Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

NATO əleyhinə etirazlar Türkiyənin kursunu dəyişə bilərmi? Ekspertdən cavab

NATO əleyhinə etirazlar Türkiyənin kursunu dəyişə bilərmi? Ekspertdən cavab

Icma.az, Bizimyol portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Demokratik ölkələrdə xarici siyasət və təhlükəsizlik siyasəti ilə bağlı müxtəlif baxışların ictimaiyyət tərəfindən səsləndirilməsi tamamilə normal haldır. NATO kimi beynəlxalq təhlükəsizlik sisteminin ən mühüm aktorlarından biri haqqında fərqli qiymətləndirmələrin aparılması da demokratik müzakirə mədəniyyətinin təbii tərkib hissəsidir. Lakin belə müzakirələrin və ya müəyyən dövrlərdə gündəmə gələn etiraz aksiyalarının dövlətlərin uzunmüddətli xarici siyasət seçimlərini birbaşa dəyişdirdiyini söyləmək doğru olmaz. Çünki xarici siyasət, xüsusilə müdafiə və təhlükəsizlik sahəsi gündəlik siyasi müzakirələrdən daha geniş prizmadan qiymətləndirilən və dövlətin uzunmüddətli strateji maraqları əsasında formalaşdırılan siyasət istiqamətidir.

DASAM (Diplomatiya və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi) sədri Mehmet Gökhan Özçubukçu Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, Türkiyənin xarici siyasət ənənəsinə nəzər saldıqda da oxşar mənzərə ilə qarşılaşırıq. Xarici siyasətdə müxtəlif hökumətlər zaman-zaman fərqli prioritetlər müəyyən etsələr də, təhlükəsizlik siyasətinin əsas xəttində dövlətçilik davamlılığı prinsipi üstünlük təşkil edib. Bunun ən mühüm nümunələrindən biri Türkiyənin 1952-ci ildən etibarən NATO üzvlüyünü fasiləsiz davam etdirməsidir. Təxminən yetmiş beş illik bu üzvlük dövründə beynəlxalq sistem ciddi dəyişikliklərə məruz qalıb, Soyuq müharibə başa çatıb, yeni təhlükəsizlik təhdidləri meydana çıxıb və qlobal güc balansı yenidən formalaşıb. Buna baxmayaraq, Türkiyənin NATO daxilindəki strateji mövqeyi öz əhəmiyyətini qoruyub saxlayıb.

Ekspertin fikrincə, bu baxımdan, zaman-zaman ictimaiyyətdə NATO ilə bağlı tənqidi fikirlərin səsləndirilməsi və ya müxtəlif sosial qrupların fərqli mövqelər ortaya qoyması təkbaşına Türkiyənin xarici siyasət istiqamətini dəyişdirəcək amil kimi qiymətləndirilməməlidir. Demokratik ölkələrdə ictimai rəy, şübhəsiz ki, nəzərə alınır. Lakin xarici siyasət qərarları yalnız ictimai reaksiyalar əsasında deyil, təhlükəsizlik ehtiyacları, beynəlxalq öhdəliklər, regional proseslər, iqtisadi maraqlar və diplomatik balans birlikdə qiymətləndirilərək qəbul olunur.

“Bu gün Türkiyənin yerləşdiyi geosiyasi məkan bu reallığı daha aydın şəkildə ortaya qoyur. Türkiyə eyni vaxtda Qara dəniz, Balkanlar, Qafqaz, Şərqi Aralıq dənizi və Yaxın Şərq kimi dünyanın ən həssas təhlükəsizlik bölgələrinin kəsişməsində yerləşir. Rusiya–Ukrayna müharibəsinin Qara dənizin təhlükəsizliyinə təsirləri, Yaxın Şərqdə davam edən qeyri-sabitlik, enerji təchizatının təhlükəsizliyi, qeyri-qanuni miqrasiya, terrorla mübarizə və hibrid təhdidlər kimi çoxsaylı məsələlər Türkiyənin təhlükəsizlik siyasətinə birbaşa təsir göstərir. Belə mürəkkəb geosiyasi şəraitdə xarici siyasət qərarlarının yalnız dövri ictimai müzakirələr əsasında formalaşması gözlənilən deyil”-o deyib.

