Parkinsonla mübarizədə inqilab: Xəstəliyin gedişatını dəyişən hüceyrə terapiyası

Beynəlxalq səviyyədə parkinson xəstəliyinə qarşı mübarizədə inqilabi addım hesab olunan genişmiqyaslı hüceyrə terapiyası üzrə yeni klinik sınaqlara start verilib.

Redaktor.az xəbər verir ki, parkinson xəstəliyi beyində dopamin istehsal edən hüceyrələrin tədricən yox olması ilə xarakterizə olunan proqressiv nevrodegenerativ pozğunluqdur.

Bu hüceyrə itkisi nəticəsində xəstələrdə hərəkət pozğunluqları və əzələ sərtliyi kimi ağır simptomlar yaranır, hazırda mövcud olan müalicələr isə xəstəliyin proqressiyasını dayandırmaq gücündə deyil, yalnız simptomları müvəqqəti yüngülləşdirir.

Yeni eksperimental hüceyrə terapiyası dopamin istehsal edən neyron prekursor hüceyrələrini xəstənin beyninə cərrahi yolla yerləşdirməyi nəzərdə tutur. Bu yanaşmanın əsas məqsədi itmiş dopamin hüceyrələrini əvəz edərək normal motor funksiyaları bərpa etmək və beləliklə, xəstəliyin özünü fundamental şəkildə dəyişdirməkdir. Hazırda sınaqlar faz-3 mərhələsindədir və çoxmərkəzli, təsadüfi, eyni zamanda həm həkimin, həm də xəstənin tətbiq edilən prosedurun mahiyyətindən xəbərsiz olduğu "ikiqat kor" dizaynla aparılır. Avstraliya, ABŞ və Kanadadan olan təxminən 102 nəfərin iştirak etdiyi bu allogene hüceyrə terapiyası Parkinsonun əsas səbəbinə müdaxilə etməyi hədəfləyən ilk genişmiqyaslı tədqiqatlardan biridir.

Layihənin Avstraliyadakı aparıcı tədqiqatçısı Professor Kerolin Syu bu metodu "nəfəs kəsən yenilik" adlandıraraq qeyd edir ki, terapiya simptomlarla kifayətlənməyib birbaşa xəstəliyin özünü hədəf alır. Parkinson xəstəsi Devid Bleker də bu sınağın illərdir davam edən simptomatik müalicələrdən sonra xəstəliyi kökündən dəyişmək üçün böyük ümid verdiyini vurğulayıb. Dünyada təxminən 10 milyon insana təsir edən Parkinson xəstəliyinin 2050-ci ilə qədər daha da artacağı proqnozlaşdırıldığı üçün bu sınaqların uğuru qlobal səhiyyə üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir.

Xədicə BAXIŞLI