Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Necə edək ki, həkim səhflərindən pasiyent ölümləri azalsın? Məşhur həkim

Necə edək ki, həkim səhflərindən pasiyent ölümləri azalsın? Məşhur həkim

Medicina saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.


İnkişaf etmiş ölkələrdə, məsələn, ABŞ və Avropada, həkim səhvləri və tibbi ağırlaşmalar nəticəsində baş verən ölümlər səhiyyə sistemlərinin diqqət mərkəzindədir. ABŞ-da aparılan tədqiqatlara görə, tibbi səhvlər ölüm səbəbləri arasında əhəmiyyətli yer tutur. Məsələn, 2016-cı ildə "BMJ" jurnalında dərc olunan bir araşdırma, tibbi səhvlərin ABŞ-da ölüm səbəbləri arasında üçüncü yerdə olduğunu göstərmişdir. Bu, hər il təxminən 250,000 ölümə bərabərdir.

"Medicina" xəbər veirr ki, Azərbaycanın tanınmış USM mütəxəssisi, fetal müayinə üzrə diaqnostik həkim Azər Fərəc də həkimlərin günahlandırııması və həbsinə, eləcə də pasiyent ölümlərinə aid öz təhliliini verib.

"Avropa İttifaqının məlumatlarına görə, hər il xəstəxanalarda olan xəstələrin təxminən 8-12%-i tibbi səhvlər və ya xəstəliklə əlaqəli ağırlaşmalarla üzləşir. Bu hadisələrin bir qismi ölümcül nəticələrə səbəb olur.

Bu statistika, səhiyyə sistemlərində pasiyent təhlükəsizliyinin artırılması və həkim səhvlərinin azaldılması üçün davamlı səylərin vacibliyini vurğulayır.

Bəs bu ölüm hadisələrinə görə həkimlər arasında intihar halları olurmu və ildə misal ücün ABŞ da necə həkim intihar edir?

Həkimlər arasında intihar halları ciddi bir problem olaraq qalır. ABŞ-da hər il təxminən 300-400 həkim intihar edir ki, bu da həftədə təxminən bir həkimin intihar etməsi deməkdir. Bu rəqəm ümumi əhali ilə müqayisədə həkimlər arasında intihar nisbətinin daha yüksək olduğunu göstərir.

Həkimlərin intihar etməsinin səbəbləri arasında yüksək iş yükü, emosional tükənmə, peşəkar təzyiqlər və səhiyyə sistemindəki çətinliklər kimi amillər yer alır. Bu vəziyyət, həkimlərin ruhi sağlamlığına daha çox diqqət yetirilməsinin və dəstək mexanizmlərinin gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayır.


Bəs necə edək ki həkim səhflərindən olan pasientlərin ölümlərinin sayı azalsın?



1. Həkimlərin Təhsili və Davamlı Peşəkar İnkişafı

Davamlı tibbi təhsil (CME - Continuing Medical Education): Həkimlər yeni tibbi biliklər və prosedurları daim yeniləməlidirlər.

Simulyasiya təlimləri:

Həkimlər üçün real həyatda rast gəlinə biləcək çətin situasiyaları öyrənməyə imkan yaradan tibbi simulyatorlar və manekenlər istifadəyə verilməlidir.

Xüsusi risk idarəetmə təlimləri: Tibb işçiləri səhvlərin qarşısını almaq üçün qərarvermə və diqqətlilik bacarıqlarını inkişaf etdirməlidirlər.


2. Tibbi Protokollar və Standart Əməliyyat Prosedurlarının Gücləndirilməsi



Check-list sistemlərinin tətbiqi: Məsələn, xəstəxanalarda əməliyyatdan əvvəl və sonra kontrol siyahıları (checklist) istifadə edilməlidir (WHO Surgical Safety Checklist kimi).


İkiqat yoxlama sistemləri: Xüsusilə dərman dozası və cərrahi müdaxilələrdə səhvlərin qarşısını almaq üçün iki və ya daha çox həkim tərəfindən yoxlanış sistemi qurulmalıdır.


Xəstə identifikasiyası üçün səhvsiz sistemlər: Pasiyentin adının, tibbi tarixçəsinin və müalicə planının düzgün olmasını təmin etmək üçün barkod və ya RFID (Radio-Frequency Identification) texnologiyası tətbiq olunmalıdır.

3. Texnologiyanın İnteqrasiyası və Elektron Tibbi Qeydlər (EMR)

Elektron Sağlamlıq Qeydləri (EHR - Electronic Health Records): Pasiyentlər haqqında tam tibbi məlumatın vahid sistemdə olması səhvləri azalda bilər.

Tibbi AI və Decision Support Systems: Süni intellekt (AI) və avtomatik xəbərdarlıq sistemləri həkimlərə dərman qarşılıqlı təsirləri, diaqnoz səhvləri və tibbi uyğunsuzluqları aşkar etməkdə kömək edə bilər.

Robotik Cərrahiyyə və Dəqiq Tibbi Avadanlıqlar: Robot dəstəyi ilə aparılan cərrahiyyə müdaxilələri insan səhvlərini minimuma endirə bilər.


4. İş Yükünün Azaldılması və İş Mühitinin Təkmilləşdirilməsi

Həkimlər və tibb işçilərinin həddindən artıq yorğunluğunu azaltmaq üçün daha ədalətli iş saatları tətbiq olunmalıdır.

Cərrahi və təcili yardım bölmələrində işləyən həkimlər üçün növbə məhdudiyyəti gətirilməlidir ki, onlar uzun saatlar ərzində tükənməsinlər.

Tibb personalının sayı artırılmalıdır, çünki həddindən artıq iş yükü həkimlərin səhvlər etməsinə səbəb ola bilər.

5. Pasiyentlər və Ailələrinin Maarifləndirilməsi

Pasiyentlər də öz sağlamlıqları ilə bağlı məlumatlı olmalıdırlar ki, müalicə planlarını anlayıb həkimlərə suallar verə bilsinlər.

İkinci rəy almaq (second opinion) təşviq edilməlidir ki, həkim səhvləri erkən aşkar edilsin.

Xəstəxanalarda pasiyentlərə aid tam açıqlıq (transparency policy) tətbiq olunmalıdır ki, səhv baş verdikdə gizlədilməsin və dərhal düzəldilsin.


6. Səhvlərin Araşdırılması və Öyrənmə Mədəniyyətinin Formalaşdırılması



Tibbi səhvlərdən dərs çıxarmaq üçün səhiyyə sistemində səhv analizi və hesabatlılıq tətbiq olunmalıdır.

"No-Blame Culture" (günahlandırmayan yanaşma): Həkimlər səhvlərini gizlətmək əvəzinə, açıq şəkildə bildirə bilməlidirlər ki, sistem düzəldilsin.

Müstəqil monitorinq və keyfiyyətə nəzarət qurumları xəstəxanalarda tibbi prosesləri yoxlamalıdır.

7. Dərman Səhvlərinin Qarşısını Almaq

Elektron resept sistemi: Həkimlərin yazdıqları reseptlər elektron formatda olmalıdır ki, əczaçılar onları səhvsiz şəkildə oxuyub tətbiq edə bilsinlər.

Avtomatik dərman doza sistemləri: Xəstələrə verilən dərmanların dozası səhvsiz olmalıdır, bunun üçün avtomatik hesablama proqramları və smart dərman sistemləri tətbiq edilməlidir.

Həkimlərin tibbi səhvlərə görə hüquqi məsuliyyətə cəlb olunma prosesləri daha ədalətli qurulmalıdır ki, onlar həddindən artıq stress yaşamasınlar.

Tibbi səhvlərlə bağlı dəstək mexanizmləri yaradılmalıdır. Həkimlər səhv etdikdə onlara hüquqi və emosional dəstək verilməli, tənqid yox, öyrənmə mədəniyyəti formalaşdırılmalıdır.



Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:174
embedMənbə:https://www.medicina.az
archiveBu xəbər 01 Fevral 2025 19:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see396

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see317

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see296

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see295

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see292

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see287

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see270

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see269

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see265

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see257

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see251

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see250

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see239

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see233

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see228

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see207

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see205

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see184

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri