Putin sözünü tutmadı, iki erməni səfərbər edildi Bakıya qarşı yeni həmlə

Yekaterinburqda Azərbaycan diasporunun rəhbəri Şahin Şıxlinskinin həbsi ilə bağlı ortaya çıxan təfərrüatlar Moskvanın Bakıya göndərdiyi açıq siyasi mesaj kimi dəyərləndirilir. Məlumata görə, cinayət işi üzrə Şıxlinskiyə qarşı ifadə verən də, dinləmələri həyat keçirən Rusiya rəsmisi də əslən ermənilər olub. Analitiklərin fikrincə, bu addım təsadüfi hüquqi proses yox, Moskvanın Bakı ilə münasibətlərdə seçdiyi yeni konfrontasiya xəttinin başlanğıcıdır.

Xüsusilə AZAL-a məxsus təyyarənin qəzaya uğramasının bir ilinin tamam olmasına sayılı günlər qaldığı bir vaxtda Kremlin bu davranışı diqqət çəkir. Bakı Rusiya hökumətindən üzrxahlıqla yanaşı kompensasiya mexanizmi və günahkarların hüquqi məsuliyyətə cəlb edilməsini gözlədiyi halda, Moskva tam əks mövqe nümayiş etdirir. Rusiyanın bu siyasətinin Ermənistanla sülh prosesinə də birbaşa təsir göstərəcəyi, hətta onu əngəlləmək məqsədi daşıya biləcəyi vurğulanır.

Kreml hökumətinin bu xətti Cənubi Qafqazdakı mövcud balansı dəyişmək gücünə malikdirmi? Bütün bu proseslər Azərbaycanın regional mövqeləri və daxili təhlükəsizliyi üçün hansı riskləri yarada bilər?

Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Mütəllim Rəhimli deyib ki, 2024-cü il dekabrın 25-də Rusiya səmasında Azərbaycanın sərnişin təyyarəsinin vurulması iki ölkə arasında münasibətləri gərginləşdirdi:

“Bu gərginliyin əsas səbəbkarı, təbii ki, Rusiya tərəfidir. Bakı haqlı olaraq Moskvanın yol verdiyi səhvi etiraf etməsini, rəsmi üzr istəməsini və kompensasiya ödəməsini tələb etmişdi ki, bu tələblər indi də qüvvədə qalır. Lakin Kremlin bugünədək tələbləri tam şəkildə yerinə yetirməməsi təəssüf doğurur.

Rusiya Federasiyası qonşu dövlətlərlə sağlam və bərabərhüquqlu münasibətlər qurmaqda çətinlik çəkir. Hələ də siyasi reallığı qəbul etmək istəmir və Azərbaycanı keçmiş müttəfiq respublikalardan biri kimi görərək ona yuxarıdan aşağı münasibət sərgiləməyə çalışır. Rusiya tərəfi qəbul etməlidir ki, keçmiş SSRİ ölkələri artıq müstəqil dövlətlərdir, onlarla bərabərhüquqlu əməkdaşlıq və əlaqələrin qurulması zəruridir.

Düşənbə görüşündə Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev qarşısında üzrxahlıq edərək müvafiq addımların atılacağı vədini verdi. Lakin həmin vaxtdan indiyədək heç bir real addım atılmayıb. Hadisələr onu göstərir ki, Rusiya qonşularına münasibətdə üstünlük pozisiyasını sərgiləməyə çalışır, nəticədə onun bütün qonşularla münasibətlərində müəyyən gərginliklər müşahidə olunur”.

Mütəllim Rəhimli

Ekspert deyib ki, qonşu dövlətlərlə münasibətlərin gərginləşməsi hər iki tərəf üçün mənfi nəticələr doğurur:

“Rusiya əlindəki bütün resurslardan yararlanaraq orada yaşayan azərbaycanlılara qarşı ayrıseçkilik edir. Təəssüf ki, Şahin Şıxlinskiyə qarşı münasibət də problemli olaraq qalır. İstintaqı aparan şəxs və şahid ifadələrini verənlər də ermənilərdir. Beləliklə, Rusiya açıq şəkildə tarixən Azərbaycana qarşı düşmənçilik mövqeyi sərgiləyən Ermənistanın baxışlarını əsas götürür və bu addım Azərbaycanda narazılıq yaratmaq məqsədini güdür. Ən vacib məqam ondan ibarətdir ki, Rusiya bu proseslərə ədalətli yanaşmır.

Düşənbə görüşündən sonra Azərbaycan xoşməramlı jest olaraq burada həbs olunmuş bir neçə rus casuslarını öz ölkələrinə təhvil versə də, Moskva buna adekvat yanaşmadı. Rusiyanın atdığı addımlar göstərir ki, Cənubi Qafqazda sabit münasibətlərin qurulmasına qarşıdır, bölgədə sadəcə öz siyasi və geosiyasi maraqlarını təmin etməyə çalışır. Bu məqsədlə xoşməramlı yanaşma nümayiş etdirmir, əksinə tərəflərə ciddi şəkildə təzyiq göstərir. İndiki mərhələdə Rusiya Azərbaycanla Ermənistan arasındakı uzunmüddətli gərginliklərdən öz maraqlarını təmin etmək üçün faydalanmağa çalışır. Xüsusilə sülh müqaviləsinin imzalanmasına mane olur. Ehtimal ki, Azərbaycana qarşı münasibətində də bu faktoru həlledici təzyiq aləti kimi istifadə edəcək.

Amma biz siyasi proseslərin geriyə qayıdışının qeyri-mümkün olduğunu anlayırıq. Bu səbəbdən, Rusiyanın atdığı addımlar Cənubi Qafqazda sülh proseslərini yubada bilər, lakin onların qarşısını almağa qadir deyil.

Fikrimcə, Moskva bütün dünya ilə qarşıdurmaya girmək istəməz. Ona görə də onun üçün ən məqsədəuyğun yol qonşularla, xüsusilə Azərbaycanla anlaşma dili ilə ünsiyyət qurmaqdır ki, bu da Rusiyanın milli maraqlarına xidmət edə bilər”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az