Icma.az
close
up
RU
Milyonlarla insanın gündəlik vərdişi beyinə zərər vurur ARAŞDIRMA

Milyonlarla insanın gündəlik vərdişi beyinə zərər vurur ARAŞDIRMA

Icma.az, Lent az saytına istinadən bildirir.

Uzun müddət oturaq vəziyyətdə qalmaq hətta müntəzəm məşqlərlə belə — beynin atrofiyasına və demensiyanın (ağıl zəifliyinin) inkişafı riskinin artmasına səbəb olur.

Lent.az bu barədə məlumat verir:

Oturaq həyat tərzi: görünməz təhlükə
Hətta hər gün idmanla məşğul olsanız belə, uzun müddət oturmaq bədənə, xüsusilə də beyinə ciddi zərər vura bilər. Araşdırma göstərib ki, oturaq həyat tərzi yaddaş, diqqət və digər zehni funksiyaların zəifləməsi ilə birbaşa əlaqəlidir və Alzheimer xəstəliyinin müstəqil risk amili ola bilər.

Alimlər nəyi araşdırıblar?
Araşdırmada yaşı 50-dən yuxarı olan 404 nəfər iştirak edib. Heç biri demensiya diaqnozu almamışdı. Onlar aşağıdakı testlərdən keçiblər:

Aktiqrafiya — xüsusi cihazla fiziki aktivlik və yuxu ritmlərinin ölçülməsi;

Neyropsixoloji testlər — yaddaş, diqqət, məntiqi düşüncə və problem həll etmə qabiliyyətlərinin qiymətləndirilməsi;

MRT (maqnit-rezonans tomoqrafiyası) — beyindəki strukturlar, o cümlədən yaddaş və öyrənmə üçün vacib olan hipokampın vəziyyətinin yoxlanması.

Əsas nəticələr
Araşdırma göstərib ki, gündə orta hesabla 13 saat oturaq vəziyyətdə olan iştirakçılarda aşağıdakılar müşahidə olunub:

daha zəif epizodik yaddaş;

hipokamp həcminin kiçilməsi;

informasiyanın emal sürətinin azalması.

Bu göstəricilər iştirakçılar həftəlik minimum 150 dəqiqəlik fiziki aktivlik tövsiyələrinə riayət etsə də müşahidə olunub. Bu isə o deməkdir ki, müntəzəm idman belə uzun müddət oturmağın zərərini tamamilə kompensasiya edə bilmir.

Niyə bu vacibdir?
Ən narahatedici nəticə odur ki, uzun müddət oturmaq beyin qabığının (korteks) qalınlığının azalması ilə əlaqələndirilir. Bu xüsusilə Alzheimer xəstəliyində zərər görən sahələrə aiddir. Yəni oturaq həyat tərzi geri dönüşü olmayan demensiya növlərinin inkişafına birbaşa təsir göstərə bilər.

"Oturaraq keçirilən vaxtı minimuma endirmək çox vacibdir. Bu, hətta hər gün idman edənlər üçün də keçərlidir. Alzheimer riskinin azaldılması yalnız aktivliklə deyil, həm də oturmağa tez-tez fasilə verməklə mümkündür".

Harvard Universitetinin araşdırması da təsdiqləyir
2022-ci ildə Harvard Universiteti tərəfindən aparılan başqa bir araşdırma da uzun müddət oturmağın beyin üçün zərərli olduğunu göstərmişdi. Alimlər müəyyən etmişdilər ki, çox oturan insanlarda beynin yaddaşla əlaqəli medial temporal (gicgah) payının nazilməsi müşahidə olunur. Bu dəyişikliklər tez-tez demensiyadan əvvəl meydana çıxır və zehni zəifləmənin ilkin əlamətləri ola bilər.

Nə etmək lazımdır?
Mütəxəssislər tövsiyə edirlər ki:

Gündəlik fiziki aktivliklə yanaşı, oturmağa fasilə vermək vacibdir — hər saat 5 dəqiqə yerimək, dartınmaq və ya sadəcə ayağa qalxmaq belə böyük fərq yarada bilər. Boş vaxtlarda elektron cihazlardan istifadəni azaldın, daha fəal istirahət növlərinə üstünlük verin.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:243
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 20 May 2025 12:07 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see327

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see319

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see315

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see306

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see287

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see267

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see254

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see249

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see248

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see247

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see242

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see219

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see219

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see213

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see204

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see198

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see195

Əliyevlə deyil, kimlə imzalayım? Lula da Silva ilə?

18 Noyabr 2026 21:19see183

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see183

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri