Icma.az
close
up
RU
Menu

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

Psixopatlar niyə çoxalır? ŞOK FAKTLAR KONKRET

Psixopatlar niyə çoxalır? ŞOK FAKTLAR KONKRET

Icma.az, Konkret.az portalına istinadən məlumat yayır.

Qısaca belə deyərlər: “Donuzuna və uşağına hər istədiyini versən, gələcəkdə yaxşı bəslənmiş bir donuzun və donuz kimi bir uşağın olar”.

KONKRET.az xəbər verir ki, məqaləni bu sözlərlə başlayan türkiyəli psixoloq, Bengi Semerci daha sonra yazır:

“Bu, gənc uşağı olanların diqqət etməsi vacib olan çox mühüm bir məlumatdır.

Məsələn, 32 yaşlı oğlundan şikayət edən ana deyir:

“Düzgün-dürüst oxumadı, amma məktəb qurtardı. İndi də işi bəyənmir. Tapdığımız işlərə” Yorucudur, mənə yaraşmaz, bu pula kim işləyər?!” kimi bəhanələrlə getmir. Bütün günü evdədir. “Onu gətir, bunu al” deyə əmr verir. Etmək istəməyəndə “Məni doğmusunuz, etmək məcburiyyətindəsiniz, mən sizin uşağınız deyiləm?” deyir. Dirənsək, üstünə yürüməyə başlayır. Artıq qorxuruq. Nə edək?”

Başqa bir ana isə oxşar vəziyyəti cəmi 16 yaşlı oğlu üçün danışır. Hər səhər xüsusi sürücü ilə məktəbə aparılan, həftəlik xərcliyi minimum əmək haqqından çox olan, kredit kartı ilə istədiyini ala bilən və bunların az olduğunu deyən, məktəbi onsuz da bitirəcəyini, atasının işinin onu gözlədiyini düşünən, gəncliyini işləyərək keçirməyin mənasız olduğunu söyləyən, gecələr barlarda gəzən, əsəbiləşəndə anasına söyən, əl qaldıran bir uşaq…

Bir ata, 14 yaşlı oğlunun onu yaraladığını ağlayaraq danışır və eyni hekayəni nəql edir.

Hamısının son cümləsi oxşar olur:

“Doğulduğu gündən bir dediyini iki etmədik, qoruduq, sevdik. Heç nəyini əskik qoymadıq. Niyə belə oldu?”

“Tələbənin Jaguar markalı avtomobili olar?” müzakirələri bu mövzunu yazmağı zəruri etdi. Yazmazdan əvvəl müzakirələrə yenidən baxdım. Müzakirə olunan məsələ: həmin tələbənin prezidentə getməsi imiş. Halbuki müzakirə olunmalı olan: uşaqların hansı yaşda nəyə sahib olmasının daha doğru olduğudur. Çünki özəl universitetlərin avtodayanacaqlarına baxsanız, həmin “Jaguar”dan ucuz olmayan maşınlar görərsiniz.

Əslində universitetlərə baxmağa da ehtiyac yoxdur. Sadəcə küçələrdəki, kafelərdəki gənclərə, hətta gənc belə sayıla bilməyəcək balaca uşaqlara baxın. Təkcə geyimlərinə deyil – əllərindəki telefonlara, çantalarına və ən əsası danışıq tərzinə baxın.

Ailəsi varlı olan uşağın bunlara haqqı varmı? Əlbəttə var. Müzakirə olunmalı məsələ bu deyil. Məsələ: Uşaqlara zamanından əvvəl alınan şeylərin və verilən icazələrin onların inkişafına və cəmiyyətə necə zərər vurduğudur.

Çevrəsinə və özünə zərər verən davranışlar göstərən, hər kəsin ona borclu olduğunu düşünən, istəklərinin dərhal və tam yerinə yetirilməsini tələb edən, edilməyəndə aqressivləşən, əmək sərf etməyən, məsuliyyət daşımayan şəxsləri —
18 yaşdan aşağıdırsa “davranış pozuntusu”, yuxarıdırsa “antisosial şəxsiyyət pozuntusu” ilə tanıyırıq. Gündəlik dildə isə bu insanlara “psixopat” deyirik.

Son illər bu problemlə bağlı müraciətlər sürətlə artır. Bu artımın ən böyük səbəbi: uşaq yetişdirmə tərzimizdir.

Doğulduğu gündən istədiyi hər şey verilən, istəyinin yaşına uyğun olub-olmadığına baxılmayan, əziyyət çəkmədən, dəyərini anlamadan hər şeyi əldə edən bir uşağın –
məsuliyyət sahibi, tox, çalışaraq qazanmağın dəyərinə inanan bir insan kimi böyüməsini gözləmək mümkündürmü?

Avropalı və amerikalı ailələri “uşaqlarına baxmırlar, yayda işləmələrini istəyirlər” deyə tənqid edənlərin fikirlərini yenidən gözdən keçirməsində fayda var. Bu, uşaqları sevmək ilə doğru yetişdirmək arasındakı fərqi anlamağa kömək edər.

Bunun üçün daha əvvəl də paylaşdığım “Gələcəyin psixopatlarını yetişdirmə yolları” siyahısını yenidən təqdim edirəm:

Uşaq balacalıqdan nə istəyirsə verin! Beləcə hər kəsin onun ehtiyaclarını ödəməyə borclu olduğunu düşünəcək.

Pis sözlər dedikdə gülün! Beləcə özünü ağıllı zənn edəcək.

Ona düşünməyi, beynini işlətməyi öyrətməyin! 21 yaşına çatanda qərarlarını özü versin deyə gözləyin.

Yerdə qoyduğu hər şeyi yığın: kitablarını, ayaqqabılarını, paltarlarını… Hər şeyi siz edin ki, bütün məsuliyyətləri başqasına yükləməyə alışsın.

Gözünün qarşısında tez-tez dava edin ki, ailə bir gün dağılsa, çox üzülməsin.

İstədiyi qədər cibxərcliyi verin ki, öz pulu qazanmağın nə olduğunu heç vaxt bilməsin.

Yemək, geyim və rahatlıqla bağlı bütün arzularını yerinə yetirin ki, istədiyinə çatmaq üçün çalışmaq lazım olduğunu öyrənməsin.

Qonşulara, müəllimlərə, polislərə qarşı həmişə onun tərəfini tutun ki, onlara qarşı əvvəlcədən pis fikirlər formalaşsın.

Bütün bunları etdikdən sonra uşağınız bir gün cinayət işləsə, ondan üzr istəyin!
Amma onu fəlakətlə dolu bir həyata hazırladığınız üçün özünüzə təşəkkür etməyi unutmayın!!

(Bu sənəd ABŞ Houston Polis İdarəsi tərəfindən hazırlanmış və şəhərdəki bütün evlərə və məktəblərə paylanmışdır.)

Ağagül Mürsəlov,
KONKRET.az

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:311
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 18 Noyabr 2025 10:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see342

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see313

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see276

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see264

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see260

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see250

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see248

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see246

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see243

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see239

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see235

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see234

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see228

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see223

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see219

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see219

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see219

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see209

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see202

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri