Pul verib azadlığı satın alanlar: “Qanun buna imkan və şərait yaradır ki...”

Tanınmış alim Arif Acaloğlunu avtomobillə vuraraq ölümünə səbəb olmaqda ittiham olunan Kliniki Tibbi Mərkəzin (KTM) Toksikologiya şöbəsinin müdiri Azər Maqsudovun məhkəməsi davam edir.

Bir neçə aylıq ekspertiza araşdırmalarından sonra növbəti məhkəmə prosesi keçirilib. İclasda təqsirləndirilən şəxsin vəkili Musa Abdinov barışıq üçün zərərçəkmiş tərəfə təklif irəli sürüb.

Lakin mərhum alimin hüquqi varisi məhkəmədə iştirak etmədiyindən təklifə münasibət bildirilməyib. Məsələnin müzakirəsi növbəti prosesə saxlanılıb.

Məlumata görə, Azər Maqsudov barışıq üçün 35 min manat nağd ödəməyə, əlavə olaraq 5 ay ərzində hər dəfə 1000 manat verməyə hazırdır. Bu, ümumilikdə 40 min manat təşkil edir.

Mərhumun hüquqi varisi isə daha əvvəl Azər Maqsudova qarşı 400 min manatlıq mülki iddia qaldırmışdı. Onların 40 min manatla razılaşıb-razılaşmayacağı hələ məlum deyil.

Xatırladaq ki, hadisə ötən ilin noyabrında Sabunçu rayonu ərazisində qeydə alınıb. Azər Maqsudov evə qayıdarkən törətdiyi yol qəzası nəticəsində Arif Acaloğlu dünyasını dəyişib. KTM-in şöbə müdiri həbsdə deyil, barəsində istintaq dövrü üçün başqa qətimkan tədbiri seçilib.

Onu da vurğulayaq ki, son illər ölkədə tutduğu vəzifədən azad edilən bir sıra məmurların adı korrupsiyada hallansa da onların mənimsədikləri məbləği geri ödəməklə həbs olunmadıqları barədə fikirlər səslənir.

Son günlər müğənni Rəqsanə İsmayılovanın da külli miqdarda pul mənimsədiyi iddiası ilə barəsində 4 ay həbs qətiimkan seçilib.

Maraqlıdır, qanunvericiliyə görə, vətəndaş törətdiyi cinayət əməlinə baxmayaraq, vəsait ödəməklə həbsdən azad oluna bilərmi?

Məsələ ilə bağlı hüquqşünas Ruslan Mustafayev “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, ümumiyyətlə, qanunvericilikdə pul ödəmək deyil, zərərçəkmiş şəxslə barışmaq öz əksini tapıb: 

“Barışıq da həm üzrxahlıq, həm də dəymiş maddi və mənəvi ziyanın əvəzinin ödənilməsi kimi baş tuta bilir. Bəzi hallarda tərəf sadəcə üzr istəməklə, təqsirini boynuna almaqla zərərçəkmiş onu bağışlayır.

Ancaq müəyyən proseslərdə zərərçəkmiş şəxsin hüququ var ki, hətta rəsmi qaydada təqsirləndirilən şəxsə qarşı mülki iddia verərək ona dəymiş maddi və mənəvi ziyanın əvəzini tələb etsin. 

Bu zərərçəkmiş şəxsin özü, yaxud özü vəfat edibsə, hüququ varisinin hüququdur. Təqsirləndirilən şəxs tərəf də barışığın əldə olunması üçün qanun çərçivəsində müxtəlif vasitələrdən və üsullardan istifadə edə bilər. Qanun da imkan verir ki, təqsirləndirilən tərəf zərərçəkmiş tərəfə dəymiş maddi və mənəvi ziyanın əvəzini ödəməklə onunla barışsın. 

Qanun hətta buna imkan və şərait yaradır ki, tərəflər arasında barışıq olsun. Təbii olaraq bu gələcəkdə veriləcək cəzanın xəttinə təsir göstərir. Hətta müəyyən hallarda zərərçəkmiş tərəflə barışdıqda Cinayət Məcəlləsində müəyyən maddələr var ki, əgər həmin maddələr  çərçivəsində baş vermiş cinayətdirsə və zərərçəkmiş tərəflə barışıq əldə olunubsa, həmin cinayət işinə xitam da verilə bilər”. 

Hüquqşünasın sözlərinə görə, qanunvericilikdə 178-ci maddə var və bu dələduzluqla bağlı maddədir:

“Bu maddədə belə qeydlər var ki,  təqsirləndirilən şəxs ziyan vurduğu şəxsə məbləği tam şəkildə ödədikdən sonra məbləğun miqdarından asılı olaraq, yəni orada 25, 50, 100 faiz hissələr var və bu məbləğin həcmindən asılıdır.

Həmin hissədə də dövlət büdcəsinə ödəniş etdikdən sonra şəxs cinayət məsuliyyətindən azad edilə bilər. Ancaq qanunvericilik buna yalnız bir dəfə imkan verir. Yəni bir şəxs bu hüquqdan, imkandan yalnız bir dəfə istifadə edə bilər.

Məsələn, müğənni Rəqsanə İsmayılova külli miqdarda məbləği mənimsəməkdə günahlandırılır. O zərərçəkmişlə danışdıqdan və tam məbləği ödəniş etdikdən sonra həmin məbləğin 100 faiz hissəsində də dövlət büdcəsinə ödəniş etdikdən sonra cinayət məsuliyyətindən azad oluna bilər”.

Nigar Abdullayeva
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: Pul azadlıq qanun Ruslan Mustafayev