Icma.az
close
up
RU
Müdrik yanaşma, məqsədyönlü siyasət, cəsarətli və gələcəyə hesablanmış qərar

Müdrik yanaşma, məqsədyönlü siyasət, cəsarətli və gələcəyə hesablanmış qərar

Ses qazeti saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin SSRİ dövründə Azərbaycan dilinin dövlət kimi təsbit edilməsinə nail olması müstəsna tarixi və mənəvi-siyasi əhəmiyyətə malikdir

Çoxəsrlik dövlətçilik ənənələrinə malik Azərbaycan xalqı tarix boyu ana dilini milli kimliyinin ayrılmaz tərkib hissəsi kimi qorumuşdur. Müxtəlif tarixi-siyasi situasiyalarla üzləşsə də, xalqımız öz dilinə bağlılığını heç zaman itirməmiş, bu dəyəri nəsildən-nəslə ötürmüşdür. Bu mənəvi proses xüsusilə Sovet dövründə daha da ön plana çıxmış, milli özünüdərkin simvoluna çevrilmişdir.
1970-ci illərin ortalarından başlayaraq Sovet İttifaqında milli dillərin sıxışdırılması siyasəti daha aydın şəkildə hiss olunmağa başlamışdır. SSRİ Konstitusiyasında dövlət dili məsələsi ümumi şəkildə qeyd edilsə də, respublikaların dillərinə münasibətdə mərkəzləşdirilmiş yanaşma ana dillərin arxa plana keçirilməsini təşviq etmişdir. Belə bir dövrdə dil məsələsini gündəmə gətirmək, xüsusən də onun Konstitusiya ilə təsbitinə nail olmaq böyük siyasi cəsarət tələb etmişdir.
1978-ci il aprelin 27-də qəbul olunmuş Azərbaycan SSR Konstitusiyasına Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə mühüm bir maddə əlavə olunmuşdur: “Azərbaycan SSR-nin dövlət dili Azərbaycan dilidir”. Bu, milli kimliyin qorunmasına yönəlmiş siyasi iradənin təzahürü idi. Həmin təşəbbüs Sovet siyasi sistemində hakim olan təzyiqlərə qarşı çıxmaqla bərabər, gələcək müstəqilliyin təməl prinsiplərindən birini – dil məsələsini öncədən təmin etmişdir. Bu qərar, əslində, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və gələcək dövlətçilik konsepsiyasının əsas sütunlarından birinin qurulması idi.
Ulu Öndərin ana dili məsələsi ilə əlaqədar ardıcıl mövqeyi 1995-ci ildə qəbul olunmuş müstəqil Azərbaycanın Konstitusiyasında da öz əksini tapmışdır. Konstitusiyanın 21-ci maddəsində dövlət dilinin adı “Azərbaycan dili” kimi göstərilmişdir. Ümummilli Liderin “Azərbaycan dili ilə fəxr edə bilərik. Çünki bu, zəngin və dünyada tanınan bir dildir” fikri bu qərarın arxasında mənəvi dəyərləri özündə ehtiva edən qətiyyətli iradəni nümayiş etdirir.
Müstəqillik illərində də ana dilinin inkişafı Ulu Öndər Heydər Əliyevin dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri olmuşdur. 2001-ci ildə “Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Fərman imzalanmış, Azərbaycan Prezidenti yanında Dövlət Dil Komissiyası yaradılmışdır. Həmin ilin avqustunda isə 1 avqust “Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü” kimi təsis edilmişdir. 2002-ci ildə qəbul olunan “Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” Qanun isə bu sahədə hüquqi mexanizmlərin daha da möhkəmlənməsinə xidmət etmişdir. Həmin qanunda Azərbaycan dili dövlətçiliyin əsas atributu kimi təsbit olunmuş və onun qorunması dövlətin vəzifəsi elan edilmişdir.
Ana dilimizi qorumaq üçün mühüm addımlar atan Ümummilli Liderin siyasi xətti Prezident İlham Əliyev tərəfindən inamla davam etdirilir. Dövlətimizin başçısının 2004-cü il yanvarın 12-də imzaladığı “Azərbaycan dilində latın qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi haqqında” Sərəncamına əsasən, hər il latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə çap olunacaq əsərlərin siyahısı hazırlanır. Bundan başqa, həmin il yanvarın 14-də “Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının nəşri haqqında”, eləcə də 2007-ci il dekabrın 30-da “Dünya ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrinin Azərbaycan dilində nəşri nəzərdə tutulan əsərlərinin siyahısının təsdiq edilməsi haqqında” sərəncamlarla ana dilinin həyatımızın bütün sahələrində müfəssəl tətbiqi gerçəkləşib. Müasir dövrün tələblərini və reallıqlarını nəzərə alan Azərbaycan Prezidentinin “Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı”nı 2013-cü il 9 aprel tarixli Sərəncamı ilə təsdiq etməsi milli-mənəvi varlığımızın güzgüsü olan ana dilimizin saflığının qorunması baxımından mühüm tarixi hadisədir. Dövlət Proqramının məqsədi Azərbaycan dilinin istifadəsinə və tədqiqinə dövlət qayğısının artırılması, dilimizin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsi, ölkədə dilçilik araşdırmalarının yaxşılaşdırılmasıdır. Sənəd, eyni zamanda, dilçiliyin aparıcı istiqamətlərində fundamental və tətbiqi tədqiqatların inkişafına yönəldilmiş yaradıcılıq səylərinin birləşdirilməsini və dilçiliyin müasir cəmiyyətin aktual problemləri ilə əlaqələndirilməsini nəzərdə tutur. Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycan dilinin elektron məkanda daha geniş istifadəsinin təmin edilməsi ilə bağlı bir sıra tədbirlər haqqında” 2018-ci il 17 iyul tarixli Sərəncamı Azərbaycan dilinin inkişafı və tətbiqi dairəsinin daha da genişləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Dövlət başçısının 2018-ci il noyabrın 1-də imzaladığı “Azərbaycan dilinin saflığının qorunması və dövlət dilindən istifadənin daha da təkmilləşdirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında” Fərmanı ölkəmizdə dövlət dilinin qorunmasının daim diqqət mərkəzində saxlanıldığını bir daha təsdiq edir. Bu sənəd Azərbaycan dilinin milli-mənəvi, siyasi-hüquqi statusunun möhkəmlənməsi istiqamətində atılmış mühüm addımlardan biridir.
Beləliklə, ana dilini qorumaq milli kimliyə, milli irsə və müstəqil dövlətçiliyə sədaqət deməkdir. Bu gün xalqımız öz müstəqil və qalib dövləti ilə birlikdə zəngin mənəvi dəyərlərinin mühüm tərkib hissəsi olan ana dili ilə də qürur duyursa, bu, Ulu Öndər Heydər Əliyevin dühası, uzaqgörənliyi və milli ideallara sədaqəti ilə bərabər, Prezident İlham Əliyevin bu istiqamətdə apardığı ardıcıl və məqsədyönlü siyasətin nəticəsidir.

Heydər Əsədov
Milli Məclisin deputatı

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:155
embedMənbə:https://sesqazeti.az
archiveBu xəbər 21 Aprel 2025 13:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see389

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see361

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see306

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see285

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see281

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see274

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see263

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see256

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see255

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see240

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see230

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see228

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see225

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see222

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see220

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see216

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see215

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see211

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri