Qurtuluşun işığında formalaşan güclü dövlət modeli ŞƏRH

Bəzi tarixlər yalnız bir xalqın yaddaşında əlamətdar gün kimi qalmır, zaman keçdikcə bütöv bir dövlətin taleyini müəyyən edən siyasi məna qazanır. Azərbaycan xalqının müasir tarixində 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü də məhz belə hadisələrdəndir. Bu günün mahiyyəti yalnız siyasi proseslərin dəyişməsi ilə ölçülmür. Milli Qurtuluş eyni zamanda dövlətçilik iradəsinin bərpası, milli maraqların üstün tutulması və Azərbaycanın gələcək inkişaf modelinin formalaşdırılması baxımından mühüm tarixi mərhələdir.

XX əsrin sonlarında müstəqilliyini yenidən əldə etmiş Azərbaycan son dərəcə mürəkkəb geosiyasi və daxili proseslərlə üzləşmişdi. Dövlət quruculuğu təcrübəsinin yeni mərhələyə qədəm qoyduğu bir zamanda ölkə həm xarici təzyiqlər, həm hərbi təcavüz, həm də daxili siyasi ziddiyyətlərlə qarşılaşmışdı. Dövlət idarəçiliyində sistemli yanaşmanın zəifləməsi, iqtisadi böhranın dərinləşməsi və ictimai sabitliyin pozulması vəziyyəti daha da ağırlaşdırırdı. Həmin dövrün ən təhlükəli tərəfi yalnız mövcud böhran deyildi. Ən ciddi problem dövlətçilik düşüncəsinin zərbə altında qalması idi. Çünki dövlətin gələcəyi təkcə onun sərhədlərinin qorunması ilə müəyyən edilmir. Eyni zamanda cəmiyyətin dövlətə inamı, siyasi institutların fəaliyyəti və milli birlik anlayışı da dövlətçiliyin əsas sütunları hesab olunur. Azərbaycan məhz belə mürəkkəb sınaq mərhələsi yaşayırdı. Tarixi təcrübə göstərir ki, xalqların ən ağır mərhələlərində cəmiyyətin diqqəti adətən məsuliyyətli və uzaqgörən liderlik amili üzərində cəmlənir. Azərbaycan xalqı da həmin dövrdə dövlətin taleyinin təsadüfi qərarlarla müəyyənləşdirilə bilməyəcəyini anlayırdı. Ölkənin gələcəyi peşəkar siyasi idarəçilik, təcrübə və milli maraqları qorumağa qadir dövlətçilik yanaşması tələb edirdi. Belə bir şəraitdə Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ölkənin siyasi həyatında dönüş nöqtəsinə çevrildi. Bu qayıdış ilk növbədə dövlət idarəçiliyində ardıcıllığın və sabitliyin təmin olunmasına şərait yaratdı. Azərbaycanın daxilində mövcud olan təhlükəli proseslərin qarşısının alınması, dövlət institutlarının fəaliyyətinin bərpası və hüquqi əsaslar üzərində yeni idarəçilik modelinin qurulması həmin mərhələnin əsas xüsusiyyətlərindən biri idi.
Milli Qurtuluşun siyasi fəlsəfəsini fərqləndirən cəhətlərdən biri də dövlət maraqlarının bütün məsələlərdən üstün tutulması idi. Həyata keçirilən siyasətin məqsədi yalnız mövcud böhranı aradan qaldırmaq deyildi. Burada əsas hədəf uzunmüddətli inkişaf strategiyasının müəyyənləşdirilməsi, dövlətin gələcək təhlükəsizliyinin təmin olunması və müstəqilliyin dönməz xarakter alması idi. Bu siyasi yanaşma qısa müddətdə öz nəticələrini göstərməyə başladı. Ölkədə ictimai-siyasi sabitlik təmin edildi, iqtisadi islahatlar həyata keçirildi, hüquqi dövlət quruculuğu istiqamətində mühüm addımlar atıldı.
Eyni zamanda Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyi gücləndi və ölkəmiz etibarlı tərəfdaş kimi tanınmağa başladı. Azərbaycanın dövlətçilik tarixinin sonrakı inkişaf mərhələləri göstərdi ki, Milli Qurtuluşdan sonra müəyyən edilmiş siyasi kurs yalnız konkret bir dövrün problemlərinin həllinə hesablanmamışdı. Bu kurs eyni zamanda dəyişən beynəlxalq münasibətlər sistemində ölkənin milli maraqlarını qorumağa qadir olan çevik və müasir idarəçilik modelinin formalaşdırılmasına xidmət edirdi. Ulu Öndər Heydər Əliyev yaxşı anlayırdı ki, müstəqilliyin qorunması yalnız siyasi bəyanatlarla deyil, güclü iqtisadi potensialın yaradılması, etibarlı təhlükəsizlik sisteminin qurulması və dövlət institutlarının dayanıqlı fəaliyyətinin təmin olunması ilə mümkündür. Məhz bu baxımdan həyata keçirilən dövlətçilik siyasəti Azərbaycanın gələcək inkişaf trayektoriyasını müəyyən edən mühüm strateji xəttə çevrildi. Dövlətçilik siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri də milli həmrəyliyin təmin olunması idi. Çünki daxildə birlik olmadan dövlətin güclü gələcəyindən danışmaq mümkün deyil. Ulu Öndər Heydər Əliyev dəfələrlə vurğulayırdı ki, ictimai sabitlik və vətəndaş həmrəyliyi bütün inkişaf proseslərinin əsas şərtidir. Sonrakı dövrdə Azərbaycanın qazandığı uğurlar da göstərdi ki, milli birlik böyük siyasi və strateji nəticələrə gətirib çıxaran əsas amillərdən biridir. Müasir Azərbaycan həmin dövlətçilik məktəbinin uğurlu nəticələrini yaşayan ölkədir. Bu gün ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun artması, iqtisadi imkanlarının genişlənməsi, güclü ordunun formalaşdırılması və ərazi bütövlüyünün tam təmin edilməsi uzunmüddətli və məqsədyönlü siyasətin nəticəsidir. Xüsusilə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam təmin olunması dövlətçilik tariximizin mühüm mərhələlərindən biri kimi qiymətləndirilir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən geniş bərpa və quruculuq işləri göstərir ki, vaxtilə müəyyən edilmiş siyasi kurs yeni mərhələdə də uğurla davam etdirilir.
Milli Qurtuluş Gününün əsl mahiyyəti də məhz burada görünür. Bu tarix yalnız bir böhranın aradan qaldırılması deyil, gələcək Azərbaycanın siyasi və strateji inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi idi. Çünki güclü dövlət bir gündə yaranmır; o, uzaqgörən siyasət, xalqın iradəsi və dövlətçilik maraqlarına əsaslanan düzgün qərarlar üzərində formalaşır. Bu gün 15 İyun tarixinin siyasi əhəmiyyətinə nəzər saldıqda aydın görünür ki, həmin gün yalnız Azərbaycanın keçmişini deyil, həm də gələcəyini müəyyənləşdirən taleyüklü mərhələnin başlanğıcı olmuşdur. Milli Qurtuluş Azərbaycan dövlətçiliyinin qorunmasının, milli həmrəyliyin və gələcəyə hesablanmış inkişaf strategiyasının parlaq nümunəsi kimi tarixdə yaşayır.

Anar Abbasov,
YAP Nərimanov rayon təşkilatının sədr müavini