Qırmızı dəniz alov saçır

ABŞ prezidenti Donald Tramp “Yəməndə Husi terrorçularına qarşı qəti və güclü hərbi əməliyyatlara başlamaq” əmrini verib. Onun sözlərinə görə, hava hücumlarının məqsədi Qırmızı dəniz və Ədən körfəzində təhlükəsiz naviqasiyanı bərpa etməkdir. Bombardmanlar nəticəsində azı 3 nəfərin öldüyü bildirilir. Husilər isə hücumu cavabsız qoymayacaqlarına söz veriblər.

2025-ci il martın 16-na keçən gecə ABŞ silahlı qüvvələri Yəməndə husilərin mövqelərinə qarşı genişmiqyaslı əməliyyata başlayıb. Hücumlar ölkənin paytaxtı Səna, Taiz və Saada da daxil olmaqla bir neçə əyaləti əhatə edib. Zərbələr raket və dron sistemlərini, həmçinin Husilərin hava hücumundan müdafiə obyektlərini hədəf alıb. Analitiklərin fikrincə, Husilərə qarşı indiki hava hücumları Ağ evin hazırkı rəhbərinin İrana maksimum təzyiq göstərmək taktikasının bir hissəsidir. Başqa sözlə, Tramp husilərə zərbələr endirir ki, Tehranı nüvə ambisiyalarından vaz keçməyə vadar etsin.

Bununla belə, amerikalı ekspertlər hesab edirlər ki, husilərə qarşı son bombardman (oxşar zərbələr sabiq prezident Co Bayden administrasiyası dövründə dəfələrlə həyata keçirilib) onların müqavimətini qırmaq üçün kifayət deyil. “Atlantic Council” analitik mərkəzinin xatırlatdığına görə, 2015-ci ilin martından 2022-ci ilin martına qədər Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi ərəb koalisiyası Yəməndə husilərə qarşı 75 mindən çox hava hücumu həyata keçirmişdi. Bu hücumlarda Amerika və Avropa döyüş təyyarələri də iştirak etmişdi. Ancaq o zaman husiləri məğlub etmək mümkün olmadı, əksinə, hücumlara cavab olaraq husilər Səudiyyə Ərəbistanının enerji obyektlərinə, hava bazalarına və digər hərbi və mülki obyektlərinə zərbələr endirmişdilər.

2022-ci ildə Səudiyyə Ərəbistanı husilərlə atəşkəs razılaşması əldə etmək məcburiyyətində qaldı. Nəticədə Ər-Riyad 2024-cü ildə husilərə qarşı ABŞ və Böyük Britaniyanın hava əməliyyatlarına qoşulmadı. Analitiklər deyirlər ki, husilərin uzun müqavimət tarixi nəzərə alınarsa, belə ehtimal etmək olar ki, raket zərbələri onların müqavimətinin qarşısını almayacaq. Son məlumatlara görə, ABŞ qrup rəhbərliyinin əsas mərkəzləri kimi tanınan istehkamlara raket zərbələri endirib.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, husilərin bazalarına, komanda məntəqələrinə və hava hücumundan müdafiə sistemlərinə hücumlar onları qısa müddətdə zəiflədə bilsə də, qrup qısa zamanda qüvvələrini bərpa etdiyini dəfələrlə təsdiqləyib. Buna görə də, analitiklər iddia edirlər ki, Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərlik etdiyi koalisiyanın, indi isə ABŞ və Böyük Britaniyanın davamlı hücumlarından sonra belə, husilər bölgə üçün əhəmiyyətli bir təhlükə olaraq qalacaqlar.

Bundan başqa, ekspertlər qeyd edirlər ki, ABŞ-ın şənbə günü Səna və Yəmənin digər yerlərini bombalaması husilərlə müharibənin növbəti genişlənməsini göstərir. Qrupun ordusunu zəiflətmək məqsədi daşıyan hücum husilərin Qırmızı dənizdəki gəmiçiliyə davamlı hücumlarına və daha geniş regional təcavüz və təhdidlərə birbaşa cavabdır. Bu hücumların keçmişdəkilərdən fərqi odur ki, şənbə günü edilən hücumlar bilavasitə husi rəhbərliyinə qarşı yönəlib. Hücumlar bu mərhələdə nəticə verməsə də, ABŞ belə bir əməliyyat həyata keçirməklə husi rəhbərliyinə güclü çəkindirmə siqnalı göndərdi. Bununla belə, husilərin müqavimət göstərməsi ehtimalı var, yəni ABŞ-ın mühafizə siyasətinin effektiv olması üçün vaxt lazımdır.

S.ELAY
XQ