Ölən qadınlara aqressiya: Xəstə cəmiyyətin simptomları Psixoloqdan sərt reaksiya

Son 24 saatda Azərbaycanda baş verən iki qadın ölümü cəmiyyətdə ciddi rezonansa səbəb olub. Siyəzəndə paraşütlə uçuş zamanı faciəvi şəkildə həlak olan Nuranə Məcidova və ailədaxili zorakılığın növbəti qurbanı Günel Ağabəylinin ölümü ictimaiyyətdə həm kədər doğurub, həm də bəzi şəxslərin reaksiyası ilə təəccüb yaradıb.

Sosial şəbəkələrdə yayılan “Əcəb oldu”, “Qadının dağda nə işi var?”, “Yəqin ki, nəsə vardı” kimi şərhlər cəmiyyətdə empatiyanın və əxlaqi dəyərlərin necə zəiflədiyini bir daha göstərdi. Bu cür münasibətlər, insan həyatına verilən dəyərin getdikcə azaldığını və ictimai duyarsızlığın artdığını ortaya qoyur.

Bəs bu aqressiya hardan qaynaqlanır? İnsanlar niyə bu qədər qəddarlaşıb? pizza sifarişi

Məsələ ilə bağlı psixoloq Vəfa Rəşidova Yenisabah.az-a açıqlamasında bildirib ki, bu cür reaksiyaların kökündə sosial, psixoloji və maarifçilik boşluğu dayanır:

"Cəmiyyətimizdə qısqanclıq halları sürətlə artır. İnsanlar tez-tez öz düşüncələrində qurduqları ideal həyatla real həyat arasındakı uçurumu hiss edir və bu fərq onları qıcıqlandırır. Əslində, hər kəs öz gəlirlərini nəzərə alaraq yaşasa, bu qədər psixoloji gərginlik olmazdı. Amma reallıqdan uzaq xəyallar qurulduqda, 'filankəs etdi, mən niyə etməyim?' kimi düşüncələr yaranır. Nəticədə insanlar emosional boşluğa düşür, düşüncələrini tənzimləyə bilmir".

Psixoloq qeyd edir ki, bu cür psixoloji durumun formalaşmasında elmsizlik də əsas rol oynayır:

"Cəmiyyətimizdə kitab oxuma səviyyəsi çox aşağıdır. İnsanlar öz səhvlərini və doğrularını ayırd edə bilmirlər. Belə olan halda, sosial şəbəkədə paraşütdən həlak olan bir qadına qarşı 'Əcəb oldu' deyə biləcək qədər hissiz və empatiyadan uzaq ifadələr ortaya çıxır. Problem o insanla deyil, bu ifadəni yazan şəxslərin daxilindəki boşluqladır".

Vəfa Rəşidova həmçinin qeyd edib ki, bu tendensiya depressiya və sosial narazılığın nəticəsidir:

"İnsanlar sadə şeylərlə xoşbəxt ola bilmədikləri üçün qeyri-real arzularla yaşamağa çalışırlar. O arzular reallaşmayanda isə aqressiyaya meyillilik artır. Çoxları düşünür ki, onları pul xilas edə bilər, amma bu, tamamilə yanlış yanaşmadır".

Psixoloq həm də illərdir maarifləndirici seminarlar keçirdiyini, lakin iştirakçıların diqqətinin əsl mövzudan çox, geyim, kofe və ya digər detallara yönəldiyini deyib:

"Seminardan sonra eşitdiyim reaksiyalar çox vaxt 'şalvarı dar idi', 'koftası açıq idi', 'yubkası qısa idi' kimi ifadələr olur. Psixoloqun danışdıqları diqqətdən kənarda qalır. İnsan danışır, amma qarşısındakı gözlər heç nə ifadə etmir. Bu isə çox təhlükəli bir psixoloji vəziyyətdir".

Rəşidova hesab edir ki, cəmiyyətdə bu empatiya boşluğunun qarşısını almağın yeganə yolu davamlı maarifləndirmə və emosional savadın artırılmasıdır:

"Bu gün insanlar öyrənməkdən çox əylənməyə meyillidir. Ona görə də empatiya, mərhəmət, anlayış kimi insani dəyərlər getdikcə arxa plana keçir. Bu vəziyyət dəyişməzsə, psixoloji sağlamlıq kütləvi şəkildə təhlükəyə düşəcək".

Aydan Hacı