Neftin qiyməti 75 dollara kimi arta bilər

İran-ABŞ münasibətlərinin gərginləşməsi fonunda dünya bazarında “Brent” markalı neftin bir barelinin qiyməti 64,28 dollar olub.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Dövlət Departamentinin ABŞ vətəndaşlarına müraciət edərək onlara tez bir zamanda İranı tərk etmək barədə tövsiyəsi və Prezident Donald Trampın İran rəsmiləri ilə danışıqlardan birdəfəlik imtina etməsi hərbi əməliyyatların olacağı ehtimalını yaratdı. Bunlara cavab olaraq İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun hava qüvvələrinin komandanı general Məcid Müsəvinin ABŞ-ın hərbi təcavüzü zamanı Yaxın Şərq ölkələrində, o cümlədən Türkiyədə yerləşən ABŞ hərbi bazalarını raket zərbələri ilə vurmaqla hədələməsi neft treyderlərini qorxuya saldı və onlar qiyməti artırdılar.

“Onyx Capital Group” (Qlobal neft və enerji bazarında ixtisaslaşmış Londonda yerləşən ticarət və analitika şirkətidir) şirkətinin icraçı direktoru Xorxe Montepeke “Reuters” agentliyinə bildirib ki, geosiyasi cəhətdən qeyri-sabitlik dövrdür: “Neftin dünya bazarına nəqli və daşınması potensial olaraq təhlükə altındadır. İrandakı kütləvi aksiyalar ciddi faktordur və ABŞ-ın hərbi müdaxilə ehtimalı var”.

Dünən Rusiyanın Krasnodar vilayətində Xəzər Boru Kəməri Konsorsiumunun (CPC) neft nasos stansiyasına PUA hücumu olub. Bununla əlaqədar olaraq Qazaxıstan Avropa dövlətlərinə müraciət edərək kömək istəyib. CPC Xəzər regionundan neftin dünya bazarlarına ixracını təmin edən ən böyük neft nəqli sistemidir. Marşrut Qərbi Qazaxıstanın yataqlarını Rusiyanın Qara dəniz sahilləri ilə birləşdirir. Kəmərin gücü ildə 60 milyon tondan artıq xam nefti ötürməkdən ibarətdir. Son təyinat Novorossiyskdəki CPC dəniz terminalıdır, burada neft ixrac üçün tankerlərə yüklənir.

Treyderlər və birja iştirakçıları üçün daha bir həyəcanlı xəbər Qrenlandiyadan gəldi. ABŞ-ın bu adanı almaq istəyi Danimarka ilə aralarında gərginlik yaradıb. Rəsmi Kopenhagen adadakı hərbçilərin və hərbi texnikanın sayını artırması Prezident D. Trampı əsəbləşdirib və Danimarka haqqında ağır ifadələr işlədib, hərbi əməliyyatla hədə-qorxu gəlib. Bütün bu faktlar neftin hasilatından başlayaraq nəqli və daşınmasını çətinləşdirir ki, bu da öz növbəsində bazarın tələb və təklif qanununa təsir göstərir, qiymətlərdə dəyişiklik baş verir. Hazırda təklif azalıb və qiymətlər artıb.

Enerji resursları bazarı üzrə ekspert Vladimir Demidov qeyd edir ki, ABŞ-İran qarşıdurmasının neftin qiymətinə dəxli olmamalıdır. Məsələ burasındadır ki, İran sutkada 4 milyon barel neft hasil edir və onun 1,8 milyon barelini Çinə ixrac edir. Buna görə də ABŞ İrana raket zərbələri endirsə dünya neft bazarına yox, Çinin ucuz qiymətə aldığı həmin o 1,8 milyon barelə zərər dəyəcək. Ekspert qeyd edib ki, neft bazarının özünəməxsus spekulyativ xüsusiyyətləri var. Burada treyderlər yalnız qiymətin dəyişməsi ilə pul qazanırlar. Ona görə də onlar müxtəlif manipulyasiyalar edəcəklər ki, bu da təəccüblü deyil.

Analitik hesab edir ki, əgər münaqişələr qaynar fazaya keçsə qiymət 75 dollara kimi yüksələ bilər.