Icma.az
close
up
RU
Menu

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Ortaq türkcəni süni intellekt yaradır: Bəs dilçilər?

Ortaq türkcəni süni intellekt yaradır: Bəs dilçilər?

Icma.az bildirir, Cebheinfo saytına əsaslanaraq.

“Süni intellekt vasitəsilə ortaq türkcə proqramı yaradılır”. 

Bunu yerli mediaya açıqlamasında Türk Dil Qurumunun (TDQ) sədri Osman Mert deyib. O qeyd edib ki, üzərində iki ildən çoxdur iş aparılan sözügedən proqramın təxminən il yarım ərzində sistemli şəkildə tətbiq olunması planlaşdırılır: 

"Daha sonra Azərbaycan da daxil olmaqla, hər bir türk dövlətində koordinasiyalı şəkildə işlədiləcək eyni model və metodologiyaların tətbiqi nəzərdə tutulur". "Yəni ayrı-ayrı milli modellər inteqrasiya edilərək ortaq və daha güclü süni intellekt platforması formalaşdırılacaq. 

Bu yanaşma nəticəsində türk dünyasının ümumi bilik bazası vahid intellektual sistemdə cəmləşəcək. Beləliklə, inteqrasiya prosesi reallaşacaq və effektiv məlumat mübadiləsi mümkün olacaq", - O. Mert bildirib. 

Süni intellektin ortaq türkcə yaradılması prosesinə cəlb olunması nə dərəcədə zəruridir? 

Bu işi ənənəvi dilçilik üsulları ilə görmək mümkün deyildimi?

Mövzu ilə bağlı "Cebheinfo.az"- a açıqlamasında AMEA Dilçilik İnstitutunun Monitorinq və linqvistik təhlil şöbəsinin müdiri, professor Sevinc Əliyeva bildirib ki, tətbiq olunacaq proqram Türkiyə başda, Azərbaycan da daxil olmaqla bütün türk dövlətlərində müvafiq ardıcıllıqla tətbiq ediləcək: 

"Tətbiq olunan model və metodologiyaların uğurlu ortaq layihələrin həyata keçirilməsinə, istər klassik ədəbiyyat abidələrinin tətbiqi, istərsə də müasir dövrdə materialların paralel və sürətli şəkildə həllinə öz töhfəsini verəcəyi gözlənilir. 

Tarixən dilimizin və türk dillərinin inkişafını izləyəndə, əvvəlki və sonrakı tədqiqatlarda da türkoloqlar adətən müxtəlif türk dillərini müqayisə edərək ortaq xüsusiyyətləri müəyyənləşdiriblər, müqayisələr aparıblar və müvafiq mövzuya uyğun tədqiqatlarını icra ediblər. Bu gün də ənənəvi üsullardan, ənənəvi dilçilik metodlarından, klassik üsullardan istifadə olunur. 

Yeni müqayisəli dilçilik, etimoloji araşdırmalar, sahə tədqiqatları vasitəsilə ortaq söz bazasını və qrammatik çərçivəni nəzərə almaqla qurmaq mümkündür".

Onun sözlərinə görə, sadəcə süni intellektin burada tətbiqi ərazi və məkan olaraq bir sıra prosesləri eyni vaxtda paralel şəkildə görmək deməkdir: 

"Türk dilləri çox geniş coğrafiyanı əhatə etdiyi üçün Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan, Özbəkistan və s. türk dillərinə xas olan dialekt fərqləri və terminoloji ayrılıqlarının çoxluğu, həmçinin dilin daimi dəyişən olması, qloballaşma prosesində texnologiyanın və sosial medianın təsiri ilə dəyişkən dil materiallarının çox sürətli toplanması baxımından onları müqayisə etmək baxımından süni intellekt bunu asanlaşdıracaq, əlçatan edəcək. 

Yəni ənənəvi üsullarla bu qədər məlumatı toplamaq və uyğunlaşdırmaq uzun müddət apara bilər. Necə ki, yüzilliklər, onilliklər boyu bu tədqiqatlar aparılıb, eyni zamanda müəyyən bir dövrü əhatə edən təhqiqatlar prosesində həyata keçirilib. 

Süni intellektin üstünlüyü odur ki, böyük həcmdə dil materiallarını eyni vaxtda müqayisə və müşahidə edə bilir, tədqiqatı sürətləndirə bilir. Dialektlərarası uyğunluqları avtomatik şəkildə aşkar edir". 

Prosessor qeyd edib ki, burada məsələ yalnız prosesin sürətlənməsi və davamlı olaraq yenilənməsinin asanlaşması deməkdir: 

"Bu baxımdan, süni intellektin tətbiqi ortaq layihələr üçün ərazinin, məkanın və dil faktlarının çoxluğunu bir araya gətirmək, sürətli şəkildə tədqiqat aparmaq baxımından çox böyük rol oynayır. 

Biz düşünürük ki, sürətli, geniş və praktik olan süni intellekt tətbiq olunanda yenə də ənənəvi dilçilik metodlarından istifadə olunmaqla hər ikisinin düzgün şəkildə tətbiqi ilə bu məsələlər öz həllini tapacaq. 

Azərbaycan, Türkiyədə, Özbəkistanda və digər bütün türk dünyasında bu paralelliyi tez zamanda və effektiv şəkildə təmin etmək baxımından çox arzuolunan işlərin görülməsi mümkün olacaq". 

Gülər Həsənli 
"Cebheinfo.az"

Açar sözlər: dilçilik Sevinc Əliyeva

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:125
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 20 Aprel 2026 16:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see342

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see291

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see278

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see271

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see268

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see244

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see240

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see232

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see227

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see222

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see220

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see211

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see203

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see197

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see182

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see173

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see173

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see173

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri