Necə edək ki xərçəngə tutulmayaq Önəmli həkim məsləhəti

Belə bir fikir var ki, ətdən imtina etsəniz və müntəzəm olaraq şiş markerləri üçün qan versəniz, xərçəngin inkişafının qarşısını ala bilərsiniz.

Amma nə qədər həqiqət var?

News24.az baku ws-a istinadla xəbər verir ki, "SberHealth" tibb şirkətinin onkoloqu Suna İsakova xərçəngin qarşısının alınması üçün effektiv tədbirlərdən danışıb

Ətdən imtina etməyin

Müəyyən qidalardan tamamilə imtina etmək xərçəngin qarşısının alınması üçün təsirli bir tədbir deyil. Elmi araşdırmalar göstərir ki, məhsulların özündə bu səviyyədə kanserogen yoxdur.

Başqa bir şey onların hazırlanma üsuludur. Qızardılmış qırmızı ət, hisə verilmiş ət, eyni zamanda kolbasa çox miqdarda və tez-tez yeyildikdə düz bağırsaq xərçəngi riskini artıra bilər.

Yalnız sınaqdan keçməyin

Şiş markerləri üçün öz-özünə aparılan qan testləri xərçəngin erkən mərhələlərində aşkarlanmasına kömək etmir.

Artıq müəyyən edilmiş şişləri izləmək üçün şiş markerləri lazımdır. Onların səviyyəsi bəzən qeyri-xərçəng xəstəlikləri zamanı arta bilər. Xərçəng artıq inkişaf etmiş olsa belə, normal qala bilər.

İstisna kişilərdə prostat xərçənginin erkən diaqnostikasına yönəlmiş prostat spesifik antigendir (PSA).

Müvafiq profilaktik tədbirləri həyata keçirin

Buna ilkin profilaktika deyilir: siqaret, alkoqol və solaryumdan uzaq durun. Çəkiyə nəzarət edin, balanslaşdırılmış pəhriz yeyin. Günəş kremindən istifadə edin və müntəzəm olaraq idman edin.

Bu məsləhətlər nə qədər əhəmiyyətsiz səslənsə də, xərçəng hallarının 50%-ə qədərinin qarşısını ala bilər. Həmçinin insan papillomavirusuna və hepatit B-yə qarşı peyvənd olunmaq və dəridə xərçəngdən əvvəlki lezyonların olmamasına əmin olmaq vacibdir.

Qadınlar üçün profilaktika

İkinci dərəcəli profilaktika bədxassəli şişlərin erkən aşkarlanmasına yönəlib. Qadınlar onkositologiya üçün hər üç ildən bir, 30 yaşından isə - nəticələr normal olarsa, HPV testi ilə birlikdə hər beş ildən bir yaxma etməlidirlər.

Mammoqrafiya 40 yaşından etibarən iki ildən bir, ailədə meyl varsa - ildə bir dəfə tövsiyə olunur.

Kişilər üçün ikincil profilaktika

Prostat xərçənginin qarşısını almaq üçün kişilər 45 yaşdan 65 yaşa qədər, genetik meyl varsa - 40 yaşdan etibarən hər il PSA qan testi verməlidirlər.

Qarşısının alınması üçün ümumi tövsiyələr

1. Kolon xərçəngi skrininqi. 40 yaşdan 64 yaşa qədər kişi və qadınlara iki ildən bir, 65 yaşdan sonra isə hər il nəcisdə gizli qan testindən keçmək tövsiyə olunur.

Alternativlərə beş ildən bir CT kolonoskopiyası və ya on ildən bir fibrokolonoskopiya daxildir.

2. Ağciyər xərçənginin skrininqi. Ağciyərlərin illik kompüter tomoqrafiyası 55 yaşdan yuxarı siqaret indeksi 20 və daha yüksək olan şəxslərə, həmçinin elektron siqaret çəkənlərə tövsiyə olunur. Bir şəxs 15 il və ya daha çox siqaret çəkmirsə, skrininq tələb olunmur.

3. Fərdi risklər və həkimlə məsləhətləşmə. Həyat tərzinə və ailə tarixinə əsaslanaraq əlavə profilaktik tədbirlərə ehtiyacı aydınlaşdırmaq üçün bir onkoloq və ya terapevtlə məsləhətləşməlisiniz. Həkim fərdi risklərdən asılı olaraq müvafiq müayinələri seçə biləcək.