Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Müdrik yanaşma, məqsədyönlü siyasət, cəsarətli və gələcəyə hesablanmış qərar

Müdrik yanaşma, məqsədyönlü siyasət, cəsarətli və gələcəyə hesablanmış qərar

Ses qazeti saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin SSRİ dövründə Azərbaycan dilinin dövlət kimi təsbit edilməsinə nail olması müstəsna tarixi və mənəvi-siyasi əhəmiyyətə malikdir

Çoxəsrlik dövlətçilik ənənələrinə malik Azərbaycan xalqı tarix boyu ana dilini milli kimliyinin ayrılmaz tərkib hissəsi kimi qorumuşdur. Müxtəlif tarixi-siyasi situasiyalarla üzləşsə də, xalqımız öz dilinə bağlılığını heç zaman itirməmiş, bu dəyəri nəsildən-nəslə ötürmüşdür. Bu mənəvi proses xüsusilə Sovet dövründə daha da ön plana çıxmış, milli özünüdərkin simvoluna çevrilmişdir.
1970-ci illərin ortalarından başlayaraq Sovet İttifaqında milli dillərin sıxışdırılması siyasəti daha aydın şəkildə hiss olunmağa başlamışdır. SSRİ Konstitusiyasında dövlət dili məsələsi ümumi şəkildə qeyd edilsə də, respublikaların dillərinə münasibətdə mərkəzləşdirilmiş yanaşma ana dillərin arxa plana keçirilməsini təşviq etmişdir. Belə bir dövrdə dil məsələsini gündəmə gətirmək, xüsusən də onun Konstitusiya ilə təsbitinə nail olmaq böyük siyasi cəsarət tələb etmişdir.
1978-ci il aprelin 27-də qəbul olunmuş Azərbaycan SSR Konstitusiyasına Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə mühüm bir maddə əlavə olunmuşdur: “Azərbaycan SSR-nin dövlət dili Azərbaycan dilidir”. Bu, milli kimliyin qorunmasına yönəlmiş siyasi iradənin təzahürü idi. Həmin təşəbbüs Sovet siyasi sistemində hakim olan təzyiqlərə qarşı çıxmaqla bərabər, gələcək müstəqilliyin təməl prinsiplərindən birini – dil məsələsini öncədən təmin etmişdir. Bu qərar, əslində, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və gələcək dövlətçilik konsepsiyasının əsas sütunlarından birinin qurulması idi.
Ulu Öndərin ana dili məsələsi ilə əlaqədar ardıcıl mövqeyi 1995-ci ildə qəbul olunmuş müstəqil Azərbaycanın Konstitusiyasında da öz əksini tapmışdır. Konstitusiyanın 21-ci maddəsində dövlət dilinin adı “Azərbaycan dili” kimi göstərilmişdir. Ümummilli Liderin “Azərbaycan dili ilə fəxr edə bilərik. Çünki bu, zəngin və dünyada tanınan bir dildir” fikri bu qərarın arxasında mənəvi dəyərləri özündə ehtiva edən qətiyyətli iradəni nümayiş etdirir.
Müstəqillik illərində də ana dilinin inkişafı Ulu Öndər Heydər Əliyevin dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri olmuşdur. 2001-ci ildə “Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Fərman imzalanmış, Azərbaycan Prezidenti yanında Dövlət Dil Komissiyası yaradılmışdır. Həmin ilin avqustunda isə 1 avqust “Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü” kimi təsis edilmişdir. 2002-ci ildə qəbul olunan “Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” Qanun isə bu sahədə hüquqi mexanizmlərin daha da möhkəmlənməsinə xidmət etmişdir. Həmin qanunda Azərbaycan dili dövlətçiliyin əsas atributu kimi təsbit olunmuş və onun qorunması dövlətin vəzifəsi elan edilmişdir.
Ana dilimizi qorumaq üçün mühüm addımlar atan Ümummilli Liderin siyasi xətti Prezident İlham Əliyev tərəfindən inamla davam etdirilir. Dövlətimizin başçısının 2004-cü il yanvarın 12-də imzaladığı “Azərbaycan dilində latın qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi haqqında” Sərəncamına əsasən, hər il latın qrafikalı Azərbaycan əlifbası ilə çap olunacaq əsərlərin siyahısı hazırlanır. Bundan başqa, həmin il yanvarın 14-də “Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının nəşri haqqında”, eləcə də 2007-ci il dekabrın 30-da “Dünya ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrinin Azərbaycan dilində nəşri nəzərdə tutulan əsərlərinin siyahısının təsdiq edilməsi haqqında” sərəncamlarla ana dilinin həyatımızın bütün sahələrində müfəssəl tətbiqi gerçəkləşib. Müasir dövrün tələblərini və reallıqlarını nəzərə alan Azərbaycan Prezidentinin “Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı”nı 2013-cü il 9 aprel tarixli Sərəncamı ilə təsdiq etməsi milli-mənəvi varlığımızın güzgüsü olan ana dilimizin saflığının qorunması baxımından mühüm tarixi hadisədir. Dövlət Proqramının məqsədi Azərbaycan dilinin istifadəsinə və tədqiqinə dövlət qayğısının artırılması, dilimizin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsi, ölkədə dilçilik araşdırmalarının yaxşılaşdırılmasıdır. Sənəd, eyni zamanda, dilçiliyin aparıcı istiqamətlərində fundamental və tətbiqi tədqiqatların inkişafına yönəldilmiş yaradıcılıq səylərinin birləşdirilməsini və dilçiliyin müasir cəmiyyətin aktual problemləri ilə əlaqələndirilməsini nəzərdə tutur. Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycan dilinin elektron məkanda daha geniş istifadəsinin təmin edilməsi ilə bağlı bir sıra tədbirlər haqqında” 2018-ci il 17 iyul tarixli Sərəncamı Azərbaycan dilinin inkişafı və tətbiqi dairəsinin daha da genişləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Dövlət başçısının 2018-ci il noyabrın 1-də imzaladığı “Azərbaycan dilinin saflığının qorunması və dövlət dilindən istifadənin daha da təkmilləşdirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında” Fərmanı ölkəmizdə dövlət dilinin qorunmasının daim diqqət mərkəzində saxlanıldığını bir daha təsdiq edir. Bu sənəd Azərbaycan dilinin milli-mənəvi, siyasi-hüquqi statusunun möhkəmlənməsi istiqamətində atılmış mühüm addımlardan biridir.
Beləliklə, ana dilini qorumaq milli kimliyə, milli irsə və müstəqil dövlətçiliyə sədaqət deməkdir. Bu gün xalqımız öz müstəqil və qalib dövləti ilə birlikdə zəngin mənəvi dəyərlərinin mühüm tərkib hissəsi olan ana dili ilə də qürur duyursa, bu, Ulu Öndər Heydər Əliyevin dühası, uzaqgörənliyi və milli ideallara sədaqəti ilə bərabər, Prezident İlham Əliyevin bu istiqamətdə apardığı ardıcıl və məqsədyönlü siyasətin nəticəsidir.

Heydər Əsədov
Milli Məclisin deputatı

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:147
embedMənbə:https://sesqazeti.az
archiveBu xəbər 21 Aprel 2025 13:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see417

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see340

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see316

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see311

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see293

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see289

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see285

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see270

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see270

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see260

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see244

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see228

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see224

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see203

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see202

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see192

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see183

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see177

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see175

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri