Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Müharibədən Masaya: 2 iyun İstanbul danışıqlarının geosiyasi əhəmiyyəti

Müharibədən Masaya: 2 iyun İstanbul danışıqlarının geosiyasi əhəmiyyəti

Icma.az, Xalqcebhesi portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Türkiyə xarici işlər naziri Hakan Fidanın Moskva-Kiyev xəttində diplomatik səyləri nəticəsində tərəflər iyunun 2-də İstanbulda növbəti dəfə görüşməyə razılaşıb. Növbəti İstanbul görüşü bir neçə kontekstdə fərqlənir.
Birincisi, təşəbbüsün Türkiyəyə keçməsidir: Ər-Riyad danışıqları ABŞ-ın təşəbbüsü ilə keçirilirdisə, mayın 16-da baş tutan İstanbul görüşü Putinin “30 günlük atəşkəs” gündəmini dəyişdirmək cəhdi idi.

2 iyun görüşü isə birbaşa Ankaranın təşəbbüsüdür və bütün tərəflər – ABŞ, Avropa İttifaqı, Ukrayna və Rusiya bunu dəstəkləyir.
İkincisi, masada balansın qorunmasıdır: görüşdə ABŞ-la yanaşı, Avropanın – Böyük Britaniya, Almaniya və Fransanın da iştirakı gözlənilir. İndiyə qədər baş tutan görüşlərdə razılaşmanın olmaması təkcə ziddiyyətli gündəmdən yox, həm də masada balansın bərabər olmamasından qaynaqlanırdı, xüsusilə Avropanın prosesdən kənar saxlanılması fonunda. Masada olmayan Avropa da əks-həmlə kimi Ukrayna üzərindən prosesin inkişafını tormozlamaq gedişləri edirdi. İstanbulda bütün tərəflərin iştirakı balansın təmin edilməsi ilə yanaşı, razılaşmanın əldə edilməsi imkanlarını az ehtimal olsa belə, ön plana çıxarır.
Üçüncüsü, mövqelərin rəsmiləşməsidir: Ukrayna və Rusiya münaqişənin həlli ilə bağlı öz mövqelərini memorandum formasında təqdim edəcək. Bu, tərəflərin mövqeləri fərqli olsa da, ən azı müharibənin başa çatması niyyətində ortaq məxrəcə gəldiyi qənaətini yaradır.
Dördüncüsü, 2 iyunda tərəflərin təqdim edəcəkləri memorandum danışıqlar prosesində yeni mərhələ hesab oluna bilər. Çünki müharibənin başlanmasından sonra Ukrayna məsələsində yeganə rəsmi sənəd İstanbul protokolları olub.
Ukrayna məsələsi ətrafında geosiyasi hadisələrin inkişafı və müharibə meydanındakı vəziyyət də İstanbulda anlaşma gözləntilərini artırır. Hakan Fidan Ukraynada bildirib ki, müharibə “dönüş nöqtəsi”ndədir: ya bu il ərzində davamlı sülh əldə edilməlidir, ya da müharibə davam edəcək.
Müharibənin davam etməsi hər iki tərəfin maraqlarına zidd görünür:
- ABŞ-ın hərbi dəstəyi olmadan Ukraynanın müqavimət perspektivləri zəifləyir;
- Rusiya üçün müharibənin başlanmasından sonra ilk dəfə danışıqlarda “uğurlu nəticə” əldə etmək imkanı yaranıb: Tramp Administrasiyası ilə anlaşmaq imkanlarını itirmək Moskvaya risklər vəd edir;

Bütün bu imkanlar fonunda tərəflər arasındakı ziddiyyətlər əsas problem olaraq qalmaqdadır.
Ukrayna və hazırki müttəfiqləri – Britaniya, Fransa və Almaniya əvvəlcə atəşkəsin əldə edilməsi, daha sonra sülh şərtlərinin müzakirəsinə nail olmağa çalışacaq. Rusiya isə atəşkəs üçün döyüşlərin dayandırılmasının da daxil olduğu ilkin şərtlərin qəbul edilməsini istəyir. Kreml təqdim edəcəkləri memorandumu açıqlamasa da, “Röyters”in yaydığı məlumatda həqiqət payı çoxdur. Danışıqlardan məlumatlı olan üç mənbə bildirir ki, Putin Qərb ölkələrindən NATO-nun şərqə doğru genişlənməyəcəyi və Ukrayna, Gürcüstan, eyni zamanda Moldovanın alyansa üzv olmayacağı haqda “yazılı” öhdəlik almaq istəyir.
- Ukrayna üçün neytral status;
- Müəyyən sanksiyaların ləğv edilməsi;
- Dondurulmuş aktivlər məsələsinin həlli;
- Ukraynanın rusdilli sakinlərinin müdafiəsi.

Bu məlumat Rusiyanın daha öncə mediaya sızan tələblərinə, eləcə də rusiyalı rəsmilərin zaman-zaman sərgilədiyi mövqeyə uyğundur.
Trampın Ukrayna üzrə xüsusi nümayəndəsi Keyt Kelloqun açıqlaması da Putinin tələblərinin böyük ölçüdə bunlardan ibarət olduğunu təsdiq edir. Kelloq bildirir ki, ABŞ NATO-nun Şərqə doğru genişlənməsini dayandırmağı müzakirə etməyə hazırdır.
- ABŞ Rusiyanın NATO-nun genişlənməsi ilə bağlı narahatlığını haqlı hesab edir və bunu müzakirə etməyə hazırdır;
- Ukraynanın NATO-ya daxil olması məsələsi müzakirə edilmir;
- Rusiyanın Gürcüstan və Moldovanın da alyansa üzvlüyündən narahatdır və biz onlara deyirik ki, NATO-nun sizin sərhədinizə doğru genişlənməsini müzakirə edə bilərik;
ABŞ Rusiyanın mövqeyini qəbul edir, lakin burada əsas diqqət yenə Ukrayna və Avropa ölkələrinin mövqeyinə yönəlir.
- Ukrayna Rusiya ilə razılaşarsa, təhlükəsizlik zəmanətləri hansı formada veriləcək?
- NATO-nun genişlənməsində Rusiyanın şərtləri qəbul edilərsə, Avropanın təhlükəsizlik arxitekturası hansı formada dəyişdiriləcək?
- Avropa qoşunlarının Ukraynaya daxil olmasına Rusiya razılaşacaqmı?
Açıq qalan suallar çoxdur. Bu baxımdan, İstanbul görüşündə yekun nəticənin əldə edilməsi çətin görünür, hərçənd, Avropanın da yer alacağı danışıqlar məsələnin müharibə meydanından müzakirə masasına köçürülməsində dönüş nöqtəsi ola bilər.

Asif Nərimanlı

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:164
embedMənbə:https://www.xalqcebhesi.az
archiveBu xəbər 30 May 2025 17:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see352

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see333

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see313

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see307

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see305

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see297

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see288

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see272

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see272

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see257

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see251

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see242

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see233

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see229

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see228

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see226

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see222

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see217

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see214

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri