Nə görmə, nə də eşitmə: çoxlarının heç eşitmədiyi altıncı hiss

Uşaqlıqdan bizə insanın beş əsas hissə malik olduğu öyrədilir: görmə, eşitmə, qoxu, dad və toxunma. Lakin getdikcə daha çox elmi araşdırma çox az danışılan, amma insanın sağlamlığı və ümumi rifahı üçün böyük əhəmiyyət daşıyan başqa bir hissin də mövcudluğunu göstərir. Bu hiss interosepsiya adlanır.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, interosepsiya insanın öz orqanizminin daxilindən gələn siqnalları hiss etmək, emal etmək və qiymətləndirmək qabiliyyətidir. Xarici stimulların qəbuluna cavabdeh olan eksterosepsiyadan fərqli olaraq, interosepsiya insana həm şüurlu, həm də şüuraltı səviyyədə öz fiziki vəziyyətini anlamağa kömək edir. Bu proses eyni zamanda emosiyaların və əhvalın formalaşmasının əsaslarından biridir.

Daxili siqnalları hiss etmə səviyyəsi isə insandan insana dəyişir.

Psixoloqlar interosepsiyanın son dərəcə vacib hiss olduğunu bildirirlər. Onun əsas vəzifəsi orqanizmin bütün sistemlərinin optimal fəaliyyətini təmin etmək və tarazlıq pozulduqda vaxtında siqnal verməkdir.

Məsələn, susadıqda su içmək ehtiyacımızın yaranması və ya həddindən artıq isti olduqda artıq paltarı çıxarmağımız interosepsiyanın təsiri ilə baş verir.

Tədqiqatçılar artıq interosepsiyanın yalnız əsas bioloji ehtiyacların tənzimlənməsi ilə məhdudlaşmadığını müəyyən edirlər. Bu hiss narahatlıq, depressiya, posttravmatik stress pozuntusu və qidalanma pozuntuları da daxil olmaqla müxtəlif psixoloji vəziyyətlərin yaranmasında mühüm rol oynaya bilər.