Müasir cütlüklər daha tez tez ayrılırlar: dörd əsas səbəb

Müasir cütlüklər daha tez-tez ayrılır və bu qərarların səbəbləri çox vaxt emosional ani reaksiya yox, dərindən düşünülmüş mövqedən qaynaqlanır. Bu barədə 2025-ci ilin oktyabr ayında Ümumi Ruhi Araşdırmaları Jurnalında dərc olunan araşdırmada bildirilir.

Lent.az Amerika ruhi mütəxəssisi Mark Trevers istinadla xəbər verir.

Onun sözlərinə görə, ayrılıq prosesi adətən tədricən formalaşır. İnsanlar tərəfdaşları ilə ayrılmaq barədə danışmazdan əvvəl uzun müddət öz hisslərini, inanclarını və sosial mühiti qiymətləndirirlər. Araşdırmanın müəllifləri ayrılıq qərarının necə formalaşdığını anlamaq üçün iki ruhiyyə nəzəriyyəsini birləşdirən bütöv bir model hazırlayıblar:

Şüurlu davranış nəzəriyyəsi, hansı ki, insanın baxışlarını, sosial normaları və özünü idarə edə bilmə hissini nəzərə alır;

Şəxslərarası davranış nəzəriyyəsi, hansı ki, emosiyaları, vərdişləri və özünü dərk etməyi qiymətləndirir.

Bu iki yanaşmanın birləşməsi araşdırmaçılara ayrılıq qərarına təsir edən dörd əsas amili müəyyən etməyə imkan verib. Bu amillər izah edir ki, niyə eyni vəziyyət müxtəlif insanlarda fərqli nəticələr yaradır.

1. Emosional amillər

Bu amillər insanın ayrılıq zamanı və ya ayrılıqdan sonra hiss edəcəyi ehtimal olunan duyğularla bağlıdır. Onlar şəxsi təcrübədən və münasibətdə emosional bağlılığın dərəcəsindən asılı olur.

2. Sosial amillər

Buraya ətrafdakı insanların gözləntiləri, məhəbbət və ailə haqqında mədəni normalar, həmçinin insanın bu normalar daxilində öz rolunu necə dərk etməsi daxildir.

3. Düşüncə ilə bağlı amillər

Bu bölmə insanın ayrılıqdan sonrakı həyatı barədə şəxsi fikirlərini və proqnozlarını əhatə edir. Buraya azadlıq və müstəqillik kimi üstünlüklərin, eləcə də tək qalmaq və qeyri-sabitlik kimi risklərin qiymətləndirilməsi daxildir.

4. İradə ilə bağlı amillər

Bu amillər insanın ayrılmaq niyyətini real addıma çevirməyə nə qədər hazır olduğunu müəyyən edir. Qərar yalnız niyyət aydın və qəti hala gələndə, tərəddüdlər isə daha asan dəf olunanda reallığa çevrilir.