Ekspert bildirib ki, NATO baxımından da Türkiyə sıravi üzv ölkə hesab edilmir. Türkiyə alyansın ən böyük hərbi güclərindən birinə malik olmaqla yanaşı, Avropa ilə Asiya arasında strateji körpü rolunu oynayır. Qara dənizin təhlükəsizliyi, boğazlara nəzarət, Şərqi Aralıq dənizində qüvvələr balansı, Qafqaza açılan qapı funksiyası və Yaxın Şərqə coğrafi yaxınlığı Türkiyəni NATO üçün ən mühüm ölkələrdən birinə çevirir. Buna görə də Türkiyənin alyans daxilindəki rolu yalnız ölkənin öz təhlükəsizliyi baxımından deyil, NATO-nun ümumi çəkindiricilik qabiliyyəti baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Onun sözlərinə görə, bu, Türkiyə ilə NATO arasında heç vaxt fikir ayrılıqlarının yaşanmadığı anlamına gəlmir. Keçmişdə də müxtəlif təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlı Türkiyə ilə bəzi müttəfiqləri arasında fərqli yanaşmalar mövcud olub və gələcəkdə də belə halların baş verməsi mümkündür. Lakin beynəlxalq ittifaqların təbiətində zaman-zaman fikir ayrılıqlarının yaranması normal hal hesab olunur.

Əsas məsələ bu fərqliliklərin dialoq mexanizmləri çərçivəsində idarə oluna bilməsidir. Türkiyə NATO daxilində öz milli təhlükəsizlik prioritetlərini açıq şəkildə ifadə edən, zəruri hallarda tənqidi mövqeyini ortaya qoyan, eyni zamanda alyansın qərarqəbuletmə proseslərinə fəal töhfə verən ölkələrdən biridir.

“İctimaiyyətdə zaman-zaman yüksələn müzakirələrin dolayı təsirləri isə ola bilər. Məsələn, Türkiyə cəmiyyətdəki həssaslıqları nəzərə alaraq NATO platformalarında müəyyən məsələlər üzrə gözləntilərini daha qətiyyətlə gündəmə gətirə və ya müttəfiqlərindən təhlükəsizlik narahatlıqları ilə bağlı daha güclü həmrəylik tələb edə bilər. Lakin bu, xarici siyasətdə köklü istiqamət dəyişikliyi anlamına gəlmir. Əksinə, mövcud müttəfiqlik münasibətlərinin Türkiyənin milli maraqları çərçivəsində yenidən tarazlaşdırılması və daha səmərəli hala gətirilməsi kimi qiymətləndirilməlidir”-o bildirib.

Ekspert vurğulayıb ki, son illərdə Türkiyənin müdafiə sənayesində əldə etdiyi nailiyyətlər də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Yerli və milli müdafiə texnologiyalarının inkişaf etdirilməsi, pilotsuz uçuş aparatları, dəniz platformaları, hava hücumundan müdafiə sistemləri və başqa strateji investisiyalar Türkiyənin öz təhlükəsizlik potensialını gücləndirir. Bu, NATO üzvlüyü ilə ziddiyyət təşkil edən proses deyil. Əksinə, Türkiyənin alyans daxilində daha güclü, daha müstəqil hərəkət edə bilən və daha böyük töhfə verən aktora çevrilməsini dəstəkləyən inkişaf kimi qiymətləndirilə bilər.

“Türkiyədə zaman-zaman NATO əleyhinə fikirlərin və ya müxtəlif ictimai reaksiyaların gündəmə gəlməsi demokratik həyatın təbii tərkib hissəsidir. Lakin ölkənin xarici siyasəti və təhlükəsizlik strategiyası dövri müzakirələrdən deyil, uzunmüddətli dövlət siyasəti, milli maraqlar və geosiyasi reallıqlar əsasında formalaşır. Mövcud beynəlxalq şərait nəzərə alındıqda, Türkiyənin həm NATO daxilindəki fəal rolunu davam etdirməsi, həm də öz strateji muxtariyyətini və müdafiə potensialını gücləndirməsi xarici siyasətin bir-birini tamamlayan iki əsas hədəfi kimi ön plana çıxır. Bu səbəbdən ictimai müzakirələrin xarici siyasətə müəyyən dərəcədə təsir göstərməsi mümkün olsa da, onların Türkiyənin əsas təhlükəsizlik xəttini təkbaşına dəyişdirəcəyi gözlənilmir”-deyə o əlavə edib.

İradə Cəlil, Bizimyol.info

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:115
embedMənbə:https://bizimyol.info
archiveBu xəbər 10 İyul 2026 13:32 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see301

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see295

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see289

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see280

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see270

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see264

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see255

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see254

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see248

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see247

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see244

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see235

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see231

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see228

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see228

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see225

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see215

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see209

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see206

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri