Quşlar daha çox oxumağa başlayıblar: nə baş verir..?

...Alimlər milyonlarla saatlıq quş nəğməsi yazılarını tədqiq edərək bu qənaətə gəliblər ki, son vaxtlar quşlar həmişəkindən daha uzun oxumağa başlayıblar.

Oxşar davranış bütün dünyada müşahidə olunub. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu davranışın səbəbi işıq çirklənməsidir.

SİA-nın məlumatına görə, bu barədə New Atlas yazır.

Təhlil Cənubi İllinoys Universiteti və Oklahoma Dövlət Universitetinin alimləri tərəfindən aparılıb.

Onlar 2,6 milyon quşun səhər oxumağa başladığını və axşam nəğməsinin nə vaxt dayandığını təhlil ediblər.

Məlumatlar “BirdWeather” layihəsindən götürülüb, bu layihə çərçivəsində həvəskar iştirakçılar ətraf mühitin səslərini çəkmək üçün öz həyətlərində səsyazma qurğuları quraşdırıblar.

Proqram təminatı quşların nəğməsini digər səslərdən ayıra və bu məlumatı layihəyə ötürə bilər.

Komanda 583 quş növünün gündüz həyat tərzinin xüsusiyyətlərini öyrənib.

Məlum olub ki, ən çox işıq çirkliliyi olan bölgələrdəki quşlar digərlərindən 50 dəqiqə çox oxuyur. Həmçinin, ən işıqlı yerlərdə yaşayan quşlar digərlərindən təxminən 18 dəqiqə tez oxumağa başladılar və axşam saatlarında 32 dəqiqə daha çox cıvıldamağa davam etdilər.

Tədqiqatçılar ən çox zərər görən böyük gözləri, açıq yuvaları və geniş yaşayış yerləri olan quş növlərinin olduğunu müəyyən ediblər.

İşıq çirklənməsi quşların çoxalma mövsümündə oxumalarına ən çox təsir etdi.

Bu cür dəyişikliklərin nəticələri hələ də aydın deyil; alimlər bunun gələcəkdə quşlara necə təsir edəcəyini deyə bilmirlər. ...Bir tərəfdən, 50 dəqiqəlik uzunmüddətli fəaliyyət xüsusilə quşlar üçün onsuz da çətin olan çoxalma mövsümündə istirahət vaxtının əhəmiyyətli dərəcədə itkisini göstərə bilər.

Alimlər öz araşdırmalarında yazırlar.

Bununla belə, uzun müddət fəaliyyət göstərən quşlar gün ərzində dincələ, hərəkətsizlik dövründə daha intensiv yata bilsələr və ya fəaliyyət zamanı beynin bir yarımkürəsi ilə yatsalar, yuxu çatışmazlığına və onun mənfi nəticələrinə səbəb olmaya bilər.

Nazlı Almuradova