Putinin toy nəməri Trampı impiçmentə aparır?

Kiçik Donald Trampın toy xərcinin bir hissəsinin ( toyun olduğu Baham adalarından birinin üçgünlük icarəsi və atəşfəşanlıq xərcləri) Putinə yaxın olan Umar Kremlev soyadlı ( əsl soyadı Lütfullayev) biznesmen tərəfindən ödənilməsi Putinin toya hədiyyəsi -nəməri kimi qəbul edilib. Umar Kremlev Putinə çox yaxın şəxsdir, hətta son Çin səfərində onu özü ilə bərabər Pekinə də aparmışdı. Məhkumluğu olan bu şəxs Ukrayna uşaqlarının oğurlanması işini təşkil edən “Zdorovaya Rodina” təşkilatı ilə sıx əlaqəlidir. Qeyd edək ki, dünya xüsusi xidmət orqanlarının fəaliyyətində vəzifəli şəxslərin, siyasilərin özlərinin və övladlarının cəlbedilməsi əsas istiqamətlərdəndir. Oğul Donald Trampın toyuna hədiyyə artıq ilk addım kimi dəyərləndirilə bilər. Vaxtilə müflis olmuş ata Donald Trampın da Rusiya hökümətinin pulları ilə yenidən dirçəldiyi barədə dəqiq məlumatlar yayılıb. Görünür ata Donald Tramp üzərində aparılan effektli cəlbetmə indi də kiçik Donald üzərində həyata keçirilir və əvvəlki cəlbediləni fakt qarşısında qoyur. Təsadüfi deyildir ki, Konqresdə çıxış edən demokratların nümayəndəsi konqresmen Merfi bu “toy hədiyyəsini” vətənə xəyanət kimi dəyərləndirib. ABŞ siyasi elitasında yenidən 2003-cü ildən başlanan Tramp-Putin dostluğunun detalları, Trampın Ağ Evin sahibi olması üçün Rusiyanın ona göstərdiyi dəstək nümunələri geniş müzakirələrə, araşdırmalara səbəb olub. Demokratlar Trampın şəxsi nümayəndəsi Uitkoff və kürəkən Kuşnerin ofşor hesablarını və maliyyə mənbələrini aşkar etmək üçün ciddi təhqiqatlar aparırlar. Noyabr seçkilərindən sonra Trampa qarşı impiçment prosedurunun başladılması ABŞ siyasi dairələrində hazırda ən çox müzakirə olunan məsələlərdəndir.

Respublikaçılar bu gedişlə Konqresdə hər iki palata üzərində nəzarəti itirmək riskləri qarşısında olduqlarını gizlətmirlər. Yanacaq qiymətlərinin qalxması Amerika cəmiyyətində ciddi narazılıq yaradıb, amma Tramp bu işdə də günahı Ukraynanın üzərinə atmaqla dostu Putinə əlavə xidmətlər göstərməkdə davam edir. Və xidmət bununla bitmir.

Ukraynaya qarşı apardığı işğalçı müharibəyə görə, ABŞ Konqresi, nəhayət Rusiyaya qarşı “cəhənnəm sanksyaları” layihəsini qəbul etdi. Bu layihə mərhum konqresmen Linds Qrem tərəfindən irəli sürülmüşdü və indi qüvvəyə minməsi üçün Tramp onu imzalamalıdır. Qeyd edək ki, qəbul olunmuş layihə prezident tərəfindən imzalanandan sonra o artıq Qanun statusunda olur və prezidentlər onu ləğv etmək istəsə, yenə Konqresin razılığı olmalıdır. Hiss olunur ki, Tramp imzalamaqda tələsmir. Məsələyə münasibət bildirən respublikacılar və demokratlar da Trampın çox güman tələsməyəcəyini, ən azı bir neçə gündən sonra Vaşinqtona səfər edəcək Çin Kommunist Partiyasının lideri Si Zinpin ilə görüşdən sonra qanun layihəsini nəzərdən keçirəcəyini düşünürlər. Eyni zamanda, BMT Baş Assambleyasının yaxın günlərdə başlayacağı sessiyasında Trampın körfəz ölkələrinin liderləri ilə birgə görüşü gözlənilir və böyük ehtimalla  sanksiyalar barədə imza qərarına bu görüşün yekunları da təsir edəcək.

Sanksiyalara adaptasiya olmuş Rusiyanın bundan sonra müharibəni dayandıracağı inandırıcı gəlmir. Sanksiyalar praktik olaraq Rusiyaya ciddi problemlər yarada bilər, üstəlik tərəfdaşı Çin də bu sanksiyalardan zərər görəcək deyə, Rusiyaya müharibəni bitirmək üçün təzyiq edə bilər. Amma, yenə də hər şey Trampın yanaşmasından asılıdır. Qeyd etmək lazımdır ki, yeni sanksiyaların üstünlüyü ondadır ki, Qanun layihəsi Kremlə qarşı sanksiyaların yalnız ABŞ prezidentinin Konqresə Rusiyanın hərbi əməliyyatları tamamilə dayandırdığını və Ukraynanın sülh müqaviləsi imzaladığını rəsmi şəkildə təsdiqləməsindən sonra tamamilə ləğv edilməsinə imkan verir.

 Çox vaxt tələsik, iradi qərarlar verən Tramp, nədən Rusiyaya qarşı bu sanksiyaların qüvvəyə minməsi üçün gecikir? Məsələ burasındadır ki, Ağ Evə yenidən qayıtdıqdan sonra Tramp Rusiya əleyhinə olan sanksiyaları nəinki sərtləşdirmədi, əksinə zaman-zaman yüngülləşdirdi. O, bu siyasətini onunla əsaslandırır ki, yeni sərt sanksiyalar Putinin masa arxasına keçib danışıqlar aparmasını çətinləşdirir. Yəni, Tramp hələ də Uitkoff və kürəkəninin apardığı danışıqlara üstünlük verir, baxmayaraq ki, bu şəxslərin apardığı danışıqlar uğursuz olub. Uitkoff və kürəkən Kuşnerin sonuncu səfərində Oxot dənizində birgə layihələr həyata keçirib milyardlar qazanmaq planlarını Putinə çatdıran ABŞ prezidenti sanksiyalara gedəcəkmi? Yoxsa layihə imzalanandan sonra yalnız ikinci hissə- Rusiya ilə ticarət edən ölkələrə, konkret olaraq Çin, Hindistan və Türkiyəyə rüsum hücumları edəcək?

Tramp faktiki olaraq istər daxili siyasət, istərsə də xarici siyasət sahəsində uğur qazana bilməyib və noyabr seçkilərinə demək olar ki, boş əllə gedir. Bir ay ərzində isə onun nə Ukrayna müharibəsində, xüsusilə İranla qarşıdurmada hansısa bir üstünlük qazanması real görsənmir.

İlham İsmayıl