Müasir kişilər niyə qısaboy və cılızdır? Əsas səbəb

Dünya üzrə boy uzunluğu insanların sağlamlıq, qidalanma, genetik və sosial faktorlarından asılıdır. Son onilliklərdə bəzi bölgələrdə boyun gözləniləndən qısalması müşahidə olunur. Bu fenomen tibbdə və antropologiyada maraq doğurur. Xüsusən kişilərin getdikcə boy-buxunda əcdadlarından geri qalmasıq qadınları narahat edir.

Medicina.az bunun səbəblərini araşdırıb.

1. Genetik faktorlar

Boy əsasən polygenic trait (çoxgenli xüsusiyyət) ilə müəyyən olunur.

Əgər valideynlər qısaboydursa, uşaqlar da çox vaxt qısaboy olur

Lakin təkcə genetika tam izah vermir

2. Qidalanma və mikroelement çatışmazlığı

Boy inkişafı üçün əsas vacib qidalar var:

Zülal (əsasən uşaq və yeniyetmə dövrdə)

Kalsium, D vitamini,, maqnezium və sink kimi minerallar

Müasir uşaqlarda:

Fast-food və az balanslı qidalanma

Vitamin və mineral çatışmazlığı yaradır.

Bu, sümük inkişafını əngəlləyə bilər və boyu qısaldır.

3. Hərəkətsizlik

Müasir insanlar oturaq həyat tərzi keçirir

Sümüklərə və əzələlərə yüklənmə az olur.

Bu da sümüklərin düzgün böyüməsinə mane olur, xüsusilə yeniyetmə dövrdə.

4. Hormonal və endokrin faktorlar

Boy böyüməsi üçün vacib hormonlar:

growth hormone (böyümə hormonu)

Tiroid hormonları

Uşaqlarda və yeniyetmələrdə hormon balanssızlığı:

boyun az inkişafına səbəb ola bilər

5. Xroniki stres və psixoloji faktorlar

Stress kortizol səviyyəsini artırır

Kortizol sümüklərin böyüməsinə mane ola bilər

Müasir uşaqlarda məktəb, sosial media və təzyiqlər boy artımını azalda bilər.

6. Ətraf mühit və toksinlər

Ağır metallar (misal: civə)

Pestisidlər və digər kimyəvi maddələr

bədən hormon sisteminə təsir edərək boyun tam böyümməsinə mane olur.

7. Yuxu və böyümə

Gec və az yuxu böyümə hormonunun ifrazını azaldır

Müasir uşaqlar arasında gec yatma, ekran qarşısında çox vaxt keçirmə bu problemi artırır

8. Sümüklərin düzgün formalaşmaması

Oturaq həyat, yanlış duruş

Fiziki aktivlik azlığı

Sümüklər tam uzanmır.

9. Mikrofauna və həzm sistemi

Uşağın bağırsaq florası qidaları udmaqda əhəmiyyətlidir

Həzm sistemi pozğunluğu qidalanmanın yetərsiz istifadəsinə səbəb olur

Bu da boy inkişafına təsir edə bilər.

Aygün Musayeva