Yaponiyada işıqforların rəngi niyə fərqlidir?

Dünya üzrə yol hərəkəti işıqlarının rəngləri demək olar ki, hər yerdə eynidir: qırmızı dayan, sarı ehtiyatlı ol, yaşıl isə yoluna davam et. Lakin bu universal qaydaya maraqlı bir istisna gətirən ölkələrdən biri də Yaponiyadır. Zəngin mədəniyyəti və qeyri-adi ənənələri ilə tanınan Yaponiyada bəzi işıqforlarda yaşıl işığın mavi tonlarda yanması turistərin diqqətini çəkir.

Metbuat.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, əslində, Yaponiyada yol işıqlarının əksəriyyəti beynəlxalq standartlara uyğun olaraq qırmızı, sarı və yaşıl rənglərlə fəaliyyət göstərir. Lakin bəzi bölgələrdə işıqforların yaşıl siqnalı gözə mavi kimi görünür. Bu fərqin kökündə isə Yapon dilindəki rəng anlayışı dayanır. Tarixi baxımdan klassik yapon dilində “ao” sözü təkcə mavi yox, həm də yaşıl, firuzəyi və oxşar tonları əhatə edirdi. Məsələn, ağac yarpaqları və ya tərəvəzlər kimi yaşıl obyektlər də “mavi” kimi təsvir olunurdu. Bu gün də yaponlar yaşıl işıq üçün “ao shingō” – yəni “mavi işıq” ifadəsini işlədirlər.

1973-cü ildə Yaponiya hökuməti işıqforlarla bağlı rəng standartlarını müəyyənləşdirərkən bu dil və mədəniyyət ənənəsini nəzərə alıb. Rəsmən yaşıl rəng seçilsə də, daha çox mavi tonuna yaxın bir yaşıl çaları tətbiq olunub. Xüsusilə köhnə işıqfor sistemlərinə malik bölgələrdə bu ton daha mavi kimi görünür.

Mavi və yaşıl arasındakı bu vizual sərhəd təkcə Yaponiyaya məxsus deyil. İnsan gözünün bu iki rəng arasındakı keçid tonlarını necə ayırd etdiyi fərqli mədəniyyətlərdə və fərdlərdə müxtəlif ola bilər. Bununla bağlı əyləncəli testlər və interaktiv alətlər də mövcuddur. Ancaq Yaponiyada bu məsələ təkcə texniki və ya dil fərqi kimi deyil, həm də mədəni bir xüsusiyyət kimi qəbul olunur.