Ölkədən çıxışa stop qoyan qurumlar: Sərhədi keçəndə öyrənir, əvvəlcədən deyilsin

Ölkədən çıxışa "stop" qoyulmasını öncədən necə öyrənmək olar?

Ölkə.Az xəbər verir ki, bu suala Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti Osman Gündüz cavab verib. O bildirib ki, mövcud qanunvericiliyə görə 10-dan çox qurum vətəndaşın ölkədən çıxışına qadağa qoya bilər:

“Yəni vergi borcu olanların, cinayət məsuliyyətinə cəlb edilənlərin, axtarışda olanların və s. ölkədən getmək hüququ aşağıdakı dövlət qurumlarının qərarı ilə məhdudlaşdırıla bilir :

1. Ədliyyə Nazirliyi 
2. Daxili İşlər Nazirliyi (DİN)
3. Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN)
4. Dövlət Vergi Xidməti (DVX)
5. Baş Prokurorluq
6. Dövlət Sərhəd Xidməti
7. Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti
8. Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti
9. Dövlət Gömrük Komitəsi
10. Müdafiə Nazirliyi
11. Azərbaycan Respublikası Xarici Kəşfiyyat Xidməti

"Stop" məsələsi həmişə "incə" məsələ olub, diqqət mərkəzində olub və ictimai əhəmiyyət kəsb edib.

Xatırlayıram ki , Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsinin ötən il keçirilən iclasında müzakirə edilən insan hüquqlarının qorunması haqqında Ombudsmanın 2024-cü il üzrə məruzəsində də "stop" məsələsi öz əksini tapmışdı.

Məruzədə bildirilirdi ki, şəxsin ölkədən çıxışına məhdudiyyət qoyulduğu bəzi hallarda həmin şəxs bu barədə məlumatlı olmur. Belə olduqda şəxs onun barəsində məhdudiyyətin tətbiq edilməsinə dair məlumatı şəxsiyyət vəsiqəsini (ümumvətəndaş pasportunu) dəyişdirdikdə və ya sərhədi keçdikdə əldə etmiş olur. Bununla da onun hüquqları məhdudlaşdırılmış olurdu.

Amma hələ də bu problem öz həllini tapmayıb. Bu tip məlumatları adətən öncədən əldə etmək çox çətin olur. Kimsə xaricə getmək üçün hava limanına və ya hansısa sərhəd buraxılış məntəqəsinə yaxınlaşanda məlum olur ki, onun ölkədən çıxışına "stop" qoyulub.

Yalnızı spesifik bir-iki  məqamla bağlı "stop" məsələsi haqqında öncədən məlumatı öyrənmək mümkündür”.

O.Gündüzün sözlərinə görə, DİN, DVX və Ədliyyə Nazirliyi bununla bağlı faydalı rəqəmsal imkanlar yaradıblar:

“DİN-in “e-polis” mobil tətbiqində “axtarışda olan borclu fiziki şəxslər və cavabdehlər” haqqında məlumatları, DVX və Ədliyyə Nazirliyin “e-xidmətlər” bölməsindən də “borclunun ölkədən getməsinin müvəqqəti olaraq məhdudlaşdırılması” haqqında məlumatı anında əldə etmək olar.

Digər hallarda tətbiq edilən "stop" qadağası haqqında məlumatı qabaqcadan elektron formada əldə etmək mümkün deyil.

Yəni tutaq ki, DGK, yaxud FHN-nin hansısa bir vətəndaşa tətbiq etdiyi "stop" qadağasını öncədən öyrənmək imkanları yoxdur”.

Mütəxəssisin fikrincə, “myGov” üzərindən də belə bir ictimai əhəmiyyət kəsb edən məlumatın əldə edilməsi imkanlarının yaradılması məntiqli və doğru olardı:

“İlk öncə İnnovasiya və Rəqəmsal İnkişaf Agentliyi (İRİA) əlaqəli qurumlarla, Ədliyyə Nazirliyi və DİN ilə birlikdə vətəndaşın artıq rəqəmsal formada olan mövcud "stop" məlumatlarını “myGov”dakı şəxsi kabinetinə inteqrasiya etməsi faydalı olardı.

Yaxşı olardı ki, İRİA əlaqəli qurumlarla birlikdə bu tip məlumatların dərhal “myGov”a yönləndirilməsi ilə bağlı qanunvericiliyə təkliflər hazırlasın.

Əlbəttə, bəzi hallarda öncədən belə bir məlumatın verilməsi məntiqli olmaya bilər, amma istənilən halda vətəndaşa hava limanında bu məlumat verilirsə, bunu elə onun “myGov”dakı şəxsi kabinetinə də öncədən göndərmək olar.

Ümid edirəm, İRİA və digər əlaqəli qurumlar "stop" qadağasının öncədən öyrənilməsi imkanlarını daha effektiv qura biləcəklər”.

Billurə Yunus