Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Müsəlman alimlərin başqalarına aid edilmiş elmi kəşfləri... ARAŞDIRMA

Müsəlman alimlərin başqalarına aid edilmiş elmi kəşfləri... ARAŞDIRMA

Icma.az xəbər verir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

“İslam bilik axtarışına xüsusilə hörmətlə yanaşır. Quranda Uca Allah bilənləri bəyənərək və... təriflə xatırlayır: "De “Heç bilənlərlə bilməyənlər (alimlə cahil) eyni ola bilərmi?!..”

Orta əsrlərdə elmindən, ədəbiyyatından, incəsənətindən bütün dünyanın, o cümlədən Avropanın bəhrələndiyi İslam dümyası son son 3-4 əsrdə tamamilə tənəzzülə uğramış və bu gün kiçik istisnalarla avtoritar, diktatura, monarxiya rejimləriinin idarə etdiyi yoxsulluq, cahillik, savadsızlıq  məkanlarına çevrilmişdir. Bundan yararlanan düşmən güclər müsəlman ölkələrində öz siyasi, geo-siyasi, geo-iqtisadi məqsədlərinə xidmət edən böyük terror qruplaşmaları da yaradaraq artıq on illərdir ki, “islam”, “müsəlman” adlarını eşidən digər din, inanc mənsublarında “terrorçu” assosiasiyası yaranmasına nail olublar. Bəs bunun səbəbi nədir? Zənnimizcə, bunun əsas səbəbi odur ki, həmin İntibah dövründən sonra biz müsəlmanlar Allahın Qurani-Kərimdə(“Əl-Ələq”, 1) verdiyi “Oxu!”(yəni bilgilən, elm öyrən) əmrinin unudub əsas gücümüzü, enerjimizi alverə, ticarətə yönəltdik...

Nəticədə vaxtilə müsəlman alimlərin etdiyi elmi kəşf və ixtiralar Qərb alimlərinin adına çıxılmağa başlandı...

Moderator.az bu mövzularla maraqlanan dəyərli oxucularımız üçün tanınmış psixoloq-məsləhətçi, transaksiya təhlili istiqamətində təlimçi (şəxsi inkişaf təlimlərinin rəhbəri), Almatı Transaksiya Analizi Assosiasiyasının üzvü Asya Qagiyevanın “Müsəlmanların başqalarına aid edilmiş elmi kəşfləri” başlıqlı növbəti  araşdırma yazısının tərcüməsini təqdim edir:

“İslam bilik axtarışına xüsusilə hörmətlə yanaşır. Quranda Uca Allah bilənləri bəyənərək və... təriflə xatırlayır: 

"De “Heç bilənlərlə bilməyənlər (alimlə cahil) eyni ola bilərmi?! (Allahın ayələrindən, dəlillərindən) yalnız ağıl sahibləri ibrət alar!” (“Zumər” (“İzdiham”), surəsi, 9-cu ayə). 

Bu dəyərlərə əməl edərək müsəlmanlar özlərini görkəmli tədqiqatçılar, müxtəlif sahələrdə mütəxəssis və elm adamları kimi fərqləndirdilər. Lakin onların bəzi kəşfləri və ixtiraları təsadüf və ya anlaşılmazlıq nəticəsində tamamilə fərqli insanlara aid edildi. Amerikanın kəşfinin  Ameriqo Vespuççi adlı dənizçinin (qitə onun adını daşıyır) həyatı və töhfəsi nəzərə alınmadan Kolumba aid edilməsi kimi... 

Gəlin bu “tarixi səhvlərdən” bəzilərini xatırlayaq:

Kompas...

Kompasın 1302-ci ildə Amalfi şəhərindən olan italyan Flavio Coyya tərəfindən icad edildiyi hesab olunur. Lakin 854-cü ilə aid olan məlumatlara görə, ərəb dənizçilərinin uzun səyahətlərə özləri ilə birlikdə kompaslar apardıqlarını az adam xatırlayır. Cabir ibn Hayyan kompasla 8-ci əsrdə təcrübələr aparmışdır ki, bu da dövrün tarixi qeydlərində öz əksini tapmış və qeydə alınmışdır. Kompasın Amalfidən olan bir italyan alimə aid edilməsi Amalfinin ərəblərlə ticarət edən ilk dəniz şəhərlərindən biri olması ilə əlaqələndirilə bilər və bu qarşılıqlı əlaqə sayəsində italyanların bu ixtiranı mənimsəməsi ehtimalı var...

Barıt...

Onun "ixtiraçısının" 1359-cu ildə öz hücrəsində gizli şəkildə icad edən Bertold Şvarts adlı bir rahib olduğuna inanılır. Lakin ərəblərə edilən çoxsaylı hücumlar və Səlib yürüşləri müsəlmanları düşməninkindən daha üstün yeni silahlar icad etməyə, onlardan hücumları dəf etmək və özlərini müdafiə etmək üçün istifadə etməyə məcbur etdi. Beləliklə, artıq 1325, 1331 və 1341-ci illərdə müsəlman topları onlara qarşı yürüş edən cəngavərlər arasında dəhşət və panikaya səbəb oldu. Avropalıların "şeytan borusu" adlandırdığı bu ixtira cəngavər döyüşünə son qoydu. Digər dövlətlər bu müsəlman ixtirasını hərbi işlərdə mənimsədilər. 1270-ci ildə Monqol xanı Dəməşq və Baalbekdən olan müsəlman mühəndislər tərəfindən hazırlanmış barıtla işləyən odlu silahlardan istifadə etmişdir. Həsən ər-Rəmmanın kitabları barıtın və ondan istifadə edilən silahların ixtirasını və təkmilləşdirilməsini təsdiqləyir...

Qan damarlarının sarınması...

1552-ci ildə fransız cərrahı Ambrusso Pareyə aid edilir. Lakin bu, 600 il əvvəl 1013-cü ildə vəfat edən böyük Əndəlüs cərrahı Əbul-Qasim adlı bir müsəlman tərəfindən tətbiq edilmişdir. O, Qərbi Avropa həkimlərinin müəllimi kimi məşhur idi və onun öyrətdiyi bilik və təcrübə tez-tez başqalarına aid edilirdi. Xüsusilə, Əbul-Qasim tərəfindən təklif edilən doğuş zamanı qadınlar üçün asma vəziyyət Ştutqart ginekoloqu Dr. Valçerin adını daşıyırdı. Onun diaqnoz qoyduğu oynaq və onurğa xəstəlikləri ingilis Persival Pottun adını daşıyan "Pott xəstəliyi" kimi tanınırdı.

Qan dövranının kəşfi və təsviri...

Bu "kəşflər" ispan Migel Servetusa (1553) və ingilis Vilyam Harveyə (1616) həvalə edildi. Lakin 1260-1288-ci illər arasında Qahirə Nasiri Xəstəxanasının baş həkimi İbn əl-Nafis qan dövranını disseksiya yolu ilə araşdırıb təsvir etmişdir. İspan Migel Servetus üç yüz il sonra qan dövranını eyni sözlərlə təsvir etmişdir...

Minnesanq...

Alman dilindən tərcümədə "sevgi nəğməsi" deməkdir. Bu, Gözəl Xanım, Tanrı və hökmdar üçün sevgi oxumaq sənətidir. 1920-ci illərdə orta əsr poeziyası üzrə mütəxəssis və Minnesanq dövrü bilicisi Konrad Burdax bəzi Minnesanq janrlarının İslam mənşəyini fərz etmişdir. Onun iddiası mübahisəli olsa da və müəyyən müqavimətlə qarşılaşsa da, bu sahədəki bəzi mütəxəssislər Konradın arqumentlərini inandırıcı hesab etdilər.

Tarix bu cür səhvlərlə doludur və bunlar yalnız diqqətli, qərəzsiz və peşəkar təhlil yolu ilə aşkar edilir. Lakin müsəlmanlarla bağlı "bərpa olunmuş" azsaylı insanlar belə, dindaşlarımızın bir vaxtlar bilik axtardıqları və onu başqaları ilə bölüşdükləri güc və ehtiras nümayiş etdirirlər.

Bu insanların və dinimizin təlimlərinin nümunəsini izləyərək, dünyaya yeni biliklər, kəşflər və dəyərli ixtiralar gətirmək üçün heç bir vaxtı və fürsəti itirməməliyik. 

Quranın "Ey Rəbbim! Elmimi artır!" (Ta-Ha surəsi, 114-cü ayə) ayəsi bu axtarışda bizim şüarımız və rəhbərimiz olmalıdır..."

Tərcümə və təqdim etdi: Sultan Laçın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:204
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 24 Noyabr 2025 13:11 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see294

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see283

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see274

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see271

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see248

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see245

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see232

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see227

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see224

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see224

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see215

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see206

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see201

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see200

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see182

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see180

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see179

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see177

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri