Icma.az
close
up
RU
Niyə işıqforların lampaları qırmızı, sarı və yaşıldır?

Niyə işıqforların lampaları qırmızı, sarı və yaşıldır?

Sonxeber.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Niyə işıqforların lampaları qırmızı, sarı və yaşıldır?

Dünyanın bir çox yerində işıqforlar öz rəngləri ilə bizə eyni mesajı verir: Qırmızı dayanmaq, sarı yavaşlamaq, yaşıl isə davam etmək deməkdir. Bəs niyə bu üç rəng seçildi, başqa rənglər yox?

Lent.az xəbər verir ki, yollarda hərəkətin artması səbəbindən ilk işıqforlar ABŞ-da quraşdırılıb. Yol qəzalarına görə şəhərlərdə nəqliyyatın hərəkətinə kömək etmək üçün yol qüllələri inşa ediblər. Qüllələrdə yerləşmiş zabitlər fit çalaraq, dayanmaq və getmək vaxtı gələndə nəqliyyatı xəbərdar etmək üçün qırmızı, yaşıl və sarı işıqları yandırırdılar.

Uilliam Potts 1920-ci ildə ilk üç rəngli, dörd tərəfli işıqforu icad etdi. Bu, avtomobillərin kəsişmələrdə təhlükəsiz qalmasını asanlaşdırdı. Bununla belə, bütün ölkə ərazisində bir sıra yol siqnalları və naxış sistemləri hələ də mövcud idi. Federal Avtomobil Yolları İdarəsi 1935-ci ildə bütün yol nişanları, səki nişanları və yol siqnalları üçün vahid standartları müəyyən etmək, eləcə də hər kəsdən qırmızı, sarı və yaşıl işıq rənglərindən istifadə etməyi tələb etmək üçün "Davamlı Trafik İdarəetmə Cihazları üçün Bələdçi" nəşr etdi.

İşıqfor üçün qırmızı, sarı və yaşıl rənglərin seçilməsinin bir neçə səbəbi var.

Qırmızı açıq bir seçimdir. Qırmızı rəng təhlükə və ya baş verən bir şey üçün xəbərdar olmaq deməkdir. Dayanacaq işarələrinin qırmızı olmasının səbəbi eynidir. Qırmızı bir şey insan gözünü daha çox cəlb edir.

Sürücülərə işığın bir neçə saniyə ərzində qırmızıya çevriləcəyi barədə xəbərdarlıq etmək üçün sarı işıqlar seçilib. Bu işıq haqqında maraqlı fakt ondan ibarətdir ki, sürət həddi daha yüksək olduqda sarı işıq daha uzun müddət yanır.

Yaşıl daha qısa dalğa uzunluğuna malikdir, bu da görməyi asanlaşdırır. Yaşıl seçilməzdən əvvəl ağdan istifadə olunurdu. Ancaq küçə lampaları ağ işıqlardan istifadə etdiyi üçün bu rəng asanlıqla qarışdırıla bilər. O vaxtdan bəri "davam etmək" üçün universal rəng yaşıldır.

Magistral yollarda ilk işıqfor 1868-ci ildə Londonda yalnız yaşıl və qırmızı rənglərlə istifadə edilib. Bu lampalar qazla işləyirdi və öz oxu ətrafında fırlana bilirdi.

Lakin bir ildən sonra bu işıqforlar partlayıb bir polis əməkdaşını yaraladıqdan sonra götürüldü. Zaman keçdikcə küçələrdə avtomobillərin sayı çoxaldıqca işıqfora ehtiyac da artdı.

1923-cü ildə həm də qaz maskasının ixtiraçısı olan Garret Morqan Amerikada ilk elektrik avtomatik lampanı patentləşdirdi. Lampa Klivlenddə yerləşdirilib. 1963-cü ildə ölümündən az əvvəl Morqan patentini "General Electric"ə 40 min dollara satdı.

Əvvəlcə dəmir yollarında olduğu kimi "T" şəklində olan işıqforlar yalnız yaşıl və qırmızı işıqlardan ibarət idisə, tezliklə sarı da əlavə olundu.

Qırmızı, sarı və yaşıl işıqların beynəlxalq istifadəsinin əsas səbəbi Yol İşarələri üzrə Vyana Konvensiyasıdır. Qəribədir ki, ABŞ və Yaponiya bu konvensiyanı imzalamadıqları üçün bu ölkələrdə sözügedən standartlardan kənarlaşmalar müşahidə olunur.

Qeyd edək ki, Azərbaycanda ilk svetofor 1936-cı ildə Bakıda quraşdırılıb.


Sonxeber.az
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:198
embedMənbə:https://sonxeber.az
archiveBu xəbər 08 Dekabr 2024 18:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see324

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see324

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see320

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see316

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see299

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see297

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see283

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see279

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see274

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see273

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see270

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see268

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see261

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see258

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see258

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see246

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see242

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see241

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see225

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see218
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri