“Minsk Qrupu münaqişənin həllinə yox, dondurulmasına xidmət edirdi” Tural Gəncəliyev

Xəbər verdiyimiz kimi, sentyabrın 1-də ATƏT Nazirlər Şurası tərəfindən ATƏT-in Minsk Prosesi və əlaqəli strukturlarının bağlanmasına dair qərar qəbul olunub.

Qərara əsasən, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti və Ermənistan Respublikasının Baş nazirinin ABŞ Prezidentinin dəvəti və iştirakı ilə 8 avqust 2025-ci il tarixində Vaşinqton şəhərində baş tutmuş görüşü çərçivəsində Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin ATƏT-in Fəaliyyətdə olan Sədrinə ünvanlanmış birgə müraciət məktubuna uyğun olaraq, ATƏT-in Minsk Prosesinin, ATƏT-in Fəaliyyətdə olan Sədrinin ATƏT-in Minsk Konfransının məşğul olduğu münaqişə üzrə Şəxsi Nümayəndəsinin və Yüksək Səviyyəli Planlaşdırma Qrupunun fəaliyyətinə 1 sentyabr tarixindən etibarən xitam verilib.

Mövzu ilə bağlı Gununsesi.info-ya danışan Milli Məclisin deputatı Tural Gəncəliyev bildirib ki, ATƏT-in Minsk Qrupunun və ona bağlı institutların ləğv edilməsi həqiqətən də çox önəmli hadisədir.

O, bu hadisəni Azərbaycan dövlətinin və Prezidentinin ciddi siyasi-diplomatik qələbəsi kimi qiymətləndirib:

“Məlumdur ki, ATƏT-in Minsk Qrupu və onun həmsədrlik institutu 30 il ərzində Ermənistan–Azərbaycan münaqişəsində vasitəçilik missiyası həyata keçirməyə çalışsa da, heç bir nəticə əldə edə bilmədi. Əksinə, bu qurum münaqişənin nəticələrinin möhkəmlənməsi, onun dondurulması və Ermənistanın işğal faktının de-fakto qəbul etdirilməsi istiqamətində fəaliyyət göstərirdi.

Azərbaycan torpaqlarını işğaldan azad etməklə yeni siyasi və hərbi reallıq yaradaraq Minsk Qrupunun fəaliyyətini də mənasız etdi. Qısa müddət ərzində Azərbaycanın gücü, siyasi iradəsi və təzyiqi nəticəsində bu qurum da tarixin arxivinə göndərildi.

Bununla yanaşı, ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədrinin şəxsi ofisi də eyni istiqamətdə fəaliyyət göstərirdi. Bu ofisə Anjey Kaspişik rəhbərlik edirdi. O, uzun illər ərzində guya təmas xətti boyunca hərəkət edərək atəşkəsin pozulmasının qarşısını almağa çalışırdı. Halbuki bu, real nəticə vermir, sadəcə olaraq ATƏT-in büdcəsinin illər ərzində səmərəsiz və lazımsız şəkildə xərclənməsinə gətirib çıxarırdı. Ayrılan vəsaitin əsas hissəsi isə Kaspişikin ofisinin saxlanılmasına yönəlirdi”.

Deputat bildirib ki, vaxtilə ATƏT çərçivəsində yaradılan Yüksək Səviyyəli Planlaşdırma Qrupu (High-Level Planning Group – HLPG) yalnız kağız üzərində mövcud olub və əslində heç bir funksional rol oynamayıb:

“Guya onlar ATƏT-in sülhməramlı missiyasının vaxtilə işğal altında olan Azərbaycan ərazilərinə göndərilməsini nəzərdə tuturdular. Təbii ki, bütün bunlar bir daha sübut etdi ki, ATƏT, onun Minsk Qrupu və əlaqədar institutları üzərlərinə qoyulmuş vəzifəni yerinə yetirməkdən daha çox münaqişənin dondurulmasına, Ermənistanın işğalının davam etdirilməsinə xidmət edirdilər.

Mən diplomat kimi Xarici İşlər Nazirliyində fəaliyyətə başlayanda ilk işlədiyim idarə məhz ATƏT-in Minsk Qrupu ilə məşğul olan idarə olmuşdu.Şəxsən, uzun illər ərzində bu qurumun səmərəsiz və qeyri-effektiv fəaliyyətinin şahidi olmuşuq. Nəticə etibarilə, Azərbaycan dövləti, onun ordusu və Prezidenti bütün bu reallıqları dəyişdi və yeni vəziyyət yaratdı. Artıq ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlik institutu, Kaspişik ofisi, eləcə də Yüksək Səviyyəli Planlaşdırma Qrupu kimi lüzumsuz qurumlar tarixin arxivinə göndərildi”.

Tural Gəncəliyev onu da qeyd edib ki, tarixdə nadir hallarda dövlətlər münaqişəni öz milli maraqları və ərazi bütövlüyü çərçivəsində uğurla həll edərək bu kimi qurumları qeyri-effektiv duruma sala bilirlər:

“Adətən isə belə qurumlar yaradılır, onilliklər boyu münaqişədən bir növ vasitə kimi istifadə olunur və burada əsasən maliyyə vəsaitlərinin bölüşdürülməsi məsələsi ön plana çıxır. Bunu bir növ insan bədəninə qan sovuran bir həşərat kimi bənzətmək olar.

Yəni bu qurumlar illər ərzində həm ATƏT-in vəsaitlərini mənimsəyir, həm də əsassız şəkildə münaqişənin dondurulmasına, onun saxlanılmasına çalışırdılar.

Şükürlər olsun ki, Azərbaycanın yeni gücü, yaratdığı yeni reallıq və möhkəmləndirdiyi vəziyyət bizə bu günü görməyi nəsib etdi. Artıq ATƏT-in Minsk Qrupu, eləcə də dünyanın üç böyük güc mərkəzini – Amerika, Fransa və Rusiyanı təmsil edən həmsədrlik institutu Azərbaycanın iradəsi qarşısında aciz qaldı.

Onlar heç bir təsir imkanına malik olmadılar və ölkəmizin siyasi mövqeyinə qarşı alternativ mövqe ortaya qoya bilmədilər.

Bu, dövlətimizin və Prezidentimizin böyük tarixi qələbəsi, siyasi və diplomatik uğurudur. Bu münasibətlə hamınızı təbrik edirəm”.

Şəbnəm Rəhimova

Gununsesi.info