Qlobal borc 2024 cü ildə rekord səviyyəyə 318 trilyon dollara çatıb

Müəllif - Eldar Kərimov - Banco.az

Beynəlxalq Maliyyə İnstitutunun (IIF) məlumatlarına görə, 2024-cü ildə dövlətlərin, ev təsərrüfatlarının, maliyyə və qeyri-maliyyə şirkətlərinin öhdəliklərini əhatə edən dünya borcunun həcmi 7,2 trilyon dollar artaraq rekord səviyyədə 318,4 trilyon dollara yüksəlib.

IIF qeyd edib ki, bu artım 2023-cü ildəki 16 trilyon dollarlıq artımla müqayisədə xeyli aşağı olub. 2023-cü ildə borcun artımı ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin pul-kredit siyasəti ilə bağlı idi.

Keçən il qlobal iqtisadi artım templərinin yavaşlaması səbəbindən borcun ÜDM-ə nisbəti 1,5 faiz bəndi artaraq 328%-ə çatıb. Bu göstəricinin yüksəlməsi son dörd ildə, yəni COVID-19 pandemiyasından bəri ilk dəfə qeydə alınıb.

2024-cü ildə dünya borcunun artımının təxminən 65%-i inkişaf etməkdə olan bazarlara, xüsusilə Çin, Hindistan, Səudiyyə Ərəbistanı və Türkiyəyə düşüb. Yetkin bazarlarda isə borcun yığılması əsasən ABŞ, Böyük Britaniya, Kanada və İsveçdə baş verib.

Borc artımının demək olar ki, üçdə ikisi dövlət sektoruna aid olub. Dünya dövlət borcunun həcmi 95,3 trilyon dolları ötüb, bu, pandemiyadan əvvəlki 2019-cu ildəki 70 trilyon dollarla müqayisədə xeyli yüksəkdir.

IIF 2025-ci ildə dünya dövlət borcunun 5 trilyon dollardan çox artacağını proqnozlaşdırır. Bu artım əsasən ABŞ, Çin, Hindistan, Fransa və Braziliyanın borclanmalarını artırması ilə bağlıdır.

İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə ümumi borc həcmi 2024-cü ildə 4,5 trilyon dollar artaraq tarixi maksimuma - ÜDM-in 245%-nə çatıb. Bu il həmin dövlətlər rekord səviyyədə 8,2 trilyon dollar öhdəliyi ödəməli olacaq, bu borcun təxminən 10%-i xarici valyutalarda ifadə olunub.

"Hesabatda qeyd olunur ki, biz 2025-ci ilin ilk yarısında, xüsusilə dünya borcunun yığılma templərinin daha da yavaşlayacağını gözləyirik. Qlobal iqtisadi siyasətdə qeyri-müəyyənlik rekord səviyyəyə - pandemiyanın pik dövründəkindən də yuxarı çatıb. Borclanma xərcləri hələ də yüksək olaraq qalır, bu da borcalanların daha ehtiyatlı mövqeyi səbəbindən özəl sektorun kredit tələbatını cilovlayacaq."