Müharibənin kölgəsində seçki savaşı Zelenski hakimiyyətini itirəcək?

Ukraynada Prezident Volodimir Zelenskinin gələcəyi ilə bağlı müzakirələr intensivləşib.

Modern.az-ın məlumatına görə, Ukrayna siyasi dairələrində, eləcə də beynəlxalq arenada onun hakimiyyətdə nə qədər qalacağı və mümkün siyasi ssenarilər müzakirə olunur.

Zelenskinin prezidentlik müddəti 2024-cü ilin may ayında başa çatsa da, hərbi vəziyyətə görə seçkilər təxirə salınıb. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin onun legitimliyini şübhə altına alıb və Zelenskinin “qanunsuz statusda” olduğunu, sülh danışıqlarında iştirak hüququnun olmadığını bildirib.

Digər tərəfdən, ABŞ Prezidenti Donald Tramp da Zelenskinin legitimliyini sual altına alaraq onu “diktator” adlandırıb və yeni seçkilərin keçirilməsinə çağırıb. Tramp administrasiyası Ukrayna liderinə qarşı mövqeyini sərtləşdirməyə hazır görünür və bəzi müttəfiqləri hətta onun istefasını tələb ediblər.

Lakin bu çağırışlar Ukrayna cəmiyyətində birmənalı qarşılanmır. Tramp ilə mübahisəsindən sonra Zelenskinin reytinqi yüksəlib. Müharibə müddətində onun nüfuzu azalsa da, bəzi vətəndaşlar hələ də onu dəstəkləyirlər. Döyüş bölgəsində xidmət edən tibb işçisi Pavlo FT nəşrinə deyir: “Mən ona səs verməmişəm, amma müharibə davam etdiyi müddətcə onu dəstəkləyəcəyəm. Biz özümüz onunla zarafat edə bilərik, amma başqaları yox.”

Buna baxmayaraq, Kiyevin siyasi dairələrində Zelenskinin hakimiyyətdə nə qədər qalacağı ilə bağlı fərziyyələr artır. Ukraynalı yüksək vəzifəli məmur belə bir açıqlama verib: “Biz Zelenskinin prezidentliyinin son mərhələsindəyik”. Müharibənin gedişatı ilə yanaşı, siyasi opponentlər də seçkiyə hazırlıq görürlər. Bir çox siyasətçi ABŞ-dəki Respublikaçılar Partiyası və Tramp administrasiyası ilə əlaqə qurmağa çalışır.

Müxalifət Zelenskiyə qarşı çıxışlarını gücləndirir. Keçmiş prezident Petro Poroşenkoya tətbiq edilən sanksiyalar müxalifət tərəfindən siyasi təzyiq kimi qiymətləndirilib. Poroşenkonun müttəfiqlərindən biri Zelenskini eqoist və idarəetmədə uğursuz bir lider kimi təsvir edərək onun ölkəni birləşdirmək əvəzinə daha da parçalamaqda günahlandırıb.

Digər tərəfdən, Zelenskinin yerinə kimin gələ biləcəyi də müzakirə olunur. Sabiq baş komandan, hazırda Londonda səfir vəzifəsində çalışan Valeri Zalujnı keçirilən rəy sorğularında Zelenskidən açıq fərqlə öndədir. Ancaq Zalujnının da Qərbə münasibəti birmənalı deyil. O, son çıxışlarının birində ABŞ-nin beynəlxalq sistemə xələl gətirdiyini və Qərbin birliyinin təhlükə altında olduğunu bildirib.

Ukraynada müharibənin davam edəcəyi ehtimalı fonunda Zelenskinin gələcəyi qeyri-müəyyənliyini qoruyur. Müxalifət seçkilərin tez bir zamanda keçirilməsini istəsə də, hakimiyyət müharibə bitmədən bunun mümkün olmadığını bildirir. Kiyevin hərbi qubernatoru Timur Tkaçenko deyir: “Döyüş. Qələbə. Seçkilər.”

Müharibənin ağır yükü altında olan Ukrayna cəmiyyəti isə əsas prioritetin sülh olduğunu vurğulayır. Lakin ABŞ və Ukrayna rəsmilərinin apardığı ilkin danışıqların yaxın zamanda nəticə verəcəyinə inam azdır. Rusiya ilə kompromis variantları siyasi baxımdan risklidir və hərbi əməliyyatların gedişi də hələ ki, vəziyyəti dəyişmir. Ukraynalı deputat Merejko deyir: “Biz yorulmuşuq. Ancaq təslim olmaq vəziyyəti yaxşılaşdırmayacaq, əksinə, daha da pisləşdirəcək.”

Bütün bu faktorlar nəzərə alındıqda, Zelenskinin gələcək taleyi böyük sual altındadır. O, müharibə müddətində hakimiyyətdə qalacaq, yoxsa Ukrayna yeni lider axtarışına başlayacaq? Hazırkı vəziyyətin inkişafı həm daxili, həm də xarici siyasi proseslərdən asılı olacaq.