Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Psixopatlar niyə çoxalır? ŞOK FAKTLAR KONKRET

Psixopatlar niyə çoxalır? ŞOK FAKTLAR KONKRET

Icma.az, Konkret.az portalına istinadən məlumat yayır.

Qısaca belə deyərlər: “Donuzuna və uşağına hər istədiyini versən, gələcəkdə yaxşı bəslənmiş bir donuzun və donuz kimi bir uşağın olar”.

KONKRET.az xəbər verir ki, məqaləni bu sözlərlə başlayan türkiyəli psixoloq, Bengi Semerci daha sonra yazır:

“Bu, gənc uşağı olanların diqqət etməsi vacib olan çox mühüm bir məlumatdır.

Məsələn, 32 yaşlı oğlundan şikayət edən ana deyir:

“Düzgün-dürüst oxumadı, amma məktəb qurtardı. İndi də işi bəyənmir. Tapdığımız işlərə” Yorucudur, mənə yaraşmaz, bu pula kim işləyər?!” kimi bəhanələrlə getmir. Bütün günü evdədir. “Onu gətir, bunu al” deyə əmr verir. Etmək istəməyəndə “Məni doğmusunuz, etmək məcburiyyətindəsiniz, mən sizin uşağınız deyiləm?” deyir. Dirənsək, üstünə yürüməyə başlayır. Artıq qorxuruq. Nə edək?”

Başqa bir ana isə oxşar vəziyyəti cəmi 16 yaşlı oğlu üçün danışır. Hər səhər xüsusi sürücü ilə məktəbə aparılan, həftəlik xərcliyi minimum əmək haqqından çox olan, kredit kartı ilə istədiyini ala bilən və bunların az olduğunu deyən, məktəbi onsuz da bitirəcəyini, atasının işinin onu gözlədiyini düşünən, gəncliyini işləyərək keçirməyin mənasız olduğunu söyləyən, gecələr barlarda gəzən, əsəbiləşəndə anasına söyən, əl qaldıran bir uşaq…

Bir ata, 14 yaşlı oğlunun onu yaraladığını ağlayaraq danışır və eyni hekayəni nəql edir.

Hamısının son cümləsi oxşar olur:

“Doğulduğu gündən bir dediyini iki etmədik, qoruduq, sevdik. Heç nəyini əskik qoymadıq. Niyə belə oldu?”

“Tələbənin Jaguar markalı avtomobili olar?” müzakirələri bu mövzunu yazmağı zəruri etdi. Yazmazdan əvvəl müzakirələrə yenidən baxdım. Müzakirə olunan məsələ: həmin tələbənin prezidentə getməsi imiş. Halbuki müzakirə olunmalı olan: uşaqların hansı yaşda nəyə sahib olmasının daha doğru olduğudur. Çünki özəl universitetlərin avtodayanacaqlarına baxsanız, həmin “Jaguar”dan ucuz olmayan maşınlar görərsiniz.

Əslində universitetlərə baxmağa da ehtiyac yoxdur. Sadəcə küçələrdəki, kafelərdəki gənclərə, hətta gənc belə sayıla bilməyəcək balaca uşaqlara baxın. Təkcə geyimlərinə deyil – əllərindəki telefonlara, çantalarına və ən əsası danışıq tərzinə baxın.

Ailəsi varlı olan uşağın bunlara haqqı varmı? Əlbəttə var. Müzakirə olunmalı məsələ bu deyil. Məsələ: Uşaqlara zamanından əvvəl alınan şeylərin və verilən icazələrin onların inkişafına və cəmiyyətə necə zərər vurduğudur.

Çevrəsinə və özünə zərər verən davranışlar göstərən, hər kəsin ona borclu olduğunu düşünən, istəklərinin dərhal və tam yerinə yetirilməsini tələb edən, edilməyəndə aqressivləşən, əmək sərf etməyən, məsuliyyət daşımayan şəxsləri —
18 yaşdan aşağıdırsa “davranış pozuntusu”, yuxarıdırsa “antisosial şəxsiyyət pozuntusu” ilə tanıyırıq. Gündəlik dildə isə bu insanlara “psixopat” deyirik.

Son illər bu problemlə bağlı müraciətlər sürətlə artır. Bu artımın ən böyük səbəbi: uşaq yetişdirmə tərzimizdir.

Doğulduğu gündən istədiyi hər şey verilən, istəyinin yaşına uyğun olub-olmadığına baxılmayan, əziyyət çəkmədən, dəyərini anlamadan hər şeyi əldə edən bir uşağın –
məsuliyyət sahibi, tox, çalışaraq qazanmağın dəyərinə inanan bir insan kimi böyüməsini gözləmək mümkündürmü?

Avropalı və amerikalı ailələri “uşaqlarına baxmırlar, yayda işləmələrini istəyirlər” deyə tənqid edənlərin fikirlərini yenidən gözdən keçirməsində fayda var. Bu, uşaqları sevmək ilə doğru yetişdirmək arasındakı fərqi anlamağa kömək edər.

Bunun üçün daha əvvəl də paylaşdığım “Gələcəyin psixopatlarını yetişdirmə yolları” siyahısını yenidən təqdim edirəm:

Uşaq balacalıqdan nə istəyirsə verin! Beləcə hər kəsin onun ehtiyaclarını ödəməyə borclu olduğunu düşünəcək.

Pis sözlər dedikdə gülün! Beləcə özünü ağıllı zənn edəcək.

Ona düşünməyi, beynini işlətməyi öyrətməyin! 21 yaşına çatanda qərarlarını özü versin deyə gözləyin.

Yerdə qoyduğu hər şeyi yığın: kitablarını, ayaqqabılarını, paltarlarını… Hər şeyi siz edin ki, bütün məsuliyyətləri başqasına yükləməyə alışsın.

Gözünün qarşısında tez-tez dava edin ki, ailə bir gün dağılsa, çox üzülməsin.

İstədiyi qədər cibxərcliyi verin ki, öz pulu qazanmağın nə olduğunu heç vaxt bilməsin.

Yemək, geyim və rahatlıqla bağlı bütün arzularını yerinə yetirin ki, istədiyinə çatmaq üçün çalışmaq lazım olduğunu öyrənməsin.

Qonşulara, müəllimlərə, polislərə qarşı həmişə onun tərəfini tutun ki, onlara qarşı əvvəlcədən pis fikirlər formalaşsın.

Bütün bunları etdikdən sonra uşağınız bir gün cinayət işləsə, ondan üzr istəyin!
Amma onu fəlakətlə dolu bir həyata hazırladığınız üçün özünüzə təşəkkür etməyi unutmayın!!

(Bu sənəd ABŞ Houston Polis İdarəsi tərəfindən hazırlanmış və şəhərdəki bütün evlərə və məktəblərə paylanmışdır.)

Ağagül Mürsəlov,
KONKRET.az

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:248
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 18 Noyabr 2025 10:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see287

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see277

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see273

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see271

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see270

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see262

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see252

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see248

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see232

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see222

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see220

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see212

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see208

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see208

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see205

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see204

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see202

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see198

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see192

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri