Icma.az
close
up
RU
Niyə işıqforların lampaları qırmızı, sarı və yaşıldır?

Niyə işıqforların lampaları qırmızı, sarı və yaşıldır?

Lent az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Dünyanın bir çox yerində işıqforlar öz rəngləri ilə bizə eyni mesajı verir: Qırmızı dayanmaq, sarı yavaşlamaq, yaşıl isə davam etmək deməkdir. Bəs niyə bu üç rəng seçildi, başqa rənglər yox?

Lent.az xəbər verir ki, yollarda hərəkətin artması səbəbindən ilk işıqforlar ABŞ-da quraşdırılıb. Yol qəzalarına görə şəhərlərdə nəqliyyatın hərəkətinə kömək etmək üçün yol qüllələri inşa ediblər. Qüllələrdə yerləşmiş zabitlər fit çalaraq, dayanmaq və getmək vaxtı gələndə nəqliyyatı xəbərdar etmək üçün qırmızı, yaşıl və sarı işıqları yandırırdılar.

Uilliam Potts 1920-ci ildə ilk üç rəngli, dörd tərəfli işıqforu icad etdi. Bu, avtomobillərin kəsişmələrdə təhlükəsiz qalmasını asanlaşdırdı. Bununla belə, bütün ölkə ərazisində bir sıra yol siqnalları və naxış sistemləri hələ də mövcud idi. Federal Avtomobil Yolları İdarəsi 1935-ci ildə bütün yol nişanları, səki nişanları və yol siqnalları üçün vahid standartları müəyyən etmək, eləcə də hər kəsdən qırmızı, sarı və yaşıl işıq rənglərindən istifadə etməyi tələb etmək üçün "Davamlı Trafik İdarəetmə Cihazları üçün Bələdçi" nəşr etdi.

İşıqfor üçün qırmızı, sarı və yaşıl rənglərin seçilməsinin bir neçə səbəbi var.

Qırmızı açıq bir seçimdir. Qırmızı rəng təhlükə və ya baş verən bir şey üçün xəbərdar olmaq deməkdir. Dayanacaq işarələrinin qırmızı olmasının səbəbi eynidir. Qırmızı bir şey insan gözünü daha çox cəlb edir.

Sürücülərə işığın bir neçə saniyə ərzində qırmızıya çevriləcəyi barədə xəbərdarlıq etmək üçün sarı işıqlar seçilib. Bu işıq haqqında maraqlı fakt ondan ibarətdir ki, sürət həddi daha yüksək olduqda sarı işıq daha uzun müddət yanır.

Yaşıl daha qısa dalğa uzunluğuna malikdir, bu da görməyi asanlaşdırır. Yaşıl seçilməzdən əvvəl ağdan istifadə olunurdu. Ancaq küçə lampaları ağ işıqlardan istifadə etdiyi üçün bu rəng asanlıqla qarışdırıla bilər. O vaxtdan bəri "davam etmək" üçün universal rəng yaşıldır.

Magistral yollarda ilk işıqfor 1868-ci ildə Londonda yalnız yaşıl və qırmızı rənglərlə istifadə edilib. Bu lampalar qazla işləyirdi və öz oxu ətrafında fırlana bilirdi. 

Lakin bir ildən sonra bu işıqforlar partlayıb bir polis əməkdaşını yaraladıqdan sonra götürüldü. Zaman keçdikcə küçələrdə avtomobillərin sayı çoxaldıqca işıqfora ehtiyac da artdı.

1923-cü ildə həm də qaz maskasının ixtiraçısı olan Garret Morqan Amerikada ilk elektrik avtomatik lampanı patentləşdirdi. Lampa Klivlenddə yerləşdirilib. 1963-cü ildə ölümündən az əvvəl Morqan patentini “General Electric”ə 40 min dollara satdı.

Əvvəlcə dəmir yollarında olduğu kimi “T” şəklində olan işıqforlar yalnız yaşıl və qırmızı işıqlardan ibarət idisə, tezliklə sarı da əlavə olundu.

Qırmızı, sarı və yaşıl işıqların beynəlxalq istifadəsinin əsas səbəbi Yol İşarələri üzrə Vyana Konvensiyasıdır. Qəribədir ki, ABŞ və Yaponiya bu konvensiyanı imzalamadıqları üçün bu ölkələrdə sözügedən standartlardan kənarlaşmalar müşahidə olunur.

Qeyd edək ki, Azərbaycanda ilk svetofor 1936-cı ildə Bakıda quraşdırılıb.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:203
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 07 Dekabr 2024 17:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see380

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see251

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see245

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see244

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see242

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see241

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see239

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see236

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see235

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see234

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see228

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see220

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see217

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see217

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see216

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see216

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see215

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see215

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see215

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see211
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri