Qocalamanı ləngidən, ömrü uzadan zulal aşkar edilib

Koreya Qabaqcıl Elm və Texnologiya İnstitutunun (KAIST) və digər aparıcı elmi qurumların alimləri RNT keyfiyyətinə nəzarətdə iştirak edən PELOTA zülalının qocalmanı ləngidə və ömrünü uzata biləcəyini aşkar ediblər.

AzPost bildirir ki, bu kəşf gerontologiya və neyrodegenerativ xəstəliklərin müalicəsində yeni perspektivlər açır.

Araşdırmanın nəticələri PNAS jurnalında dərc olunub.

PELOTA RNT keyfiyyətinə nəzarət mexanizmində əsas rol oynayır, hüceyrələrə qüsurlu mRNT molekullarını aradan qaldırmağa və onların orqanizmə mənfi təsirinin qarşısını alır.

Əvvəllər RNT-nin qocalmadakı rolu yalnız qismən öyrənilmişdi, lakin yeni bir araşdırma göstərdi ki, PELOTA hüceyrə homeostazını qorumaq və qocalma prosesini yavaşlatmaq üçün çox vacibdir.

Yaşlanma tədqiqatlarında geniş istifadə olunan Caenorhabditis elegans nematodları ilə aparılan təcrübələrdə alimlər müəyyən ediblər ki, PELOTA-nın həddindən artıq ifadəsi bu orqanizmlərin ömrünü əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Bu, ribosomla əlaqəli RNT keyfiyyətinə nəzarət mexanizmlərinin uzunömürlülüyün qorunmasında mühüm rol oynadığını göstərir.

Tədqiqat göstərdi ki, PELOTA iki əsas yolu tənzimləyir: hüceyrə böyüməsi və metabolizmə cavabdeh olan mTOR -u və hüceyrələrin zədələnmiş komponentlərdən təmizlənməsi prosesinə məsul olan otofagiyanı. PELOTA çatışmazlığı baş verəndə mTOR-da hiperaktivlik və autofagiyanın aşağı düşməsi müşahidə olunur. Bu qocalmanı sürətləndirir. Əksinə, PELOTA-nın aktivləşməsi mTOR-u və autofagiyanı stimullaşdırır, hüceyrə balansını qoruyur və ömrü uzadır.

Bu kəşf qocalmanı ləngitməyə və neyrodegenerativ xəstəliklərin müalicəsinə yönəlmiş terapevtik strategiyaların inkişafı üçün yeni üfüqlər açır. Hüceyrə homeostazının saxlanmasında PELOTA-nın rolunun başa düşülməsi bu zülalın aktivləşməsinə kömək edən dərmanların yaradılmasına gətirib çıxara bilər. Bu da öz növbəsində yaşa bağlı dəyişiklikləri ləngidə və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər.

AzPost.az

Paylaş