Putin köhnə dünyanı yıxdı

Rusiya prezidentinin Ukraynadakı müharibəni uzatmaq və rəsmi Kiyevin tam kapitulayasiyasına nail olmaq yanaşmasının artıq əsas stategiyaya çevrilməsi bütün dünyada yeni vəziyyət və təhlükələr yaradıb.

Moskvanın ABŞ-la hərbi qələbə qazanaraq anlaşmaqda qəti qərarı aparıcı ölkələr, Qlobal Cənub dövlətləri üçün yeni situasiya yaradıb. Həmçinin, Putinin bu qərarı Rusiyaya qonşu regionlarda ölkələrin son üç ildəki siyasətinə yenidən baxmağa məcbur edib. Artıq hamıya aydındır ki, Moskva qonşularını Belarus, Tacikistan kimi tam loyal, suverenliyi əsaslı şəkildə güzəştə gedən dövlətlər kimi görmək istəyir və bu məqsədə açtmaq üçün bütün yollara əl atacaq. Rusiya artıq diplomatiyanı, tarazlaşdırılmış yanaşmanı bir kənara qoyub və yalnız diktat mövqeyindən çıxış edir.

Son vaxtlar Cənubi Qafqazda prosesləri, həmçinin Ermənistanda baş verənləri, Paşinyanın addımları, Azərbaycanla münasibətlərdə yanaşmasını da bu Putinin bu qərarı şərtləndirib. ABŞ-ın Türkiyəni ön plana çıxarmaq, Bakı və İravana anlaşmaqda yardım etməkdə səy göstərmək qərarı da Rusiyanın bu strategiyası ilə əlaqədardır. Çünki, Rusiyanın bu strategiyası əslində Çinin ABŞ, Qərb ölkələri ilə güc mövqeyindən danışmaq strategiyası ilə uzlaşır və Moskvanın bu qərarı Pekinin qəti zəmanəti və dəstəyi verilib. Çin üçün prezident Trampın planlarını pozmaq üçün Rusiyanın müharibəni davam etməsi vacibdir. Buna görə Si Cinpin Trampdan daha səxavətli olmaq qərarı qəbul edib və Ukraynanın tam kapitulyasiyasına qədər dəstəyi artırmağı vəd edib. Tramp isə iqtisadi maraqların təmin olunmasını vəd edirdi. Çin isə Ukraynanı və geosiyasi status vədi edir.

Bu konfiqurasiya və son zaman atılan addımlar çox təhlükəli vəziyyət yaradıb v Üçüncü Dünya Müharibəsi təhlükəsini qat-qat artırıb. Bu günlərdə Çin Almaniya qırıcı təyyarəsini lazer silahı ilə hədəf aldı. Bu Çin siyasətinin necə dəyişdiyini göstərir. Putinin Ukraynada sövdələşmədən imtina etməsi Qərb ölkələrini adekvat və daha sərt cavab verməyə sövq edib. General-mayor Kristian Freydinq Almaniyanın ikinci kanalı ZDF-nin efirində bildirib ki, Almaniya tərəfindən maliyyələşdirilən ilk Ukrayna uzaqmənzilli raketləri iyulun sonuna kimi Kiyevə təhvil veriləcək. O, Almaniya Müdafiə Nazirliyində Ukrayna üzrə xüsusi qərargaha rəhbərlik edir və Kiyevə hərbi yardımı əlaqələndirir. Cənab Freydinq vurğuladı ki, Ukraynanın Rusiya ərazisinin dərinliklərində hədəfləri vura bilən raket sistemlərinə ehtiyacı var. Söhbət, məsələn, anbarlardan, komanda məntəqələrindən, hərbi aerodromlardan gedir. Onun sözlərinə görə, Almaniya bu raketlərin alınması üçün maliyyə dəstəyi verəcək.

Ritorika elə II Dünya Müharibəsində olduğu kimidir.

Yaxın gələcəkdə Rusiya dərinlikləri, əsas şəhərlərinin vurulacağı istisna edilə bilməz. Rusları cəbhədə dayandırmaq üçün bu qərarı verə bilərlər. Onda ruslar Polşa, digər ölkələri bombalaya bilərlər, yaxud taktiki nüvə silahı istifadə edərlər. Bu isə artıq III Dünya Müharibəsidir…

Putinin Ukaryana hücumu köhnə dünyanı yıxdı, yeni dünyanı isə qlobal müharibəsiz inşa etmək mümkün olacaqmı? İndi əsas sual budur.

Zaur İBRAHİMLİ

Politoloq

AzPost.az

Paylaş