Icma.az
close
up
RU
NATO Putin Rusiyası qarşısında aciz duruma düşüb NƏ BAŞ VERİR?

NATO Putin Rusiyası qarşısında aciz duruma düşüb NƏ BAŞ VERİR?

Turkstan.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Rusiyanın Ukraynaya genişmiqyaslı hava hücumları zamanı 19 dronu Polşa ərazisinə istiqamətləndirməsi beynəlxalq gərginliyi pik həddə çatdırıb.

Polşa ordusu həmin dronlardan 4-nü məhv etdiyini açıqlayıb. Bu hadisə bir çox analitiklər tərəfindən NATO qüvvələri ilə Rusiya arasında ilk birbaşa qarşıdurma kimi dəyərləndirilir. Polşaya hücumdan saatlar ötsə də, NATO Rusiyaya qarşı sərt mövqe ortaya qoymaqda tərəddüd edir. Bu əsnada Ukraynalı politoloq Şevçenko qeyd edir ki, Qərb Rusiyanın Ukraynaya hücumuna sərt cavab verməkdən yayınır.

“Qorxur ki, birdən Moskva daha da aqressiv addımlar atsın. Bu qorxu Ukraynanın daha yaxşı silahlanmasına mane olub. Putin isə ölkənin bütün iqtisadiyyatını müharibəyə yönəldib, hətta Şimali Koreyanı da bu müharibəyə cəlb etməyi bacarıb”, deyə politoloq qeyd edib.

Şevçenkonun fikrincə, Qərbin indiyədək nümayiş etdirdiyi reaksiya Polşaya dron göndərən Putini qorxutmaq üçün yetərli deyil. Rusiya dronlarının Polşa hava məkanına daxil olmasından sonra NATO-nun hava müdafiə sistemləri yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirilib. Hollandiya Hərbi Hava Qüvvələrinin F-35 qırıcıları da bölgədə döyüş rejimində patrula başlayıb. Mütəxəssislərin qənaətinə görə, əgər Qərb Moskvaya qarşı hələ də tərəddüd göstərsə, bu, yalnız Putinin daha təhlükəli addımlar atmasına yol açacaq.

Bəs NATO niyə yaranıb və üzvləri kimlərdir?

NATO – Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatı – 1949-cu ildə Vaşinqtonda yaradılıb. İlk üzvləri Belçika, Kanada, Danimarka, Fransa, İslandiya, İtaliya, Lüksemburq, Hollandiya, Norveç, Portuqaliya, Böyük Britaniya və ABŞ idi. Alyansın əsas məqsədi SSRİ və kommunist blokunun Avropaya doğru genişlənməsinin qarşısını almaq idi. Müqavilənin əsas prinsipi sadə idi: üzvlərdən birinə hücum edilərsə, hamısı birlikdə cavab verəcək.

Rusiya faktiki olaraq NATO üzvü olan Polşaya hücum edib və NATO havaya təyyarə qaldırmaqla kifayətlənib.

NATO nizamnaməsinə görə üzvlər təhlükə yarananda birgə əməliyyatlara qoşulurlar. Bu, ilk dəfə 1990-cı illərdə Yuqoslaviya müharibələri zamanı reallığa çevrildi. NATO BMT-yə dəstək məqsədilə münaqişəyə müdaxilə etdi. Təşkilat həmçinin hərbi planları əlaqələndirir, ortaq təlimlər keçirir. 2016-cı ildə Varşava sammitində Polşa və Baltikyanı ölkələrdə NATO döyüş qruplarının yerləşdirilməsi barədə qərar verildi. Bu addım Rusiyanın Krımı işğal etməsi və Ukraynaya təcavüzü fonunda atıldı.

SSRİ dağıldıqdan sonra təşkilata Şərqi Avropadan yeni üzvlər qoşuldu: Polşa, Çexiya, Macarıstan (1999), daha sonra Bolqarıstan, Rumıniya, Baltikyanı ölkələr və digərləri. Son olaraq Finlandiya (2023) və İsveç (2024) üzv qəbul edildi. Hazırda NATO-nun 32 üzvü var. Ukrayna, Gürcüstan və Bosniya və Herseqovina isə üzvlüyə namizəddir. 2008-ci ildə NATO Ukraynanın gələcək üzvlüyünə prinsipial “hə” dedi.

Polşa uzun illər davam edən islahatlardan sonra 1999-cu ildə NATO-ya qoşuldu. Ordunun demokratik nəzarətə tabe edilməsi, hərbi mobilliyin artırılması və siyasi islahatlar bu prosesin əsas tələbləri idi.

Polşalı diplomat Robert Pszczel xatırladır ki, ölkəsi yeni tərəfdaşlıq imkanlarından istifadə edərək NATO standartlarına uyğunlaşmaq üçün böyük işlər gördü.

Rusiya ardıcıl olaraq NATO-nun genişlənməsinə, xüsusən də Ukraynanın üzvlüyünə qarşı çıxıb. Kreml bunu öz sərhədlərinə birbaşa təhdid kimi görür.

Lakin Rusiya ilə birbaşa toqquşmadan qaçan NATO Ukraynaya qoşun yeritməyib. Əvəzində üzv ölkələr silah, texnika, uzaqmənzilli raketlər və F-16 qırıcıları ilə Kiyevə dəstək verir.

2022–2024-cü illərdə ABŞ və Avropa ölkələri Ukraynaya 100 milyard avrodan çox hərbi yardım ayırıb.

NATO hər bir üzvdən ÜDM-in ən azı 2 faizini müdafiəyə ayırmağı tələb edir. Əgər 2014-cü ildə bu göstəriciyə cəmi üç ölkə çatırdısa, 2024-cü ildə artıq 23 dövlət tələbi yerinə yetirib. ABŞ prezidenti Donald Tramp NATO üzvlərini daha çox xərcləməyə məcbur edir. O, hətta ilk prezidentliyi dövründə bəyan edib ki, əgər Avropa ölkələri kifayət qədər pul ayırmasa, Rusiyanı onların üzərinə təhrik edə bilər.

2023–2025-ci illərdə NATO komandirləri Rusiyanın Arktika, Şərqi Avropa və Aralıq dənizində mümkün hücumlarına qarşı planlar hazırladılar. Avropadakı döyüşə hazır qoşunların sayı 40 mindən 300 minə qaldırılıb. NATO Rusiyanın Ukraynaya təcavüzünü müttəfiqlərin təhlükəsizliyinə ən ciddi və birbaşa təhdid kimi qiymətləndirir.

NATO yaranandan bəri ən böyük sınaqlarından birini yaşayır. Alyansın gələcək möhkəmliyi həm Rusiyanın davam edən təcavüzünə cavab verməkdən, həm də üzvlərin real müdafiə öhdəliklərini yerinə yetirməsindən asılıdır. /musavat.com/

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:166
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 11 Sentyabr 2025 00:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see313

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see305

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see272

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see253

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see253

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see251

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see236

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see233

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see229

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see208

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see208

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see207

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see206

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see205

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see202

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see197

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see196

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri