Kitab oxumaq üçün elmi cəhətdən sübut edilmiş 5 səbəb ARAŞDIRMA

Kitablar stressi azaltmağa, ömrü uzatmağa və yaddaşı yaxşılaşdırmağa necə kömək edir

Mütaliə etməyin çox vacib və faydalı olması danılmaz faktdır. Kitab oxumaq təxəyyülü inkişaf etdirir, bizi daha ağıllı edir və sadəcə olaraq əhval-ruhiyyəmizi yüksəldir. Bəs siz bilirdinizmi ki, kitablardan əldə edə biləcəyiniz bütün faydalar təkcə bununla bitmir? Müəyyən olunub ki, kitabların sehrli gücü var – beyni “canlandırır” və hətta ömrü uzadır. İnanmırsızsa, o zaman bu məqaləni oxuyun. Bu yazıda biz kitab  oxumağın faydalarını sübut edən beş elmi faktdan danışacağıq.

Tribunainfo.az daha çox oxumaq üçün 5 səbəbi  təqdim edir:

1. Stress səviyyəsini  azaldır

İşdən sonra evə gəlmək, bir fincan çay,ya kofe  dəmləmək və sevimli kresloda əlinizdə kitabla oturmaq .Bu kitabsevərlərin xoşbəxtliyidir. kim Kitab oxumağın həqiqətən insanı sakitləşdirməsinə və rahatlaşdırmasına inanmayanlar bəlkə də kitabların sehrli gücünə inanmayanlardır. Amma bu sehrli güc həqiqətən mövcuddur. Kitablar bizi başqa dünyalara aparır və problemlərimizi bir müddət də olsa unutdurur.

Sasseks Universitetinin britaniyalı alimləri qeyri-adi təcrübə aparıblar. Təlimlərdən və tapşırıqlardan istifadə edərək, onlar bir qrup könüllünü stress vəziyyətinə salırlar. Sonra onlardan sakitləşdirici musiqi, bir fincan çay, gəzinti, videooyun və ya kitab oxumaqla dincəlmələri istənildi. Məlum olub ki, kitablar stress səviyyəsini 68% azaldır. Müqayisə üçün, musiqi 61%, video oyunlar isə yalnız 21% kömək etdi.

2. Çox yaşamağa kömək edir

Kitablar düşündüyünüzdən daha çox sehrli xüsusiyyətlərə malikdir. Oxumaq təkcə stressi azaltmır, həm də ömrü uzadır! Əlbəttə ki, Tolkien və King-in hamısını oxumaqla ölməz olmayacaqsınız. Amma kitablar sizi ömrünüzü qısaldan xəstəliklərdən qoruya bilər.

Yel Universitetinin alimləri kitab oxumaq və gözlənilən ömür uzunluğu arasında əlaqə aşkar ediblər. 12 illik tədqiqat zamanı bütün könüllülər üç qrupa bölünüb. Birinciyə ümumiyyətlə kitab oxumayanlar, ikinciyə həftədə 3,5 saata qədər kitab oxuyanlar, üçüncüyə isə bu vaxtdan daha çox kitab oxuyanlar daxil olub.

Nəticədə məlum oldu ki, tədqiqat dövründə ikinci qrupdakı iştirakçılar ümumiyyətlə oxumayanlara nisbətən 17% daha az ölürlər. Üçüncülər – 23%. Tədqiqatçılar bu nəticəni beyin hüceyrələri arasında əlaqələrin artması və nəticədə ömrü qısaldan xəstəliklər riskinin azalması ilə əlaqələndiriblər.

3. Başqalarını daha yaxşı başa düşürsüz

Romanlar, detektivlər və fantaziyalar bizdə empatiya, yəni başqalarına rəğbət bəsləmək bacarığını inkişaf etdirə bilər. Bu da ondan irəli gəlir ki, biz oxuyarkən özümüzü baş qəhrəmanın yerinə qoyuruq. O, təhlükədə olanda narahat oluruq və ya gülməli şeylər baş verəndə gülürük. Və biz tez-tez eyni vəziyyətdə necə hərəkət edəcəyimizi düşünürük. Bütün bunlar bizə başqalarının nə düşündüyünü və hiss etdiklərini daha yaxşı anlamağa kömək edir və buna görə də bizi bir az mehriban edir.

2005-ci ildə kanadalı psixoloq Kit Outli eksperiment keçirdi: o, könüllülərə müəlliflərin adlarının siyahısını verdi və onlardan eşitdiklərini qeyd etmələrini istədi. Bu, Outliyə insanların nə qədər bədii kitab oxuduğunu müəyyən etməyə imkan verdi. Bundan sonra könüllülər empatiya üçün psixoloji testdən keçdilər, bunun mahiyyəti insanın göz ifadəsinə əsaslanaraq duyğularını müəyyən etməkdir.

Nəticədə daha çox bədii kitab oxuyanlar fotoşəkildəki şəxsin nə hiss etdiyini daha yaxşı anlaya biliblər.

4. Beyninizi “canlandırır”

Daha ağıllı olmaq və beyninizi yaxşı formada saxlamaq istəyirsinizsə, o zaman sizə lazım olan şey oxumaqdır. Bu, təxəyyülünüzü inkişaf etdirməyə, söz ehtiyatınızı artırmağa və özünüzü daha yaxşı hiss etməyə kömək edir. Və bütün bunlar, sadəcə gündə yarım saat ərzində müntəzəm olaraq kitab oxuduğunuz halda baş verir.

Fransız neyrobioloq Stanislav Dean, Braziliya və Portuqaliyadan olan həmkarları ilə birlikdə maraqlı bir fakt aşkar etdilər: oxumaq beynin görmə və danışıq dilindən məsul olan sahələrini yenidən konfiqurasiya edir. Bunu öyrənmək üçün Dean uşaqların MRT aparatında uzandıqları və oxumağa başladığı bir araşdırma apardı. Skan bir sözün belə oxunmasını beyni necə “canlandırdığını” göstərdi.

5. Yaddaşı yaxşılaşdırır

Oxumaq beyin üçün çox təsirli bir yükdür. Belə “təlim” zamanı neyronlar – beynin boz maddəsini təşkil edən sinir hüceyrələri fəal iştirak edirlər. Əgər bir şey öyrənsək və ya yeni bir şey kəşf etsək, beyində yeni sinir əlaqələri yaranır. Bu da öz növbəsində yaddaşı və diqqəti yaxşılaşdırır. Sehrli deyilmi?!

Amerikalı alimlər müəyyən ediblər ki, oxumaq qocalıqda yaddaşı qorumağa kömək edir. Bu, bir araşdırmada aşkar edildi – təxminən 89 yaşlı 294 nəfər hər il yaddaşın vəziyyətini, düşünmə qabiliyyətini və nə qədər oxuduğunu qiymətləndirən suallara cavab verdi. Sınaq könüllülərin hər birinin ölümündən təxminən 6 il əvvəl aparılıb.

Ölümündən sonra məlum oldu ki, həyatlarının son illərində aktiv şəkildə oxuyan və yazanların zehni fəaliyyəti “zehni məşqlər”i daha az yerinə yetirənlərə nisbətən 32% daha az azalıb.

İmran Kərimli