş, diqqət və digər zehni funksiyaların zəifləməsi ilə birbaşa əlaqəlidir və Alzheimer xəstəliyinin müstəqil risk amili ola bilər.

Alimlər nəyi araşdırıblar?
Araşdırmada yaşı 50-dən yuxarı olan 404 nəfər iştirak edib. Heç biri demensiya diaqnozu almamışdı. Onlar aşağıdakı testlərdən keçiblər:

Aktiqrafiya — xüsusi cihazla fiziki aktivlik və yuxu ritmlərinin ölçülməsi;

Neyropsixoloji testlər — yaddaş, diqqət, məntiqi düşüncə və problem həll etmə qabiliyyətlərinin qiymətləndirilməsi;

MRT (maqnit-rezonans tomoqrafiyası) — beyindəki strukturlar, o cümlədən yaddaş və öyrənmə üçün vacib olan hipokampın vəziyyətinin yoxlanması.

Əsas nəticələr
Araşdırma göstərib ki, gündə orta hesabla 13 saat oturaq vəziyyətdə olan iştirakçılarda aşağıdakılar müşahidə olunub:

daha zəif epizodik yaddaş;

hipokamp həcminin kiçilməsi;

informasiyanın emal sürətinin azalması.

Bu göstəricilər iştirakçılar həftəlik minimum 150 dəqiqəlik fiziki aktivlik tövsiyələrinə riayət etsə də müşahidə olunub. Bu isə o deməkdir ki, müntəzəm idman belə uzun müddət oturmağın zərərini tamamilə kompensasiya edə bilmir.

Niyə bu vacibdir?
Ən narahatedici nəticə odur ki, uzun müddət oturmaq beyin qabığının (korteks) qalınlığının azalması ilə əlaqələndirilir. Bu xüsusilə Alzheimer xəstəliyində zərər görən sahələrə aiddir. Yəni oturaq həyat tərzi geri dönüşü olmayan demensiya növlərinin inkişafına birbaşa təsir göstərə bilər.

"Oturaraq keçirilən vaxtı minimuma endirmək çox vacibdir. Bu, hətta hər gün idman edənlər üçün də keçərlidir. Alzheimer riskinin azaldılması yalnız aktivliklə deyil, həm də oturmağa tez-tez fasilə verməklə mümkündür".

Harvard Universitetinin araşdırması da təsdiqləyir
2022-ci ildə Harvard Universiteti tərəfindən aparılan başqa bir araşdırma da uzun müddət oturmağın beyin üçün zərərli olduğunu göstərmişdi. Alimlər müəyyən etmişdilər ki, çox oturan insanlarda beynin yaddaşla əlaqəli medial temporal (gicgah) payının nazilməsi müşahidə olunur. Bu dəyişikliklər tez-tez demensiyadan əvvəl meydana çıxır və zehni zəifləmənin ilkin əlamətləri ola bilər.

Nə etmək lazımdır?
Mütəxəssislər tövsiyə edirlər ki:

Gündəlik fiziki aktivliklə yanaşı, oturmağa fasilə vermək vacibdir — hər saat 5 dəqiqə yerimək, dartınmaq və ya sadəcə ayağa qalxmaq belə böyük fərq yarada bilər. Boş vaxtlarda elektron cihazlardan istifadəni azaldın, daha fəal istirahət növlərinə üstünlük verin.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:237
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 20 May 2025 12:07 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri