Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Niyə işıqforların lampaları qırmızı, sarı və yaşıldır?

Niyə işıqforların lampaları qırmızı, sarı və yaşıldır?

Moderator.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Dünyanın bir çox yerində işıqforlar öz rəngləri ilə bizə eyni mesajı verir: Qırmızı dayanmaq, sarı yavaşlamaq, yaşıl isə davam etmək deməkdir. Bəs niyə bu üç rəng seçildi, başqa rənglər yox?

Yollarda hərəkətin artması səbəbindən ilk işıqforlar ABŞ-da quraşdırılıb. Yol qəzalarına görə şəhərlərdə nəqliyyatın hərəkətinə kömək etmək üçün yol qüllələri inşa ediblər. Qüllələrdə yerləşmiş zabitlər fit çalaraq, dayanmaq və getmək vaxtı gələndə nəqliyyatı xəbərdar etmək üçün qırmızı, yaşıl və sarı işıqları yandırırdılar.

Uilliam Potts 1920-ci ildə ilk üç rəngli, dörd tərəfli işıqforu icad etdi. Bu, avtomobillərin kəsişmələrdə təhlükəsiz qalmasını asanlaşdırdı. Bununla belə, bütün ölkə ərazisində bir sıra yol siqnalları və naxış sistemləri hələ də mövcud idi. Federal Avtomobil Yolları İdarəsi 1935-ci ildə bütün yol nişanları, səki nişanları və yol siqnalları üçün vahid standartları müəyyən etmək, eləcə də hər kəsdən qırmızı, sarı və yaşıl işıq rənglərindən istifadə etməyi tələb etmək üçün "Davamlı Trafik İdarəetmə Cihazları üçün Bələdçi" nəşr etdi.

İşıqfor üçün qırmızı, sarı və yaşıl rənglərin seçilməsinin bir neçə səbəbi var.

Qırmızı açıq bir seçimdir. Qırmızı rəng təhlükə və ya baş verən bir şey üçün xəbərdar olmaq deməkdir. Dayanacaq işarələrinin qırmızı olmasının səbəbi eynidir. Qırmızı bir şey insan gözünü daha çox cəlb edir.

Sürücülərə işığın bir neçə saniyə ərzində qırmızıya çevriləcəyi barədə xəbərdarlıq etmək üçün sarı işıqlar seçilib. Bu işıq haqqında maraqlı fakt ondan ibarətdir ki, sürət həddi daha yüksək olduqda sarı işıq daha uzun müddət yanır.

Yaşıl daha qısa dalğa uzunluğuna malikdir, bu da görməyi asanlaşdırır. Yaşıl seçilməzdən əvvəl ağdan istifadə olunurdu. Ancaq küçə lampaları ağ işıqlardan istifadə etdiyi üçün bu rəng asanlıqla qarışdırıla bilər. O vaxtdan bəri "davam etmək" üçün universal rəng yaşıldır.

Magistral yollarda ilk işıqfor 1868-ci ildə Londonda yalnız yaşıl və qırmızı rənglərlə istifadə edilib. Bu lampalar qazla işləyirdi və öz oxu ətrafında fırlana bilirdi. 

Lakin bir ildən sonra bu işıqforlar partlayıb bir polis əməkdaşını yaraladıqdan sonra götürüldü. Zaman keçdikcə küçələrdə avtomobillərin sayı çoxaldıqca işıqfora ehtiyac da artdı.

1923-cü ildə həm də qaz maskasının ixtiraçısı olan Garret Morqan Amerikada ilk elektrik avtomatik lampanı patentləşdirdi. Lampa Klivlenddə yerləşdirilib. 1963-cü ildə ölümündən az əvvəl Morqan patentini “General Electric”ə 40 min dollara satdı.

Əvvəlcə dəmir yollarında olduğu kimi “T” şəklində olan işıqforlar yalnız yaşıl və qırmızı işıqlardan ibarət idisə, tezliklə sarı da əlavə olundu.

Qırmızı, sarı və yaşıl işıqların beynəlxalq istifadəsinin əsas səbəbi Yol İşarələri üzrə Vyana Konvensiyasıdır. Qəribədir ki, ABŞ və Yaponiya bu konvensiyanı imzalamadıqları üçün bu ölkələrdə sözügedən standartlardan kənarlaşmalar müşahidə olunur.

Qeyd edək ki, Azərbaycanda ilk svetofor 1936-cı ildə Bakıda quraşdırılıb. /Lent.az/

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:213
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 07 Dekabr 2024 17:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see294

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see283

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see274

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see271

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see248

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see245

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see236

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see232

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see227

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see224

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see224

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see215

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see206

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see201

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see200

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see182

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see180

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see179

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see177

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri