Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Necə edək ki, həkim səhflərindən pasiyent ölümləri azalsın? Məşhur həkim

Necə edək ki, həkim səhflərindən pasiyent ölümləri azalsın? Məşhur həkim

Medicina saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.


İnkişaf etmiş ölkələrdə, məsələn, ABŞ və Avropada, həkim səhvləri və tibbi ağırlaşmalar nəticəsində baş verən ölümlər səhiyyə sistemlərinin diqqət mərkəzindədir. ABŞ-da aparılan tədqiqatlara görə, tibbi səhvlər ölüm səbəbləri arasında əhəmiyyətli yer tutur. Məsələn, 2016-cı ildə "BMJ" jurnalında dərc olunan bir araşdırma, tibbi səhvlərin ABŞ-da ölüm səbəbləri arasında üçüncü yerdə olduğunu göstərmişdir. Bu, hər il təxminən 250,000 ölümə bərabərdir.

"Medicina" xəbər veirr ki, Azərbaycanın tanınmış USM mütəxəssisi, fetal müayinə üzrə diaqnostik həkim Azər Fərəc də həkimlərin günahlandırııması və həbsinə, eləcə də pasiyent ölümlərinə aid öz təhliliini verib.

"Avropa İttifaqının məlumatlarına görə, hər il xəstəxanalarda olan xəstələrin təxminən 8-12%-i tibbi səhvlər və ya xəstəliklə əlaqəli ağırlaşmalarla üzləşir. Bu hadisələrin bir qismi ölümcül nəticələrə səbəb olur.

Bu statistika, səhiyyə sistemlərində pasiyent təhlükəsizliyinin artırılması və həkim səhvlərinin azaldılması üçün davamlı səylərin vacibliyini vurğulayır.

Bəs bu ölüm hadisələrinə görə həkimlər arasında intihar halları olurmu və ildə misal ücün ABŞ da necə həkim intihar edir?

Həkimlər arasında intihar halları ciddi bir problem olaraq qalır. ABŞ-da hər il təxminən 300-400 həkim intihar edir ki, bu da həftədə təxminən bir həkimin intihar etməsi deməkdir. Bu rəqəm ümumi əhali ilə müqayisədə həkimlər arasında intihar nisbətinin daha yüksək olduğunu göstərir.

Həkimlərin intihar etməsinin səbəbləri arasında yüksək iş yükü, emosional tükənmə, peşəkar təzyiqlər və səhiyyə sistemindəki çətinliklər kimi amillər yer alır. Bu vəziyyət, həkimlərin ruhi sağlamlığına daha çox diqqət yetirilməsinin və dəstək mexanizmlərinin gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayır.


Bəs necə edək ki həkim səhflərindən olan pasientlərin ölümlərinin sayı azalsın?



1. Həkimlərin Təhsili və Davamlı Peşəkar İnkişafı

Davamlı tibbi təhsil (CME - Continuing Medical Education): Həkimlər yeni tibbi biliklər və prosedurları daim yeniləməlidirlər.

Simulyasiya təlimləri:

Həkimlər üçün real həyatda rast gəlinə biləcək çətin situasiyaları öyrənməyə imkan yaradan tibbi simulyatorlar və manekenlər istifadəyə verilməlidir.

Xüsusi risk idarəetmə təlimləri: Tibb işçiləri səhvlərin qarşısını almaq üçün qərarvermə və diqqətlilik bacarıqlarını inkişaf etdirməlidirlər.


2. Tibbi Protokollar və Standart Əməliyyat Prosedurlarının Gücləndirilməsi



Check-list sistemlərinin tətbiqi: Məsələn, xəstəxanalarda əməliyyatdan əvvəl və sonra kontrol siyahıları (checklist) istifadə edilməlidir (WHO Surgical Safety Checklist kimi).


İkiqat yoxlama sistemləri: Xüsusilə dərman dozası və cərrahi müdaxilələrdə səhvlərin qarşısını almaq üçün iki və ya daha çox həkim tərəfindən yoxlanış sistemi qurulmalıdır.


Xəstə identifikasiyası üçün səhvsiz sistemlər: Pasiyentin adının, tibbi tarixçəsinin və müalicə planının düzgün olmasını təmin etmək üçün barkod və ya RFID (Radio-Frequency Identification) texnologiyası tətbiq olunmalıdır.

3. Texnologiyanın İnteqrasiyası və Elektron Tibbi Qeydlər (EMR)

Elektron Sağlamlıq Qeydləri (EHR - Electronic Health Records): Pasiyentlər haqqında tam tibbi məlumatın vahid sistemdə olması səhvləri azalda bilər.

Tibbi AI və Decision Support Systems: Süni intellekt (AI) və avtomatik xəbərdarlıq sistemləri həkimlərə dərman qarşılıqlı təsirləri, diaqnoz səhvləri və tibbi uyğunsuzluqları aşkar etməkdə kömək edə bilər.

Robotik Cərrahiyyə və Dəqiq Tibbi Avadanlıqlar: Robot dəstəyi ilə aparılan cərrahiyyə müdaxilələri insan səhvlərini minimuma endirə bilər.


4. İş Yükünün Azaldılması və İş Mühitinin Təkmilləşdirilməsi

Həkimlər və tibb işçilərinin həddindən artıq yorğunluğunu azaltmaq üçün daha ədalətli iş saatları tətbiq olunmalıdır.

Cərrahi və təcili yardım bölmələrində işləyən həkimlər üçün növbə məhdudiyyəti gətirilməlidir ki, onlar uzun saatlar ərzində tükənməsinlər.

Tibb personalının sayı artırılmalıdır, çünki həddindən artıq iş yükü həkimlərin səhvlər etməsinə səbəb ola bilər.

5. Pasiyentlər və Ailələrinin Maarifləndirilməsi

Pasiyentlər də öz sağlamlıqları ilə bağlı məlumatlı olmalıdırlar ki, müalicə planlarını anlayıb həkimlərə suallar verə bilsinlər.

İkinci rəy almaq (second opinion) təşviq edilməlidir ki, həkim səhvləri erkən aşkar edilsin.

Xəstəxanalarda pasiyentlərə aid tam açıqlıq (transparency policy) tətbiq olunmalıdır ki, səhv baş verdikdə gizlədilməsin və dərhal düzəldilsin.


6. Səhvlərin Araşdırılması və Öyrənmə Mədəniyyətinin Formalaşdırılması



Tibbi səhvlərdən dərs çıxarmaq üçün səhiyyə sistemində səhv analizi və hesabatlılıq tətbiq olunmalıdır.

"No-Blame Culture" (günahlandırmayan yanaşma): Həkimlər səhvlərini gizlətmək əvəzinə, açıq şəkildə bildirə bilməlidirlər ki, sistem düzəldilsin.

Müstəqil monitorinq və keyfiyyətə nəzarət qurumları xəstəxanalarda tibbi prosesləri yoxlamalıdır.

7. Dərman Səhvlərinin Qarşısını Almaq

Elektron resept sistemi: Həkimlərin yazdıqları reseptlər elektron formatda olmalıdır ki, əczaçılar onları səhvsiz şəkildə oxuyub tətbiq edə bilsinlər.

Avtomatik dərman doza sistemləri: Xəstələrə verilən dərmanların dozası səhvsiz olmalıdır, bunun üçün avtomatik hesablama proqramları və smart dərman sistemləri tətbiq edilməlidir.

Həkimlərin tibbi səhvlərə görə hüquqi məsuliyyətə cəlb olunma prosesləri daha ədalətli qurulmalıdır ki, onlar həddindən artıq stress yaşamasınlar.

Tibbi səhvlərlə bağlı dəstək mexanizmləri yaradılmalıdır. Həkimlər səhv etdikdə onlara hüquqi və emosional dəstək verilməli, tənqid yox, öyrənmə mədəniyyəti formalaşdırılmalıdır.



Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:175
embedMənbə:https://www.medicina.az
archiveBu xəbər 01 Fevral 2025 19:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see344

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see337

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see336

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see285

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see273

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see266

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see263

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see263

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see236

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see233

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see225

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see218

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see217

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see214

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see206

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see198

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see192

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

19 Noyabr 2026 01:37see173

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see173
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri