Pandemiya vərdişləri daimi hal alıb, brendlər yeni normaya uyğunlaşmaqda çətinlik çəkirlər

Müəllif: Tamara Mustafayeva, Banco.az

McKinsey-in qlobal araşdırması göstərir ki, istehlakçı davranışındakı transformasiya müvəqqəti deyil, daimi xarakter daşıyır.

Banco.az xəbər verir ki, pandemiyadan sonra istehlakçı davranışlarında dəyişiklik daimi hala çevrilib.

KOVİD-19-dan beş il keçsə də, pandemiya dövründə formalaşan istehlak davranışları qalıcı xarakter alıb. McKinsey & Company-nin 18 ölkədən 25 minə yaxın insanın iştirakı ilə hazırladığı “State of the Consumer 2025” (“İstehlakçının Vəziyyəti 2025”) araşdırması göstərir ki, istehlakçı artıq daha tənha, daha rəqəmsal, daha qiymət-həssas və eyni zamanda həm qənaət edən, həm də müəyyən kateqoriyalarda daha çox xərcləyən ziddiyyətli bir profilə sahibdir.

Daha çox tənha vaxt, yüksələn rəqəmsal istehlak

ABŞ-da istehlakçılar 2019-cu illə müqayisədə həftədə 3 saat artıq boş vaxta malikdir, lakin bu vaxtın 90%-i tək fəaliyyətlərə sərf olunur. Hobbi, fərdi fitness, onlayn alış-veriş və sosial media əsas zaman alan sahələrdir. Çində ailə və dostlarla vaxt daha çox olsa da, e-ticarət burada da liderlik edir.

E-ticarət göstəriciləri rekord səviyyədədir: Çin və ABŞ-da istehlakçıların 90%-dən çoxu son bir ayda yalnız onlayn satıcılardan alış-veriş edib. Qida çatdırılması isə qlobal qida xərclərinin 21%-nə çatıb (2019-da 9% idi).

Sosial medianın paradoksu: təsir yüksək, etibar aşağı

Araşdırma göstərir ki, sosial media alış qərarında ən az etibar edilən mənbə olsa da, onun təsiri yüksəkdir. ABŞ, İngiltərə və Almaniyada istehlakçıların 29%-i son üç ayda sosial mediada gördüyü məhsulu alıb.

Z nəsli – iqtisadiyyatın yeni aparıcı qüvvəsi

Hesabata görə, Z nəsli tarixən ən varlı nəsil olmağa doğru gedir. ABŞ-da 25 yaşlı Z nəsli istehlakçısının gəliri baby boomer-lərin eyni yaşdakı gəlirindən 50% yüksəkdir. 2035-ci ilə qədər Z nəsli qlobal iqtisadiyyata əlavə 8,9 trilyon dollar töhfə verəcək. Onlar həm də “özünü şımartma” meylinə ən açıq nəsil hesab olunur.

Yerli markalara maraq artır

Geopolitik qeyri-müəyyənliklər fonunda istehlakçılar yerli brendlərə daha çox üstünlük verməyə başlayıblar. Sorğuda iştirak edənlərin 47%-i yerli markalardan alış etməyin onlar üçün vacib olduğunu bildirib. Çin və Yaponiyada yerli markaların bazar payı xüsusilə sürətlə yüksəlir.

Qiymət təzyiqi artsa da, xərcləmə davam edir

İstehlakçının bir nömrəli narahatlığı qiymət artımıdır. Lakin davranışlar tam qənaət yönümlü deyil. Əsas tendensiya cross-category trade-down adlanır — yəni bir kateqoriyada qənaət edib, digərində daha çox xərcləmək. İstehlakçıların 79%-i bu davranışı etdiyini deyir; onların üçdə biri isə yaxın aylarda özünü şımartmağı planlaşdırır.

Markalar üçün yeni dövrün tələbləri

McKinsey-yə görə, şirkətlərin rəqabətdə qalması üçün dörd istiqamət kritikdir:

İstehlakçını real vaxtda anlamaq – dərin davranış məlumatları və süni intellekt analitikası.

Dinamik qiymət və gəlir idarəetməsi.

Portfel yenilənməsi – yeni modellər, sosial ticarət və e-ticarətdə genişlənmə.

Texnoloji transformasiya – süni intellekt yönümlü əməliyyatlar və güclü data infrastrukturu.

Nəticə: İstehlakçı əvvəlki kimi deyil və geri dönməyəcək

Araşdırma pandemiya dövründə yaranan davranışların müvəqqəti deyil, yeni normaya çevrildiyini göstərir. İstehlakçı daha tənha, daha rəqəmsal, daha qiymət-həssas, amma eyni zamanda daha çox təcrübə və emosional dəyər axtarışındadır. Yeni dövrdə qalib gələn markalar dəyişən istehlakçını ən sürətli şəkildə anlayanlar olacaq.

Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin!!