Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Planetdə quraqlıq niyə eyni anda baş vermir? Alimlər izahını tapdı

Planetdə quraqlıq niyə eyni anda baş vermir? Alimlər izahını tapdı

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Alimlər uzun müddət  qlobal istiləşmə səbəbindən bir neçə qitədə eyni anda güclü quraqlıqlar baş verə biləcəyi ilə bağlı xəbərdarlıq edirdilər. Lakin Hindistanın Gandhinagar Texnologiya İnstitutundan tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, okean temperaturunda baş verən dəyişikliklər belə bir ssenarini məhdudlaşdırır və quraqlıqların bütün dünyanı eyni anda əhatə etməsinin qarşısını alır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu nəticələr "Communications Earth & Environment" jurnalında yayımlanan araşdırmada təqdim olunub.

Qlobal quraqlıqların riskləri daha azdır

1901–2020-ci illərin məlumatlarına əsaslanan araşdırma göstərir ki, eyni vaxtda baş verən quraqlıqlar yalnız planetin maksimum 6,5%-ni əhatə edir. Əvvəllər alimlər hesab edirdilər ki, bu göstərici üç dəfə yüksək ola bilər.

Tədqiqatın rəhbəri Dr. Udit Bhatia bildirib ki, quraqlıqların başlanğıcını qlobal hadisə kimi qiymətləndirirlər. Əgər iki uzaq region qısa müddət ərzində quraqlıqlı vəziyyətə düşürdüsə, onlar sinxronizasiya olunmuş hesab olunurdu.

Kənd təsərrüfatına təsirləri

Alimlər bu müddət ərzində buğda, düyü, qarğıdalı və soya məhsuldarlığına dair tarixi məlumatları analiz edərək orta səviyyəli quraqlıqların aqrar sektora təsirini qiymətləndiriblər.

IITGN-də süni intellekt üzrə alim Hemant Puniya qeyd edib: "Bir çox əsas kənd təsərrüfatı bölgələrində orta səviyyəli quraqlıq zamanı məhsul itkisi ehtimalı kəskin artır – tez-tez 25%-dən çox, bəzi ərazilərdə isə qarğıdalı və soya kimi məhsullarda 40–50%-ə çatır.”


Əsas səbəb: El Nino

Tədqiqat göstərir ki, bu dəyişikliklərin başlıca səbəbi ElNino fenomenidir. Bu təbii hadisə zamanı Sakit okeanda suyun temperaturu dəyişir, bəzən qızır, bəzən soyuyur. Bu dəyişikliklər isə müxtəlif regionlara fərqli təsir göstərir: bir yerdə güclü quraqlıq varsa, başqa regionlarda yağıntılar çox olur. Belə təbii balans quraqlıqların bütün qitələri eyni anda əhatə etməsinin qarşısını alır.

Dr. Bhatia əlavə edib: "Araşdırmamız göstərir ki, qlobal istiləşmə qarşısında aciz deyilik.”

Son illərdə baş verən ekstremal təbiət hadisələri

Qeyd edək ki, 2025-ci ildə Şri-Lanka ən böyük təbii fəlakətlə üzləşib. Sel və torpaq sürüşmələri ölkənin yarısını əhatə edib, yüzlərlə insan həyatını itirib, minlərlə ev dağılıb, körpülər və əsas yollar zədələnib.

Belə fəlakətlər dünya iqtisadiyyatına təxminən 120 milyard dollar ziyan vurub. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, son illərdə ekstremal hava hadisələrinin sayı rekord həddə çatıb. Cənub-Şərqi Asiyada, xüsusilə Tayland, İndoneziya, Şri-Lanka, Vyetnam və Malaziyada baş verən tufan və siklonlar nəticəsində 1750-dən çox insan həlak olub.

Günay

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:417
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 26 Fevral 2026 21:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see311

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see309

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see286

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see283

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see266

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see259

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see251

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see249

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see241

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see240

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see237

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see225

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see216

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see214

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see211

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see201

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see196

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see190

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see190

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see190
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri