Onlar məktəbdən kənarlaşdırılmalıdır Ekspertdən sərt REAKSİYA

Bildiyimiz kimi, son günlər məktəblərdə xoşagəlməz hallar baş verir. Bir şagird digərini spirt ilə yandırır, biri digərinə bıçaqla xəsarət yetirir və s. Bu məsələlər isə məktəblərdə psixoloqun rolu məsələsini məsələsini yenidən gündəmə gətirir. Yəni məktəb psixoloqları şagirdlərlə məşğul olurmu?

Qeyd edək ki, spirtlə yandırılan uşağın oxuduğu məktəbdə aparılan sorğu zamanı şagirdlər psixoloqları uzun müddət əvvəl gördüklərini bildiriblər.

Redaktor.az-a danışan təhsil eksperti Ramin Nurəliyev bildirdi ki, orta ümumtəhsil məktəblərində psixoloqlar sertifikasiyadan keçirilməlidir:

"Baxılmalıdır ki, məktəb psixoloqu kimi məktəblərdə fəaliyyət göstərənlər həqiqətən də öz ixtisasının mütəxəssisidirlərmi? Yəni, psixologiya ixtisasını bitiriblərmi və yaxud da təhsildə sosial-psixoloji xidmət ixtisasını bitiriblərmi? Bunlar müəyyənləşdirilməli, öz sahəsi üzrə fəaliyyət dairəsi yoxlanılmalıdır. Mütləq şəkildə Məktəbəqədər və Ümumtəhsil üzrə Dövlət Agentliyi tərəfindən mütəmadi reydlər həyata keçirilməlidir. Əgər bizim orta ümumtəhsil məktəblərində məktəb psixoloqlarının fəaliyyəti aktiv olsa, fəaliyyət Elm və Təhsil Nazirliyinin verdiyi müvafiq proqrama uyğun olaraq həyata keçirilərsə, hesab edirəm ki, hər hansı bir problem olmaz və yaxud da azalmış olar".

Həmsöhbətimiz vurğuladı ki, ETN orta ümumtəhsil məktəblərində tədris prosesini həyata keçirən təhsilverənlərin hər biri üçün bir proqram tərtib edir və təhsilverənlər həmin proqrama əsasən təhsilalanların tədris prosesinə cəlb olunmasına dəstək göstərir:

"Bu, eyni şəkildə məktəb psixoloqlarına da aiddir. Əgər məktəb psixoloqları həmin verilən tədris proqramından kənara çıxırsa və yaxud da məktəb rəhbərliyi tərəfindən məktəb psixoloqlarına müəyyən lazımi şərait yaradılmırsa, bununla yanaşı, məktəb psixoloqları boş qalan dərslərin keçirilməsi ilə məşğuldursa, bu, əlbəttə ki, yolverilməzdir. İlkin olaraq məktəb psixoloqlarının sertifikasiyası olunmalıdır, öz sahəsi üzrə fəaliyyət göstərməyənlər məktəbdən kənarlaşdırılmalıdır. Hal-hazırda yeni ixtisas var – təhsildə sosial-psixoloji xidmət. Bu ixtisası bitirənlərə imkan yaradılmalı, vakansiya verilməlidir. Bu ixtisasda orta ümumtəhsil məktəbində tədris həyata keçirilməlidir. Çünki ali təhsil müəssisələrində təhsildə sosial-psixoloji xidmət ixtisası ilə bağlı lazımi bilik və məlumatlar verilir. Təhsilə əsasən də həmin ixtisası oxuyanlar uşaqlara necə yanaşılmalı olduğunu çox gözəl bilirlər".

R.Nurəliyev qeyd etdi ki, Azərbaycanda hadisə baş verəndən sonra məktəb psixoloqu məsələsi aktuallaşır:

"Hadisə baş vermədən əvvəl məktəb psixoloqları uşaqlarla, lazım gələrsə, valideynlə görüşməli və yaxud da müəllimlərlə görüşməlidir. Bu, o demək deyil ki, hər hansı bir müəllimdə müəyyən psixoloji problem var. Biz şahid olmuşuq: neçə müəllim məktəbdə məktəb rəhbərliyinə qarşı hücum edib və yaxud da hər hansı bir xəsarət yetirib, yaxud da müəllim müəllim yoldaşı ilə bağlı hər hansı bir problem yaşaya bilər. Yəni, bunları tənzimləyəcək şəxs məktəb psixoloqlarıdır. Həm müəllimlər arasında, həm şagirdlər arasında, həm də valideynlər arasında olan təması formalaşdıracaq, psixoloji dəstəyi verəcək şəxs psixoloqdur. Müəyyən qədər həmin şagirdə məktəb psixoloqu tərəfindən verilən dəstək kifayət etmirsə, o zaman valideynlərə istiqamətləndirilməlidir ki, uşağını ixtisaslı psixoloqlara yönləndirsin. Amma çox təəssüflər olsun ki, bu gün bizim orta ümumtəhsil məktəblərinin bir qismində məktəb psixoloqu yoxdur, bir qismində var, ona şərait yoxdur, lazımi avadanlıqlar yoxdur, otaq şəraiti yoxdur, bir qismində də fəaliyyəti passivdir. Bəli, aktiv fəaliyyət göstərənlər də var, qəbul edirik. Mənim tanıdığım bir neçə psixoloq var ki, həqiqətən də aktiv fəaliyyət göstərir. Valideynlərlə, şagirdlərlə mütəmadi görüşür, öz xüsusi cədvəli var. Sinif rəhbəri tərəfindən problemli olan şagirdlər siyahıya alınmalı, məktəb psixoloqlarına təqdim olunmalıdır. Məktəb psixoloqları da həmin şagirdlərlə mütəmadi görüşlər həyata keçirməlidir. Dərsdən kənar vaxtlarda və yaxud da əgər uşaq dərsə gəlmirsə, valideynlə əlaqə saxlanılmalıdır. Uşaqla görüşdükdən sonra hər hansı bir problem ailədən qaynaqlanırsa və yaxud da valideynlər arasında şiddətlə bağlı problem uşağa təsir göstərirsə, bununla bağlı valideynlər çağırılıb onlarla görüşülməlidir. Amma çox təəssüflər olsun ki, fəaliyyət bu sistem və proqram üzərindən həyata keçirilmədiyinə görə, hal-hazırda bizdə orta ümumtəhsil məktəblərində problemlər də getdikcə çoxalır".

Aytəkin TOFİQQIZI