Regional təhlükəsizlik müstəvisində yeni reallıqlar ŞƏRH

2026-cı il 4 may tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev “Avropa Siyasi Birliyi”nin (ASB) 8-ci Zirvə toplantısında videobağlantı formatında iştirak edərək, Cənubi Qafqazda yaranmış yeni geosiyasi reallıqlar, sülh prosesinin cari vəziyyəti və beynəlxalq təşkilatların bu prosesə təsiri barədə konseptual çıxış etmişdir. Dövlət başçısının çıxışında qeyd olunan məqamlar regionun gələcək inkişaf strategiyasının əsas xətlərini müəyyən edir.
Zirvə görüşünün ən diqqətçəkən məqamlarından biri Ermənistanın “Avropa Siyasi Birliyi”nin növbəti – 2028-ci il toplantısının Azərbaycanda keçirilməsini dəstəkləməsi olmuşdur. Bu addım iki ölkə arasında normallaşma prosesinin yalnız bəyanatlar səviyyəsində qalmadığını, həm də beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı diplomatik dəstək müstəvisinə keçdiyini göstərir. Ermənistanın bu mövqeyi regionda davamlı sülhün təmin olunması istiqamətində mühüm bir etimad quruculuğu tədbiri kimi qiymətləndirilir.
Sülhün əldə olunması istiqamətində atılan praktiki addımların göstəricisi olaraq, Azərbaycan ərazisi vasitəsilə Ermənistana 28 min ton yükün çatdırılması faktı xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu, Azərbaycanın təkcə hərbi-siyasi müstəvidə deyil, həm də humanitar və logistik sahədə sülhə sadiqliyini nümayiş etdirir. Kommunikasiyaların açılması və tranzit imkanlarından qarşılıqlı istifadə regionun iqtisadi reinteqrasiyasının əsas hərəkətverici qüvvəsinə çevrilməkdədir.
Prezident İlham Əliyev öz çıxışında bəzi Avropa institutlarının, xüsusilə Avropa Parlamenti və Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞPA) Ermənistan-Azərbaycan sülh prosesindəki qeyri-konstruktiv rolunu kəskin tənqid etmişdir. Vurğulanmışdır ki, bu qurumlar regionda sülhün bərqərar olmasına töhfə vermək əvəzinə, ikili standartlara əsaslanan qərarlar qəbul edərək gərginliyi artırmağa xidmət edirlər.
Avropa Parlamenti daxili Avropa məkanında kəskinləşən ksenofobiya, islamofobiya, anti-semitizm, miqrasiya böhranı və evsizlik kimi ciddi problemləri həll etmək əvəzinə, fəaliyyətini Azərbaycana qarşı əsassız ittihamlar üzərində qurur.
Azərbaycanın suverenliyini və ərazi bütövlüyünü hədəf alan yalan məlumatların yayılması beynəlxalq hüququn prinsiplərinə zidd olmaqla yanaşı, sülh danışıqları üçün yaradılmış kövrək mühitə zərbə vurur.
Sülh prosesinə mane olmaq istəyən xarici dairələrin və revanşist qüvvələrin bütün cəhdlərinə baxmayaraq, rəsmi Bakı öz sülh gündəliyinə sadiqliyini qətiyyətlə bəyan edir. Azərbaycanın bu istiqamətdəki strateji mövqeyi dəyişməzdir: Cənubi Qafqazın hərbisizləşdirilməsi, delimitasiya və demarkasiya prosesinin beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində yekunlaşdırılması və regionun iqtisadi rifah mərkəzinə çevrilməsi əsas prioritetlərdir. Bu məqsədlə Azərbaycan regionda davamlı sabitliyin təmin olunması üçün həm ikitərəfli formatda, həm də beynəlxalq platformalarda konstruktiv dialoq və ədalətli əməkdaşlıq modelini təşviq etməyə davam edir.
Prezident İlham Əliyevin ASB Zirvə toplantısındakı çıxışı Azərbaycanın regionda dominant sülh qurucusu rolunu bir daha təsdiqlədi. Avropa təsisatlarının qərəzli yanaşmalarına baxmayaraq, Bakı və İrəvan arasında birbaşa dialoq və əməli əməkdaşlıq formatı regional sabitliyin yeganə real təminatçısı kimi çıxış edir.
Kənan Quliyev
YAP Laçın rayon təşkilatının məsləhətçisi