Niyə ilk insanlar bugünkü kimi deyildi? Alimlər cavab verdi

Alimlər ən qədim insan növlərindən birinin təsnifatını şübhə altına alırlar. 1964-cü ildə əfsanəvi paleoantropoloq Luis Liki Tanzaniyada tapılan 2 milyon illik çənə sümüyünü Homo habilis (bacarıqlı insan) adlandırıb. 

Qaynarinfo "IFLScience" jurnalına istinadən xəbər verir ki, bu növ hazırda müasir insanları əhatə edən cinsin ilk üzvü hesab olunur.

Lakin Amerika Təbiət Tarixi Muzeyinin alimi İen Tattersoll bu fikirlə razı deyil. Onun sözlərinə görə, "Homo” cinsinə daxil edilən növlər "Homo sapiens”lə müəyyən oxşarlıqlara malik olmalıdır, lakin bu, "Homo habilis” üçün keçərli deyil.

Növün yenidən qiymətləndirilməsi

Keniya ərazisində tapılan və bu günə qədər ən tam "Homo habilis” skeleti hesab edilən qalıqlar yeni müzakirələrə səbəb olub. Bu tapıntılar göstərir ki, bu növün bədən quruluşu əvvəllər düşünüləndən daha çox meymunabənzər olub.

Tattersoll bildirir ki, keçmişdə alimlər alət hazırlama qabiliyyətinə böyük önəm verirdilər və insanı məhz bu xüsusiyyətə görə müəyyən edirdilər. Məhz bu səbəbdən "Homo habilis” alətlərə yaxın tapıldığı üçün "Homo” cinsinə daxil edilib.

Luis Liki və həyat yoldaşı Meri Liki ən qədim alətlərdən sayılan Olduvay sənayesinin yaradıcılarını axtarırdılar. Onların oğlu Conatan Olduvay dərəsində çənə sümüyü tapdıqda, bu tapıntı dərhal alətlərlə əlaqələndirilərək erkən insan kimi qəbul edilib.

Təsnifat problemi

Müasir baxışlara görə, "Homo habilis” bir çox xüsusiyyətlərinə görə "Homo” cinsinə tam uyğun gəlmir. Buna baxmayaraq, alimlər onu yenidən təsnif etməkdə tərəddüd edirlər, çünki bu növ başqa məlum kateqoriyalara da uyğun gəlmir.

Tattersoll izah edir ki, paleoantropoloqlar çox vaxt tapıntıları ya "avstralopitek”, ya da "Homo” kimi qruplaşdırırlar. Lakin ehtimal olunur ki, üçüncü bir qrup da mövcuddur, sadəcə hələ tam şəkildə müəyyən edilməyib.

İnsan nə vaxt danışmağa başlayıb?

Araşdırmalara görə, insan əcdadlarının danışmağa başlaması təxminən 1,6 milyon il əvvələ — Şərqi və ya Cənubi Afrikaya təsadüf edir. Bu dövrdə beynin ölçüsü sürətlə böyüyür və onun daxili quruluşunda dəyişikliklər baş verirdi.

Xüsusilə nitq və dilin anlaşılması ilə əlaqəli alın payının inkişafı bu prosesdə mühüm rol oynayıb.

Aydın