Icma.az
close
up
RU
Psixopatlar niyə çoxalır? ŞOK FAKTLAR KONKRET

Psixopatlar niyə çoxalır? ŞOK FAKTLAR KONKRET

Icma.az, Konkret.az portalına istinadən məlumat yayır.

Qısaca belə deyərlər: “Donuzuna və uşağına hər istədiyini versən, gələcəkdə yaxşı bəslənmiş bir donuzun və donuz kimi bir uşağın olar”.

KONKRET.az xəbər verir ki, məqaləni bu sözlərlə başlayan türkiyəli psixoloq, Bengi Semerci daha sonra yazır:

“Bu, gənc uşağı olanların diqqət etməsi vacib olan çox mühüm bir məlumatdır.

Məsələn, 32 yaşlı oğlundan şikayət edən ana deyir:

“Düzgün-dürüst oxumadı, amma məktəb qurtardı. İndi də işi bəyənmir. Tapdığımız işlərə” Yorucudur, mənə yaraşmaz, bu pula kim işləyər?!” kimi bəhanələrlə getmir. Bütün günü evdədir. “Onu gətir, bunu al” deyə əmr verir. Etmək istəməyəndə “Məni doğmusunuz, etmək məcburiyyətindəsiniz, mən sizin uşağınız deyiləm?” deyir. Dirənsək, üstünə yürüməyə başlayır. Artıq qorxuruq. Nə edək?”

Başqa bir ana isə oxşar vəziyyəti cəmi 16 yaşlı oğlu üçün danışır. Hər səhər xüsusi sürücü ilə məktəbə aparılan, həftəlik xərcliyi minimum əmək haqqından çox olan, kredit kartı ilə istədiyini ala bilən və bunların az olduğunu deyən, məktəbi onsuz da bitirəcəyini, atasının işinin onu gözlədiyini düşünən, gəncliyini işləyərək keçirməyin mənasız olduğunu söyləyən, gecələr barlarda gəzən, əsəbiləşəndə anasına söyən, əl qaldıran bir uşaq…

Bir ata, 14 yaşlı oğlunun onu yaraladığını ağlayaraq danışır və eyni hekayəni nəql edir.

Hamısının son cümləsi oxşar olur:

“Doğulduğu gündən bir dediyini iki etmədik, qoruduq, sevdik. Heç nəyini əskik qoymadıq. Niyə belə oldu?”

“Tələbənin Jaguar markalı avtomobili olar?” müzakirələri bu mövzunu yazmağı zəruri etdi. Yazmazdan əvvəl müzakirələrə yenidən baxdım. Müzakirə olunan məsələ: həmin tələbənin prezidentə getməsi imiş. Halbuki müzakirə olunmalı olan: uşaqların hansı yaşda nəyə sahib olmasının daha doğru olduğudur. Çünki özəl universitetlərin avtodayanacaqlarına baxsanız, həmin “Jaguar”dan ucuz olmayan maşınlar görərsiniz.

Əslində universitetlərə baxmağa da ehtiyac yoxdur. Sadəcə küçələrdəki, kafelərdəki gənclərə, hətta gənc belə sayıla bilməyəcək balaca uşaqlara baxın. Təkcə geyimlərinə deyil – əllərindəki telefonlara, çantalarına və ən əsası danışıq tərzinə baxın.

Ailəsi varlı olan uşağın bunlara haqqı varmı? Əlbəttə var. Müzakirə olunmalı məsələ bu deyil. Məsələ: Uşaqlara zamanından əvvəl alınan şeylərin və verilən icazələrin onların inkişafına və cəmiyyətə necə zərər vurduğudur.

Çevrəsinə və özünə zərər verən davranışlar göstərən, hər kəsin ona borclu olduğunu düşünən, istəklərinin dərhal və tam yerinə yetirilməsini tələb edən, edilməyəndə aqressivləşən, əmək sərf etməyən, məsuliyyət daşımayan şəxsləri —
18 yaşdan aşağıdırsa “davranış pozuntusu”, yuxarıdırsa “antisosial şəxsiyyət pozuntusu” ilə tanıyırıq. Gündəlik dildə isə bu insanlara “psixopat” deyirik.

Son illər bu problemlə bağlı müraciətlər sürətlə artır. Bu artımın ən böyük səbəbi: uşaq yetişdirmə tərzimizdir.

Doğulduğu gündən istədiyi hər şey verilən, istəyinin yaşına uyğun olub-olmadığına baxılmayan, əziyyət çəkmədən, dəyərini anlamadan hər şeyi əldə edən bir uşağın –
məsuliyyət sahibi, tox, çalışaraq qazanmağın dəyərinə inanan bir insan kimi böyüməsini gözləmək mümkündürmü?

Avropalı və amerikalı ailələri “uşaqlarına baxmırlar, yayda işləmələrini istəyirlər” deyə tənqid edənlərin fikirlərini yenidən gözdən keçirməsində fayda var. Bu, uşaqları sevmək ilə doğru yetişdirmək arasındakı fərqi anlamağa kömək edər.

Bunun üçün daha əvvəl də paylaşdığım “Gələcəyin psixopatlarını yetişdirmə yolları” siyahısını yenidən təqdim edirəm:

Uşaq balacalıqdan nə istəyirsə verin! Beləcə hər kəsin onun ehtiyaclarını ödəməyə borclu olduğunu düşünəcək.

Pis sözlər dedikdə gülün! Beləcə özünü ağıllı zənn edəcək.

Ona düşünməyi, beynini işlətməyi öyrətməyin! 21 yaşına çatanda qərarlarını özü versin deyə gözləyin.

Yerdə qoyduğu hər şeyi yığın: kitablarını, ayaqqabılarını, paltarlarını… Hər şeyi siz edin ki, bütün məsuliyyətləri başqasına yükləməyə alışsın.

Gözünün qarşısında tez-tez dava edin ki, ailə bir gün dağılsa, çox üzülməsin.

İstədiyi qədər cibxərcliyi verin ki, öz pulu qazanmağın nə olduğunu heç vaxt bilməsin.

Yemək, geyim və rahatlıqla bağlı bütün arzularını yerinə yetirin ki, istədiyinə çatmaq üçün çalışmaq lazım olduğunu öyrənməsin.

Qonşulara, müəllimlərə, polislərə qarşı həmişə onun tərəfini tutun ki, onlara qarşı əvvəlcədən pis fikirlər formalaşsın.

Bütün bunları etdikdən sonra uşağınız bir gün cinayət işləsə, ondan üzr istəyin!
Amma onu fəlakətlə dolu bir həyata hazırladığınız üçün özünüzə təşəkkür etməyi unutmayın!!

(Bu sənəd ABŞ Houston Polis İdarəsi tərəfindən hazırlanmış və şəhərdəki bütün evlərə və məktəblərə paylanmışdır.)

Ağagül Mürsəlov,
KONKRET.az

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:282
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 18 Noyabr 2025 10:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see368

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see345

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see333

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see291

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see277

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see255

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see247

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see243

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see243

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see239

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see230

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see228

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see222

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see214

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see214

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see213

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see195

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see194

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see192

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri