Netanyahu Trampla görüşdən güclənmiş şəkildə çıxdı Analitik

İsrailli analitiklər hesab edirlər ki, Baş nazir Binyamin Netanyahu ABŞ Prezidenti Donald Trampla keçirdiyi görüşdən həm daxili siyasi mövqeyi, həm də İrana qarşı mümkün hücum planları baxımından qazanc əldə edib. Bununla yanaşı, analitiklər vurğulayırlar ki, Vaşinqton Qəzza məsələsində İsrailin mövqeyini tam şəkildə qəbul etmir.

Sherg.az xəbər verir ki, Netanyahu ilə Tramp arasında bazar ertəsi axşamı Florida ştatında baş tutan görüş İsrail mediasında geniş təhlil olunub. Ekspertlər Trampın Netanyahuya ünvanladığı ardıcıl tərifləri “siyasi himayə” kimi dəyərləndirərək, bunun İsrailin 2026-cı ildə mümkün erkən seçkilərə hazırlaşdığı bir dövrdə xüsusi əhəmiyyət daşıdığına diqqət çəkiblər.

Mövcud parlamentin səlahiyyət müddəti normal şəraitdə gələn ilin oktyabrında başa çatır. Lakin İsraildə bir sıra şərhçilər seçkilərin irəli çəkilərək 2026-cı ilin iyununda keçirilə biləcəyini istisna etmirlər.

Tramp Netanyahu ilə birgə keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib ki, İran nüvə potensialını artırmaqda davam edər və razılaşmaya yanaşmazsa, “sürətli hərbi zərbəni” dəstəkləyə bilər.

Qəzza mövzusuna toxunan Tramp sülh razılaşmasının sürətlə irəlilədiyini, HƏMAS-ın silahsızlandırılması mövzusunda qəti mövqe sərgilədiklərini vurğulayıb. O, Qəzzanın yenidən qurulmasının “tezliklə başlayacağını” desə də, bununla bağlı konkret tarix açıqlamayıb və məsələni Netanyahu ilə müzakirə edəcəyini bildirib.

Tramp Netanyahua siyasi dəstək verdi

“Maariv” qəzetinin siyasi icmalçısı Mati Tuxfeld yazısında qeyd edib ki, Tramp təkcə İsraili dəstəkləməklə kifayətlənməyib, eyni zamanda Netanyahunu üstünlük verdiyi lider kimi qəbul edib, Qəzza və İran siyasətində onun mövqeyini bölüşüb və faktiki olaraq İsrail seçkilərinə təsir göstərib.

Tuxfeldin fikrincə, Trampın sərt və açıq mesajları Netanyahunun mümkün seçki qələbəsinin Tramp üçün İsrailin təhlükəsizliyi qədər əhəmiyyətli olduğunu nümayiş etdirir. O vurğulayıb ki, Trampın Netanyahuyla bu yaxın münasibəti Likud Partiyasının seçki kampaniyası boyunca davam edəcək və Netanyahu bunu öz siyasi strategiyasının əsas elementinə çevirməyə çalışacaq.

Analitik əlavə edib ki, Netanyahu İsrail ictimaiyyətinə öz vəzifədə qalmasının yalnız şəxsi və ya partiya maraqları üçün deyil, “milli maraqların tələbi” olduğunu anlatmağa cəhd göstərəcək.

İran və Qəzza məsələsi

“Yedioth Ahronoth” qəzetinin analitiki İtamar Ayxner isə Trampın Netanyahua İrana hücum üçün “yaşıl işıq” yandırdığını iddia edib. Ayxner Trampın Netanyahuya qarşı irəli sürülən korrupsiya ittihamları ilə bağlı onun əfv olunmasına çağırış etdiyini də xatırladıb.

Qəzza məsələsinə dair Ayxner bildirib ki, Tramp İsrailin atəşkəs razılaşmasının ikinci mərhələsinə keçidi Qəzzada saxlanılan son israilli əsirin nəşinin qaytarılması ilə birbaşa əlaqələndirmir. Halbuki Təl-Əviv rəhbərliyi bu məsələni ikinci mərhələyə keçid üçün ön şərt kimi irəli sürməkdə davam edir.

HƏMAS isə həmin nəşin tapılmasının iki illik bombardmanlar nəticəsində yaranmış dağıntılara görə vaxt tələb etdiyini bildirir.

Siyasi hesablamalar

“Walla” saytının yazarı Barak Seri Trampın Netanyahua göstərdiyi dəstəyi Qəzzada razılaşmanın ikinci mərhələsinə keçid və bölgənin bahalı yenidən qurulması ilə bağlı siyasi hesablamalar kontekstində dəyərləndirib.

Serinin fikrincə, Tramp sülh, regional sabitlik və müharibələrin başa çatmasını istəyir, buna görə də Netanyahua geniş təriflər verməyə hazırdır. Lakin bu siyasi yaxınlığın nə qədər davam edəcəyini zaman göstərəcək.

Analitik qeyd edib ki, Netanyahu 7 oktyabr hadisələrindəki uğursuzluqlara baxmayaraq, Trampla görüşdən onun açıq dəstəyi sayəsində “özünə inamla və məmnun şəkildə” ayrılıb.