“Putin internet bloklamalarını asanlaşdırmaqdan imtina edib”

...Rusiya Prezidenti Vladimir Putin onu internet bloklanmasını sərtləşdirməkdən çəkindirməyə çalışan siyasi elitanın üzvlərinə güzəştə getməkdən imtina edib.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, “The Guardian” qəzeti müzakirələrlə tanış olan iki mənbəyə istinadən xəbər verir.

...Prezidentin mətbuat katibi Dmitri Peskov və onun birinci müavini və daxili siyasət üzrə nəzarətçi Sergey Kiriyenko Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin İkinci Xidməti tərəfindən həyata keçirilən internet repressiyalarını yumşaltmaq üçün gizli şəkildə cəhdlər ediblər.

Lakin mənbələr “The Guardian”-a bildiriblər ki, bu cəhdlər uğursuz olub.

…Müharibə davam etdikcə, Putin təhlükəsizlik xidmətlərinə üstünlük verəcək.

Bunu onlardan biri deyib.

“The Guardian” qəzetinin məlumatına görə, təxminən bir il əvvəl regionlarda başlayan və sonra Telegram-ın bloklanması ilə Moskvaya çatan internetin bağlanması dalğası Moskva elitası arasında qaranlıq yumor mənbəyinə çevrilib.

Kremlin daxili mənbələrindən biri deyir ki, “…nahar masasında hamı internetdən danışır. Biz indi nədənsə Şimali Koreyaya daha yaxınıq”.

“The Guardian” qəzeti qeyd edir ki, bir vaxtlar Rusiyada gülüş obyekti olan Çinin internet senzurasının miqyası indi həsəd mənbəyinə çevrilib. İnternet repressiyaları artıq Putinin təsdiq reytinqini 2018-ci ildən bəri rekord səviyyəyə endirib və daxili - xarici siyasətdən iqtisadi eləcə də sosial siyasətə qədər səkkiz ildə hökumətə qarşı ən güclü narazılıq dalğasına səbəb olub.

Buna cavab olaraq, Kreml Putinin bəyənmə reytinqlərinin hesablanması metodologiyasını dəyişdirdi və onlar yenidən yuxarı qalxmağa başladı.

VTsIOM-un məlumatına görə, 17 may tarixində bitən həftə ərzində rusların 69,4 faizi prezidentin fəaliyyətini "təsdiqləyib" ki, bu da aprelin sonunda Putinin rəsmi bəyənmə reytinqi müharibənin əvvəlindən bəri ən aşağı səviyyəyə (65,6 faiz) düşdüyündən 3,8 bal çoxdur.

2017-ci ildə Putin Rusiya üçün faktiki olaraq “ayrı internet”in yaradılmasını əmr etmişdi - mövcud domen adı serverinin “dublikatını”, beynəlxalq nəzarətdən asılı olmayan və rus istifadəçilərini “hədəf təsirdən” qorumaq üçün nəzərdə tutulmuş öz kök domen adı serveri (DNS) sistemi ilə…

Bir il sonra Roskomnadzorun ölkə daxilində trafikin idarə olunması səlahiyyətlərini əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirən “suveren RuNet” haqqında qanun qəbul edilib.

2019-cu ildə Putin Rusiyanın interneti "bağlamaq" istiqamətində "hərəkət etmədiyini", fəaliyyətini məhdudlaşdırmaq planlarının olmadığını və "suveren internet" ilə "azad internet"in bir-birinə zidd olmadığını iddia etdi.

Yeddi il sonra, 2026-cı ilin fevral ayında Putin Federal Təhlükəsizlik Xidmətinə ruslarda rabitəni kəsməyə icazə verən və operatorlardan təhlükəsizlik xidmətlərinin interneti bloklamaq əmrlərinə dərhal əməl etmələrini tələb edən qanun imzaladı.

Federal Təhlükəsizlik Xidməti internet blokadalarını gücləndirir, lakin Rusiya rejimi əsasən müharibədən əvvəlki formasını saxlayır: hələ də büdcə gəlirləri üçün onlardan asılı olan nüfuzlu texnokratlar və böyük korporasiyalar var.

…Karnegi Berlin Rusiya və Avrasiya Tədqiqatları Mərkəzinin baş elmi işçisi yazır ki, tam rəqəmsal nəzarətə doğru kurs onların razılığı olmadan və istəklərinə zidd olaraq həyata keçirilir.

Sual yaranır: Stanovaya hesab edir ki, kim qalib gəlir: "Mövcud vəziyyət Federal Təhlükəsizlik Xidmətini daha sərt tədbirlər görməyə sövq edir.

Elitadan müqavimət özü təhlükəsizlik qüvvələrinin daha sərt reaksiyasına səbəb olur və onları sistemi öz ehtiyaclarına uyğun şəkildə yenidən qurmaq üçün səylərini ikiqat artırmağa məcbur edir. Loyalların ictimai etirazlarına cavab daha da repressiya olacaq…

Əli Babayev