Nəsli kəsilmiş şimal ağ kərgədanının tam genomu xəritələnib...

...Beynəlxalq alimlər qrupu şimal ağ kərgədanını xilas etmək üçün böyük bir addım atıb. Bu növ funksional olaraq nəsli kəsilmiş hesab olunur. Hazırda yalnız iki dişi sağ qalıb və onların sayını təbii yolla bərpa etmək mümkün deyil.

SİA-nın məlumatına görə, yeni araşdırmada mütəxəssislər şimal ağ kərgədanının tam genomunun xəritəsini tərtib ediblər. Bu, müasir reproduktiv texnologiyalardan istifadə edərək növlərin geri qaytarılması layihəsi üçün vacibdir.

Tədqiqat ən son DNT ardıcıllığı və genom xəritələşdirmə üsullarını birləşdirib.

Alimlər əvvəllər Anqalifu adlı erkək kərgədandan götürülmüş hüceyrələrdən istifadə ediblər. O, 2014-cü ildə ölümünə qədər San Dieqo Zooparkında yaşayıb. Onun dəri hüceyrələri çıxarılıb və dondurulub.

2011-ci ildə komanda şimal ağ kərgədanlardan ilk induksiyalı pluripotent kök hüceyrələri yaradıb. Laboratoriyada yetişdirilən bu hüceyrələr, yumurta və sperma daxil olmaqla, hər hansı digər hüceyrə növünə çevrilmə qabiliyyətinə malikdir.

Beləliklə, gələcəkdə onlar embrionların yaradılması üçün əsas ola bilər. Yüksək keyfiyyətli istinad genomunun yaradılması kök hüceyrələrin necə işlədiyini daha yaxşı başa düşməyə kömək edəcək.

Bu, keyfiyyətə nəzarət etməyə imkan verəcəkdir. Genom olmadan elm adamları kök hüceyrələrdən hər hansı birinin təhlükəli mutasiyalara həssas olub olmadığını bilə bilməzdi. Təhlil zamanı alimlər müəyyən ediblər ki, ən perspektivli kök hüceyrə xətlərindən biri DNT-nin böyük bir parçasının - 30 milyondan çox baza cütünün olmamasıdır.

O, 200-dən çox geni, o cümlədən şişin yayılması və yatırılmasından məsul olanları əhatə edirdi. Yeni genom şimal və cənub kərgədanlarının nə qədər fərqli olduğunu da ortaya qoyub.

Əvvəllər onların DNT-də əhəmiyyətli fərqlərə malik olduğuna inanılırdı. Ancaq yenilənmiş məlumatlara görə, onların genomları heyrətamiz dərəcədə oxşardır.

...Proceedings of the National Academy of Sciences xəbər verir ki, buna görə də dişi cənub kərgədanları şimal ağ kərgədanların embrionlarını daşımaq üçün surroqat ana kimi istifadə edilə bilər.

Nazlı Almuradova